Hürmüz Boğazı'ndaki Gerilim Küresel Petrol Üretimini Tehdit Ediyor

Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) son raporu, Orta Doğu'daki çatışmaların Hürmüz Boğazı üzerinden petrol taşıyan tankerlerin geçişini neredeyse durma noktasına getirdiğini gösteriyor. Bu durum, dünya genelinde petrol arzını bu ay ciddi şekilde etkiliyor. Körfez bölgesindeki petrol üreticileri, üretimlerini önemli ölçüde azaltmak veya bazı üretim sahalarını tamamen kapatmak zorunda kalabilirler.

2025 yılında Hürmüz Boğazı üzerinden günlük yaklaşık 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü taşınması planlanırken, mevcut çatışmalar nedeniyle sevkiyatlar kriz öncesi seviyelerin yalnızca yüzde 10'una düştü.

Eğer tanker geçişleri kısa sürede normale dönmezse, IEA'nın tahminine göre, alternatif ihracat yollarının sınırlı esnekliğine rağmen, Körfez'de günlük yaklaşık 7,9 milyon varil ham petrol ve toplamda 9,9 milyon varil sıvı yakıt üretimi durabilir.

Bu süreçte, küresel petrol arzının günlük 8 milyon varil azalarak 98,8 milyon varile düşmesi ve 2022'nin ilk çeyreğinden bu yana en düşük seviyeye inmesi bekleniyor. Raporda, Kuzey Amerika'nın kış soğuklarından sonra üretime geri dönmesi ve Kazakistan ile Rusya'nın şubattaki aksaklıkların ardından arzı yeniden başlatmasının, küresel ölçekteki kayıpları biraz hafifletmeye yardımcı olduğu belirtiliyor. Ancak, Hürmüz Boğazı'ndaki akışların ne zaman normale döneceğine dair net bir zaman çizelgesi olmadığı için yüksek belirsizlik devam ediyor.

Şubat Ayında Petrol Arzı Artışı

IEA raporuna göre, şubat ayında küresel petrol arzı günlük 380 bin varil artışla 106 milyon 870 bin varile yükseldi.

Bu dönemde, OPEC grubunun ham petrol arzı günlük 340 bin varil artışla 29 milyon 630 bin varile ulaştı.

OPEC'in doğal gaz sıvıları üretimi de 40 bin varil artışla 5 milyon 750 bin varile çıktı. Böylece OPEC'in toplam petrol arzı 35 milyon 380 bin varile ulaştı.

OPEC dışı ülkelerin günlük petrol üretimi ise aynı dönemde 10 bin varil artışla 71 milyon 500 bin varil seviyesine yükseldi.

IEA, küresel petrol arzının bu yıl 1 milyon 110 bin varil artarak ortalama 107 milyon 230 bin varile çıkmasını öngörüyor.

Petrol Talebi Tahminleri Düşürüldü

IEA, bu yıl için küresel günlük petrol talebi artış öngörüsünü 205 bin varil düşürdü.

Buna göre, küresel talebin geçen yıla kıyasla günlük yaklaşık 644 bin varil artarak 104 milyon 766 bin varile ulaşması bekleniyor.

Ajansın önceki raporunda, talep artışının yaklaşık 849 bin varil olacağı ve toplam tüketimin 104 milyon 872 bin varile ulaşacağı tahmin edilmişti.

IEA, ABD-İsrail ve İran arasında devam eden çatışmalar nedeniyle mart ve nisan ayları için küresel petrol talebi büyüme tahminlerini günlük ortalama 1 milyon varil azalttı.

Bu düşüş tahminlerinde, Orta Doğu'da geniş çaplı uçuş iptalleri ve LPG arzındaki büyük aksaklıklar önemli rol oynuyor. Raporda, "Petrol fiyatlarındaki artış ve küresel ekonomiye dair belirsizlik, tahminler üzerinde ek riskler oluşturuyor." denildi.

OECD dışı ülkelerde petrol talebinin bu yıl 684 bin varil artarak 58 milyon 924 bin varile çıkması beklenirken, OECD ülkelerinde talebin 40 bin varil azalarak 45 milyon 843 bin varil seviyesinde gerçekleşmesi öngörülüyor.