Hürmüz Boğazı'ndaki Gemi Trafiği Yeni Rotalarla Devam Ediyor

Londra

28 Şubat'ta ABD ve İsrail ile İran arasında patlak veren çatışmalar sonrası, İran'ın bu ülkelerle ilişkili gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişini engellemesiyle, boğazdaki lojistik faaliyetler karmaşık bir yapıya büründü.

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Kuruluşu (UNCTAD) verilerine göre, Şubat ayında Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemi sayısı günlük ortalama 129 iken, bu sayı Mart ayında 9'a geriledi. MarineTraffic verileri, boğazdaki trafiğin yüzde 95 oranında azaldığını gösteriyor.

15 Mart itibarıyla, gemiler Hürmüz Boğazı'nı genellikle İran kara sularındaki bir koridoru takip ederek geçiyor. Bu düzenleme, İran'ın gemileri daha kolay kontrol etmesine olanak sağlıyor.

Geçiş İzinleri Diploması ve Ödeme ile Alınıyor

Bir sektör yetkilisi, İran'ın boğazdan geçişine izin verdiği gemilerden çeşitli belgeler talep ettiğini belirtti. Bu belgeler arasında geminin Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) numarası, sahiplik bilgileri, yük detayı, varış noktası ve mürettebat listesi yer alıyor. Ayrıca, İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun yaptırım ve yük kontrolü gibi incelemeler yaptığı ifade ediliyor.

Gemi işletmecilerinin, İran Devrim Muhafızları Ordusu ile bağlantılı onaylı aracılarla iletişime geçmesi gerekiyor. Boğazdan geçiş izni, ülkelerin Tahran ile yürüttüğü diplomatik görüşmelerin sonucunda veriliyor. Ayrıca, bazı gemi operatörlerinin yuan cinsinden ödeme yaptığı belirtiliyor.

Başta Çin, Pakistan, Türkiye, Hindistan ve Tayland olmak üzere bazı ülkeler, diplomatik görüşmelerle boğazdan gemilerini geçirmeyi başardı. Özellikle Pakistan, günlük iki geminin geçişine izin almış durumda.

İran Bağlantılı Gemiler Boğazda Öne Çıkıyor

Lloyd's List Intelligence verileri, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerin yüzde 24'ünün İran, yüzde 16'sının Yunanistan ve yüzde 10'unun Çin ile bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor.

Yunanistan merkezli bir şirketin Bern ve Andermatt adlı yük gemileri, Hürmüz Boğazı'nı geçerek BAE'nin Umman Körfezi'ndeki Horfakkan Limanı'na yöneldi.

Boğazdan geçen gemilerin çoğunu yaptırım listesindeki ticari gemiler oluşturuyor. Bu gemiler genellikle İran petrolünü Asya'ya taşıyor.

Bazı gemiler, otomatik tanımlama sistemlerinde 'İran'a gıda', 'Çin sahipli gemi' veya 'sipariş bekliyor' gibi kodlar kullanarak güvenli geçiş sağlıyor.

Orta Doğu'da İran Limanları Yoğun, Latin Amerika ile Gıda Hattı

28 Mart ile 2 Nisan arasında Hürmüz Boğazı'ndan 46 ticari gemi geçti. 28 Mart, 15 gemi ile bu tarihler arasındaki en yoğun gün oldu.

Geçişler batı-doğu ve doğu-batı yönündeyken, bazı gemiler yük taşıyarak Hürmüz Boğazı'ndan çıkıyor, bazıları ise boş olarak Basra Körfezi'ne giriyor. Bunun yanı sıra, Körfez içi gemi trafiği de geçişlerin bir kısmını oluşturuyor.

Savaşın başlangıcından bu yana, Bender İmam Humeyni Limanı Orta Doğu'nun en yoğun limanı olarak dikkat çekiyor. Bu limana Brezilya ve Arjantin'den gıda taşıyan gemiler gelirken, bazı gemiler boş olarak ayrılıyor.

Panama bayraklı LB Energy ve Marshall Adaları bayraklı Ceci yük gemileri, Brezilya ve Arjantin'den İmam Humeyni Limanı'na doğru yol aldı. Bu gemilerin varış noktaları 'İran için gıda' olarak belirtiliyor.

Malta bayraklı AYA yük gemisi, Bender İmam Humeyni Limanı'ndan Brezilya'nın Santos Limanı'na yüksüz bir şekilde gidiyor. Geminin Nisan sonunda varması bekleniyor.

İran bayraklı Andia yük gemisi dolu halde Bender Abbas Limanı'ndan yola çıktı ve Hürmüz Boğazı'nı geçti. Geminin varış noktası olarak güncellediği 'Çin' hedefini 18 Nisan'da ulaşması öngörülüyor.

Enerji Ticaretinde Çin ve Hindistan Öne Çıkıyor

İran'ın İmam Humeyni, Bender Abbas ve Rajaei limanlarından hareket eden ham petrol ve LPG tankerleri, BAE, Katar, Suudi Arabistan ve Irak limanlarından Çin, Hindistan, Pakistan, Malezya ve Singapur'a gidiyor.

Çin'e giden ham petrol tankerlerinin çoğu İran petrolü taşıyor ve varış destinasyonlarında 'Çin' ifadesi kullanılıyor. Bu tankerler dolu bir şekilde Çin'e doğru ilerliyor. Bunlardan biri Cook Adaları bayraklı KYLO ham petrol tankeri. Boğaz'ı geçtikten sonra Umman Körfezi'ne ulaşan tankerin varış noktası 'Çin' olarak belirtiliyor.

Çin'den Orta Doğu'ya hareket eden tankerler genellikle boş olarak seyrediyor.

Ancak, Asya ve Orta Doğu limanları arasında yük gemileri için sınırlı bir trafik devam ediyor. Hindistan merkezli BW LPG şirketine ait BW Elm tankeri, Katar'dan yük aldıktan sonra Hürmüz Boğazı'nı geçip Hindistan'ın Ennore Limanı'na doğru yol alıyor. Aynı şirkete ait BW Tyr tankeri de Hindistan'a ulaştı.

Şirketten yapılan açıklamada, Hindistan bayraklı iki tankerin Boğaz'ı geçerek Hindistan'a LPG taşıdığı doğrulandı.

Hürmüz Boğazı'nı 28 Mart'ta geçen P. Aliki ham petrol tankeri, Pakistan'da yükünü boşalttı. Tanker, şu anda Pakistan'ın Karaçi Limanı'ndan yeniden yola çıktı ve 4 Nisan'da BAE'nin Füceyre Limanı'na varması bekleniyor.

Savaş Sonrası İlk LNG Tankeri Geçişi

2 Nisan'da, 28 Şubat'tan bu yana ilk kez bir sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankeri Hürmüz Boğazı'ndan geçti.

Boğazda ticari gemi geçişlerinin büyük ölçüde durması ve LNG tesislerine yönelik saldırılar nedeniyle, LNG ticareti durmuştu. Son LNG gemisi 28 Şubat'ta boğazdan geçmişti.

BAE'nin Basra Körfezi kıyısındaki Fateh Petrol Sahası'ndan yola çıkan Panama bayraklı SOHAR LNG tankeri, Hürmüz Boğazı'nı geçerek Umman Körfezi'ndeki Kalhat terminaline doğru seyrediyor.

Marshall Adaları bayraklı ham petrol tankerleri Dhalkut da BAE'nin Jebel Ali Limanı ve Zirku Petrol Terminali'nden hareket etti. 'Umman gemisi' olarak belirtilen tankerlerin 2 milyon varil ham petrol taşıdığı tahmin ediliyor.