IEA Başkanı Birol, Asya Piyasalarına Yönelik Petrol Stoklarının Serbest Bırakıldığını Duyurdu

Londra

IEA Başkanı Fatih Birol, Paris'teki merkezlerinden yaptığı açıklamada, Orta Doğu'da devam eden çatışmalar nedeniyle mağdur olanlara başsağlığı diledi.

Birol, Orta Doğu'daki savaşın küresel petrol arzında bugüne kadar görülen en büyük kesintiye yol açtığını ve Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla piyasada devre dışı kalan petrol miktarının 1973 petrol krizinden bu yana yaşanan tüm kesintilerden daha fazla olduğunu belirtti.

Birol, doğal gaz piyasasının da bu gerilimden etkilendiğini belirterek, tedarik kısıtlarının enerji güvenliği ve dünya ekonomisi üzerinde ciddi etkileri olabileceğini ifade etti.

IEA üye ülkelerinin geçtiğimiz hafta, petrol tedarikindeki kesintiye karşı 400 milyon varili stratejik rezervlerden serbest bırakma kararı aldığını hatırlatan Birol, bu hamlenin IEA'nın tarihinde en büyük stratejik rezerv kullanımı olduğunu vurguladı.

Bu kararın piyasa üzerinde ekonomik bir etkisi olduğunu ve petrol fiyatlarının geçen haftaya kıyasla daha düşük seyrettiğini söyleyen Birol, "Ancak petrol ve gaz akışının normale dönmesi için Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması şarttir." ifadelerini kullandı.

Petrol arzındaki kesintinin özellikle Asya'daki gelişmekte olan ekonomileri etkilediğini belirten Birol, "Asya'da enerji arzı üzerindeki en büyük ve en acil etkiler hissediliyor. Bu bölgelerdeki tüketiciler ve ekonomiler, fiyat artışlarından en fazla etkilenenler arasında. LPG gibi mutfak yakıtları için acil önlemler alınmış durumda." şeklinde konuştu.

"Hürmüz Boğazı'nın Açılması Zaman Alabilir"

Birol, IEA'nın stratejik petrol stoklarından 400 milyon varilin serbest bırakılması sürecine değinerek, "Şu anda, IEA'nın girişimiyle stratejik rezervlerden Asya piyasalarına petrol akışı başladı. Daha fazla petrol ve petrol ürünü de acil durum stoklarından piyasaya sürülmeye devam ediyor." dedi.

Birol, Asya-Pasifik ve Avrupa ülkelerinin acil durum stoklarından toplamda 200 milyon varili aşkın petrolü piyasaya sunma kararı aldıklarını ve Amerika kıtasından da 170 milyon varilin üzerinde petrol rezervi geleceğini belirtti.

IEA'nın tüm üye ülkeleriyle koordinasyon halinde olduklarını vurgulayan Birol, "IEA üye ülkeleri, bu büyük miktardaki petrol rezervini kullanıma açmasına rağmen, hala önemli bir stok miktarımız bulunuyor. Mevcut stokların serbest bırakılması tamamlandığında, IEA üye ülkelerinin stokları sadece yüzde 20 oranında azalacak ve hala 1,4 milyar varilden fazla stok kalacak." diye ekledi.

Petrol piyasasındaki arz kesintisinin uzun sürebileceğine karşı hazırlıklı olunması gerektiğini belirten Birol, "Hürmüz Boğazı yarın açılsa bile, IEA tahminlerine göre, küresel enerji ticaretinin toparlanması zaman alacaktır." dedi.

400 Milyon Varil Petrolün Piyasaya Sürülmesi Kararı

IEA Başkanı Birol, geçtiğimiz hafta IEA üye ülkelerinin stratejik rezervlerden 400 milyon varilin serbest bırakılması konusunda anlaşmaya vardığını duyurmuştu.

Bu karar, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları sonrası, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması ve petrol arzında ciddi sıkıntılar yaşanmasının ardından alındı.

Günlük dünya petrol talebinin yüzde 20'sinin Hürmüz Boğazı üzerinden taşındığı ve bu geçişlerin durmasının petrol fiyatlarında büyük artışlara neden olduğu bildirildi.

IEA'nın 6'ncı Stratejik Rezerv Kullanımı

IEA üye ülkelerinin acil durum petrol stoklarını serbest bırakma kararı, 1974'te kurulan kurumun tarihinde altıncı kez alınıyor. Daha önceki kararlar 1991, 2005, 2011 ve iki kez 2022'de Rusya-Ukrayna savaşı sırasında alınmıştı.

IEA üyeleri, net petrol ithalatının 90 günlük miktarına eş değer acil durum stoku bulundurmakla yükümlüdür. Bu stoklar, arz kesintileri durumunda talebi karşılamak ve küresel ekonomik işleyişi sağlamak amacıyla tutuluyor.

IEA üyelerinin 1,2 milyar varili aşan acil durum stoklarının yanı sıra, hükümet yükümlülüğü altında 600 milyon varil daha endüstri stoku mevcut.

Bu stoklar genellikle rafineriler ve büyük tedarikçiler tarafından tesislerde depolanıyor.