Karsdaky garyň aşagynda çarwa gaýdyp barmak kyn

Gündogar Anadoly sebitindäki maldarçylykdan gazanç edip ýören göçmenler, Kars platosynda geçiren takmynan 6 aýlyk möwsüminden soň Idyr şäherine gaýdyp barmaklarynda gar we sowuk howa päsgelçiliklerine duçar boldular. Maý aýynda Idyrdan gelip, beýik belentliklerde mesgen tutan çarwa, gyş möwsüminiň habarçysy bolan gar ýagmagy bilen sürülerini gyş otaglaryna daşamak üçin kyn işe başlady.

Çarwa gar ýaganda nädip tutuldy?

daglyk ýerlerde çadyrlaryny söküp, goş-golamlaryny ulaglar bilen iberen göçmenler müňlerçe ownuk haýwanlardan ybarat sürüleri bilen ýola çykdylar. Duýdansyz gar ýagmagyna taýyn däl tutulan sürü eýeleri güýçli duman we garyň aşagynda öňe gitmäge synanyşýarlar. Çopanlaryň biri Tahyr Şemsinzade 9 gün ozal ýola çykandyklaryny aýtdy we "Allahuekber dagyndan gelýäris, Idyra bararys. Roadolumyz uzak, gar ýagýar" -diýdi.

Kyn syýahat wagtynda nähili howpsuzlyk çäreleri görülýär?

Göçmenler birnäçe sürüde ýaramaz ýer şertlerine we ýabany haýwanlaryň hüjüm howpuna garşy birleşip hereket edýärler. Güýçli gar we duman sebäpli görnüp duran ýolda sürüleriň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin hüşgär bolan çopanlar takmynan 20 günüň içinde tamamlamagy maksat edinýän syýahatyny dowam etdirýärler.

Karsdan Idyra çenli uzalyp gidýän bu göç, sebitde maldarçylyk möwsüminiň möwsümini döredýär. Maý aýynda başlaýan platon möwsümi, güýzüň ahyrynda gyş kwartallaryna gaýdyp barmaga ýol açýar. Sebitdäki göçmenler her ýyl şuňa meňzeş ugurlardan peýdalanyp, haýwanlaryny gyş şertlerinden goramak üçin has howaly howasy bolan Idyra ibermek üçin maksat edinýärler.

Türkiýede çarwa maldarçylygy bilen meşgullanýan önüm öndürijiler, oba hojalygy we tokaý ministrligi tarapyndan kesgitlenen platony ulanmak senenamasyna we ýerli raýat dolandyryş edaralarynyň howpsuzlyk we saglyk babatynda kesgitlän düzgünlerine laýyklykda amala aşyrýarlar. Kyn howa şertlerinde amala aşyrylan bu göçümlerde sürüleriň eýelerine haýwanlaryň saglygy we ýol howpsuzlygy babatynda degişli ýerli bölümler bilen utgaşmak möhümdir.

Netije

Sebitdäki howa şertleriniň kynlaşmagy, adaty maldarçylyk usullaryny ulanýan çarwa her ýyl şuňa meňzeş maddy-tehniki kynçylyklara duçar bolýar. Tebigy betbagtçylyklardan ýa-da duýdansyz howa üýtgemelerinden goranmak çäreleri çarwalaryň howpsuzlygy we haýwanlaryň barlygyny goramak meselesinde möhüm rol oýnaýana meňzeýär.

Mümkin täsirler

Duýdansyz gar ýagmagy çarwalaryň syýahat wagtyny uzaldyp, çykdajylary köpeldip biler. Mundan başga-da, sowuk howa şertleri dowam etse, sürüleriň iýmitlenişini kanagatlandyrmak we ýabany haýwan hüjümlerine garşy çäreleri güýçlendirmek zerur bolup biler.