Hürmüz Boğazı'nda Enerji Krizi: LNG Sevkiyatındaki Çöküş Petrolü Gölgede Bıraktı

Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilimler, küresel enerji koridorlarının en kritik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini felç etti. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) tarafından açıklanan çarpıcı veriler, bölgedeki askeri hareketliliğin ardından sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ve petrol taşımacılığında tarihi bir daralma yaşandığını ortaya koyuyor. ABD/İsrail-İran Savaşı'nın patlak vermesiyle birlikte, küresel enerji arz güvenliğinin merkez üssü konumundaki boğazda özellikle LNG sevkiyatı durma noktasına geldi.

Küresel LNG Arzına Büyük Darbe: Sevkiyatlar Durma Noktasına Geldi

EIA verilerine göre, 2025 yılının son çeyreğinde Hürmüz Boğazı'ndan günlük ortalama 21,6 milyon varil petrol taşınırken, çatışmaların yoğunlaştığı 2026'nın ikinci çeyreğinde bu miktar günlük 4,9 milyon varile kadar geriledi. Petrol sevkiyatında yaşanan yüzde 77'lik bu devasa düşüşe rağmen, LNG tarafındaki kayıp çok daha yıkıcı oldu. Aynı dönemde günlük LNG akışı 10,5 milyar fitküpten keskin bir düşüşle 800 milyon fitküpe kadar gerileyerek yüzde 92 oranında azaldı.

Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu (GECF) verilerine göre, dünya LNG arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği ve Katar ile Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) tek çıkış yolu olan bu stratejik rota, mart-haziran döneminde tamamen kilitlendi. GECF tahminlerine göre, bu süreçte Katar'a ait 300'den fazla, BAE'ye ait ise yaklaşık 20 LNG kargosu küresel pazarlara ulaştırılamadı. Londra merkezli denizcilik analiz firması Clarksons Research'ün verileri de krizin boyutunu doğruluyor; 21-27 Haziran haftasında boğazdan 66 ham petrol tankeri ve 16 LNG gemisi geçerken, 23-29 Ağustos haftasında sadece 4 petrol tankeri geçiş yapabildi, LNG gemisi geçişi ise sıfıra indi.

Petrolün Alternatifi Var, LNG'nin Çıkışı Yok

Enerji krizinde petrol ve LNG taşımacılığı arasındaki en temel farkı lojistik esneklik oluşturuyor. Petrol sevkiyatında alternatif güzergahlar hızla devreye alınabildi. Suudi Arabistan, petrolünün önemli bir kısmını Doğu-Batı Ham Petrol Boru Hattı (Petroline) aracılığıyla Kızıldeniz'deki Yanbu Limanı'na kaydırdı. Bu hamlenin de etkisiyle Babülmendep Boğazı'ndan geçen günlük petrol miktarı, 2025'in son çeyreğindeki 5,4 milyon varil seviyesinden 2026'nın ikinci çeyreğinde 8,1 milyon varile ulaştı.

Almanya merkezli Calypso Commodities firmasının Kıdemli LNG Uzmanı Mehdy Touil, LNG altyapısının petrole kıyasla son derece katı ve alternatifsiz olduğuna dikkat çekiyor. Petrolün geniş bir tanker filosu ve depolama kapasitesiyle esneklik kazandığını belirten Touil, Katar'ın LNG ihracat altyapısının tamamen Ras Laffan bölgesinde yoğunlaştığını vurguladı. Touil, "Katar LNG'si için Hürmüz dışında bir deniz çıkışı bulunmuyor. Bir kargonun rotasını değiştirebilirsiniz ancak Katar'ın onlarca yılda inşa ettiği devasa ihracat altyapısını başka bir yere taşıyamazsınız" değerlendirmesinde bulundu. Ayrıca, küresel sıvılaştırma tesislerinin halihazırda maksimum kapasitede çalışması nedeniyle Katar'ın yarattığı boşluğun diğer üreticiler tarafından kısa sürede doldurulmasının imkansız olduğunu ekledi.

Yüksek Sigorta Maliyetleri ve Risk Algısı Trafiği Bitirdi

Lojistik zorlukların yanı sıra finansal ve güvenlik riskleri de armatörlerin geri adım atmasına neden oluyor. Clarksons LNG Analizleri Başkanı Fabio Reale, LNG tankerlerinin petrol tankerlerine kıyasla çok daha yüksek maliyetli deniz araçları olduğunu ve bunun gemi sahiplerinin risk iştahını doğrudan etkilediğini belirtti. Savaş sigortası primlerinin gemi değeri üzerinden hesaplandığına değinen Reale, yüksek risk nedeniyle LNG gemisi sahiplerinin Hürmüz Boğazı'nı kullanmaktan kaçındığını, sevkiyatların yeniden başlaması için bölgedeki güvenlik tehditlerinin tamamen ortadan kalkması gerektiğini ifade etti.

Oslo Üniversitesi Doktora Sonrası Araştırma Görevlisi Francesco Sassi ise çatışmaların deniz trafiği ve enerji altyapısı üzerindeki yıkıcı etkisinin LNG taşımacılığındaki krizi derinleştirdiğini söyledi. Sassi, Körfez ülkelerinin kendi enerji kargolarını korumak için bireysel güvenlik önlemlerine yöneldiğini, bunun da küresel emtia piyasalarında jeopolitik unsurların ağırlığını artırdığını belirtti. Savaş öncesi sevkiyat seviyelerine dönüşün mevcut şartlarda son derece zor olduğunu vurgulayan Sassi, enerji akışlarının geleceğine dair belirsizliğin üst düzeyde kalmaya devam edeceğini öngörüyor. Sassi, petrolün boru hatları dahil farklı alternatiflerle taşınabilmesine rağmen, petrol akışının da yakın zamanda savaş öncesi seviyelere dönmesini beklemediğini sözlerine ekledi.