Maldarçylykda täze döwür: Mugt iş şertleri we keselleriň öwezini dolmak

Oba hojalygy we tokaý ministrligi, Türkiýedäki maldarçylyk kärhanalarynda saglyk standartlaryny ýokarlandyrmak we epidemiýa kesellerine has netijeli garşy göreşmek üçin möhüm kadalaşdyryjy üýtgeşmeler girizdi. Resmi gazetde çap edilen we güýje girensoň, bruselloz we iriň inçekesel keselleri üçin "keselsiz kärhana" statusyna eýe bolmak üçin şertler ýönekeýleşdirildi, mejbury soýulmaga iberilen ýa-da kesel sebäpli ýok edilen haýwanlar üçin seleksionerlere tölenmeli öwez tölegleri hem kesgitlenildi.

Bruselloz bilen göreşde synag döwri we erkin ýagdaý ölçegleri

Ministrlik tarapyndan taýýarlanan Bruselloz bilen göreşmek baradaky Düzgünnama üýtgetmeler girizmek baradaky Düzgünnama çäginde synag döwründe mallaryň keselsiz statusyny dikeltmek prosesinde düýpli üýtgeşme boldy. Öň ulanylan "30 aýdan kiçi" jümlesi täze düzgün bilen "12 aýdan gowrak" üýtgedildi. Şoňa laýyklykda kärhananyň erkin statusa eýe bolmagy üçin 12 aýdan uly mallaryň hemmesi sürüden ýokaşan haýwanlar ýok edilenden azyndan 30 gün soň we ilkinji synagdan 30 gün soň geçiriljek ikinji synagda negatiw netije bermeli bolar.

Täze düzgünlere laýyklykda, laboratoriýa synaglarynyň we epidemiologiki gözlegleriň netijesinde sürüde bakteriologiki brusella ýokançlygy ýüze çykarylsa, keseliň gönüden-göni ýüze çykarylmagy bilen süriniň erkin ýagdaýy ýatyrylar. Bu amalyň dowamynda süri 30 günüň dowamynda ýakyndan gözegçilik ediler we hiç hili galyndy ýüze çykmasa, kesel öçürilen hasap ediler. Sürüde diňe seropozitiw haýwanlar ýüze çykarylsa, erkin status derrew ýatyrylmaz, sürä "kesel şübheli" diýilýär we 30 gün gözegçilik ediler. Bu döwürde galyndylar ýüze çykmasa, şübhe aradan aýrylar. Şübhe ýok edilenden soň, ilkinji synag seropozitiw haýwanlar aýrylandan azyndan 30 gün soň, ikinji synag bu synagdan 30 gün soň geçiriler. Synaglaryň ikisi hem negatiw bolsa, işiň mugt şahadatnamasy täzelener.

Mundan başga-da, janly S-19 sanjymyna eýe bolan haýwanlar üçin ýörite şertler döredildi. Goşmaça düzediş synagynda, 12 aýdan ozal sanjym edilen aýal haýwanlar üçin 30 EEC birliginden pes netije talap ediler we beýleki ýagdaýlar üçin 20 EEC birliginden pes netije talap ediler.

Synag döwürleri gysgaldyldy we iriň inçekeseli üçin izolýasiýa talaplary girizildi

Resmi gazetde çap edilen başga bir möhüm düzgün, iriň inçekeseline garşy göreş düzgünnamasyna üýtgetmeler girizmek baradaky Düzgünnama. Üýtgeşiklik bilen inçekeseli yzarlamakda ulanylýan synag döwürleri üýtgedildi. Keseliň üstünden gözegçilik etmek üçin geçiriljek synaglaryň ilkinjisiniň soňky polo positiveitel reaktoryň öldürilmegi ýa-da ölümi bilen desgadan çykanyndan 42 günüň içinde amala aşyrylmagy karar edildi. Ikinji synagyň dowamlylygy 84 günden soň kesgitlense-de, birinji we ikinji synagyň arasynda azyndan 42 gün talap edildi. Köne düzgünnamada bu döwür 60 gün boldy.

Arýan statusy bolmadyk sürüden täze haýwanlar getirilse, berk çäreler görüler. Bu kontekstde, azyndan 6 aý we iň köp 12 aý aralykda gelýän haýwanlar üçin iki synag gerekdi. Bu amalyň dowamynda täze haýwanlaryň erkin kärhanadaky beýleki haýwanlar bilen gatnaşyga girmeginiň öňüni almak üçin izolýasiýa şertleri üpjün edilmeli.

Adaty synaglar wagtynda oňyn reaktor ýüze çykarylsa, kärhananyň erkin ýagdaýy gönüden-göni ýatyrylmaz, ýöne kärhana kesel şübheleri goşular. Iň soňky polo positiveitel reaktor aýrylandan soň, ilkinji synag iň ir 42 gün, ikinji synag iň ir 42 gün we bu synagdan soň iň soňky 180 gün geçiriler. Synaglaryň ikisi-de negatiw bolsa, kesele bolan şübhe aradan aýrylar we şahadatnama täzelener.

Inçekesel we bruselloz kesellerinde kesgitlenen täze kompensasiýa nyrhlary

Maldarlary aladalandyrýan haýwan kesellerinde öwezini dolmak baradaky Düzgünnama üýtgetmeler girizmek baradaky düzgün hem güýje girdi. Täze düzgün bilen, inçekesel we bruselloz keselleri sebäpli mejbury soýulmaga iberilen ýa-da ýok edilen haýwanlar üçin tölenmeli öwez tölegleri aýdyňlaşdyryldy.

Içege inçekeseliniň öwezini dolmagyň derejesi aşakdaky ýaly kesgitlenildi:

• Inçekeselden resmi taýdan azat bolan kärhanalarda iriňli haýwanlary hasaba almasaň, inçekesel barlagynyň netijesinde bu keseliň bardygyny tassyklaýan iriň haýwanlarynyň bahalandyrylan bahasynyň 10-dan 9-sy,
• Karantin döwründe inçekesel barlagynyň netijeleri şübheli ýa-da otrisatel bolan, ýöne ölüm ýa-da inçekesel ýüze çykmazdan ozal öldürilen ýa-da öldürilen iriň haýwanlarynyň bahalandyrylan bahasynyň 10-dan 9-synda
• Kompensasiýa, Gurban baýramy wagtynda Gurbanlyk hyzmatlary topary tarapyndan kesgitlenen gyrgyçlarda ýa-da soýulýan ýerlerde inçekesel tapylan mal haýwanlarynyň läşleriniň bahasyndan 3/4 bahasy bilen tölener.