Hürmüz Boğazı'nın Küresel Ekonomideki Stratejik Rolü TBMM Tarafından İncelendi

TBMM

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Sekreterliği Araştırma Hizmetleri Başkanlığı tarafından düzenlenen kapsamlı bir çalışmada, Hürmüz Boğazı'nın dünya enerji ticaretindeki hayati önemi ele alındı. Bu stratejik su yolu, dünya genelinde en kritik petrol geçiş noktalarından biri olarak tanımlandı.

Hürmüz Boğazı'nın yönetimi için özel bir uluslararası sözleşme bulunmamakla birlikte, genel olarak Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) kapsamında değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Araştırmada, kriz dönemlerinde bile boğazın kapatılmasının uluslararası hukuka aykırı olduğu belirtildi.

Çalışmada şu ifadelere yer verildi: "Basra Körfezi'ne kıyısı olan Suudi Arabistan, İran, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Kuveyt gibi büyük petrol ve doğal gaz üreticileri için bu boğaz, hidrokarbon ihracatının ana yolu olarak hizmet veriyor. Asya pazarları ile doğrudan bağlantı sağlayan boğaz, aynı zamanda Süveyş Kanalı üzerinden Avrupa ve Amerika'ya erişim sunarak küresel ticarette önemli bir rol oynuyor. 2024 yılında boğazdan günlük yaklaşık 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü geçişi gerçekleşti. Bu miktar, dünya petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20'sine karşılık gelmektedir. Ayrıca, küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin beşte biri ve sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) ticaretinin üçte biri de bu boğazdan geçmektedir."

Bölge ülkelerinin ekonomilerinin, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan petrol ürünleri ticaretine ve bu boğaz aracılığıyla sağlanan gıda, sanayi ve sağlık ürünleri ithalatına stratejik bağımlılığı vurgulandı.

Raporda, Türkiye'nin ham petrol ihtiyacının yüzde 20'sini Hürmüz Boğazı üzerinden Körfez ülkelerinden karşıladığı belirtildi.

Boğazın kapanmasının, hidrokarbon tüketiminin büyük kısmını ithal eden Türkiye için maliyet artışlarına neden olabileceği ifade edilirken, Türkiye'nin enerji tedarikinde çeşitli alternatif kaynaklara ve güzergahlara sahip olması nedeniyle kısa ve orta vadede ciddi bir enerji krizi beklenmediği belirtildi.

Çalışmada ayrıca, İran'ın boğazı kapatması durumunda oluşabilecek senaryolar ele alındı. Bu tür bir gelişmenin enerji piyasalarında ve küresel tedarik zincirlerinde ciddi aksamalar yaratabileceği, enerji sektörü dışındaki ekonomik faaliyetleri de etkileyebileceği belirtildi. Enerji arzındaki kesintilerin, global fiyatlarda ani değişikliklere yol açarak ekonomik belirsizlikleri artırabileceği ifade edildi.

Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının küresel ticaret akışlarını nasıl etkileyebileceği de değerlendirildi: "Boğazdan ihraç edilen petrolün önemli bir kısmı Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya-Pasifik ülkeleri tarafından ithal edilmektedir. Bu ülkelerin küresel tedarik zincirlerindeki stratejik konumları göz önüne alındığında, boğazın kapanmasının dünya genelinde üretim ve tedarik süreçlerini ciddi biçimde sekteye uğratacağı öngörülmektedir. Bu dört ülke, yalnızca nihai ürün üreticisi değil, aynı zamanda yarı mamul ve ileri teknoloji ara malı sağlayıcısı olarak da küresel değer zincirlerinde merkezi bir rol üstlenmektedir. Özellikle Çin ve Güney Kore'nin elektronik ve bilişim sektörlerine, Japonya'nın otomotiv ve hassas mühendislik alanlarına ve Hindistan'ın ilaç ve yazılım sektörlerine katkısı düşünüldüğünde, enerji arzındaki bir kırılmanın, bu sektörlerde küresel ölçekli arz şoklarına neden olabileceği düşünülebilir."

Abonelik için lütfen iletişime geçiniz.