Hürmüz Boğazı'nda Gemi Geçişleri Ateşkesle Durgunlaştı

ABD ve İran arasında sağlanan geçici ateşkesin ardından, Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemi geçişlerinde yüzde 10 oranında bir azalma yaşandığı bildirildi. Bu süreçte, boğazdan geçen gemilerin büyük çoğunluğunun Umman, Çin, Hindistan, Pakistan, Malezya ve Brezilya limanlarına yöneldiği gözlemlendi.

Dünya ticareti için kilit önemde olan Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği konusunda belirsizlikler sürüyor. ABD ve İran arasında Pakistan'da yürütülen görüşmelerde, boğazın kontrolü konusundaki anlaşmazlıklar devam ederken, ABD Başkanı Donald Trump, boğazı kullanan gemilere abluka uygulanacağını duyurdu. Bu açıklama, ateşkes sonrası çatışmaların yeniden başlayabileceği endişelerini artırdı.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Trump'ın abluka tehdidinin 'gerçeklikten uzak ve blöf' olduğunu belirtti. Azizi, "Bu tür bir girişim savaş ilanı anlamına gelir ve biz de buna karşılık vermeye hazırız. Ayrıca, henüz kullanmadığımız stratejik hamlelerimizi devreye sokabiliriz." şeklinde konuştu.

Hürmüz Boğazı'ndan Şubat ayı başlarında günlük ortalama 129 gemi geçerken, savaşın başlamasıyla birlikte bu sayı yüzde 90'dan fazla azaldı. 8 Nisan'dan itibaren sağlanan ateşkesin ardından, boğazdaki trafik beklenen ölçüde toparlanmadı.

MarineTraffic verilerine göre, 8-12 Nisan tarihleri arasında boğazdan toplam 55 ticari gemi geçti ve bunların 29'u yük taşıyordu. Bu sayı, önceki beş gün içinde kaydedilen 61 gemiye kıyasla yüzde 10 oranında bir düşüşü temsil ediyor.

Ateşkes döneminde boğazdan geçen gemilerin çoğu, İran bağlantılı ham petrol ve petrol ürünleri taşırken, bu gemilerin önemli bir kısmı İran limanlarından hareket etti. Savaşın başlangıcından bu yana, İran'ın petrol ihracatının günlük 1,5 ila 2 milyon varil olduğu görülüyor.

Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapan gemilerin varış noktaları arasında Asya ve Latin Amerika ülkeleri başı çekiyor. Özellikle Umman, Çin, Hindistan, Pakistan, Malezya ve Brezilya en sık tercih edilen destinasyonlar arasında yer aldı.

Boğazda en yoğun gemi trafiği, 11 Nisan'da 14 geminin geçişiyle kaydedildi. TankerTrackers.com verilerine göre, o gün boğazdan geçen gemiler arasında 2 milyon varil Irak ham petrolü ve 2 milyon varil Suudi Arabistan ham petrolü taşıyan üç büyük tanker bulunuyordu. Bu tankerlerden biri Yunan, diğer ikisi ise Çinli sahipler tarafından işletiliyordu.

ABD/İsrail ve İran arasında 28 Şubat'ta başlayan çatışmaların ardından, bu ülkeler boğazdan geçen gemilerin ana destinasyonları olarak öne çıkıyor.

Danimarka merkezli Global Risk Management Araştırma Başkanı Arne Lohmann Rasmussen, Pakistan'daki barış görüşmelerinin çökmesinin ardından müzakerelerin yeniden başlamasının düşük bir ihtimal olduğunu belirtti. Rasmussen, "Ateşkesin devam edip etmeyeceği hala belirsiz." şeklinde yorum yaptı.

Rasmussen, Trump'ın İran bağlantılı trafiği engelleme tehdidinin gerekçesinin belirsiz olduğunu, ancak bu adımın İran üzerindeki baskıyı artırma veya Çin'i İran'la anlaşmaya zorlamanın bir yolu olabileceğini ifade etti. Uluslararası sularda gemilere müdahale edilmesi halinde Çin'in nasıl tepki vereceği de net değil.

Rasmussen, gelişmelerin ABD ile İran arasında güç gösterisine dönüşebileceğine işaret etti ve notunda, "Petrol piyasası zaten sıkılaşmış durumda ve arz sıkıntısı, özellikle jet yakıtı söz konusu olduğunda, daha da belirgin hale geliyor." ifadelerine yer verdi.

Piyasa, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını fiyatlamaya başlamıştı, ancak bu senaryo şimdi daha ileri bir tarihe ertelenmiş görünüyor. İran'ın Babu'l Mendeb Boğazı'nı kapatma girişimi, bir sonraki gerilim adımı olabilir ve bu da Suudi Arabistan'ın Hürmüz Boğazı'nı bypass etmesini zorlaştıracaktır.