IEA: Yenilenebilir enerjide küresel büyüme hızlanıyor

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 6 Kasım 2026 tarihinde yayımladığı yıllık Yenilenebilir Enerji 2026 raporunda, küresel enerji piyasalarında yaşanan kesintilerin etkisiyle yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelimin hız kazandığını duyurdu. Orta Doğu'daki savaşın tetiklediği enerji tedarik sorunları, ülkeleri yerli kaynaklara odaklanmaya ve enerji güvenliğini artırmaya sevk ediyor.

Küresel kapasite artışı hangi düzeyde gerçekleşecek?

Küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin 2026-2031 döneminde yaklaşık 4 bin 800 gigavat artması bekleniyor. Bu miktar, önceki 6 yıllık döneme kıyasla yüzde 60 daha fazla bir büyümeye işaret ediyor. Artışın dörtte üçünden fazlasının güneş enerjisinden, geri kalan kısmın ise ağırlıklı olarak kara tipi rüzgar enerjisinden sağlanacağı öngörülüyor.

Gelişmekte olan ekonomilerde enerji dönüşümü nasıl ilerliyor?

Çin dışındaki gelişmekte olan ekonomilerin, 2026-2031 döneminde yaklaşık 1100 gigavat yenilenebilir enerji kapasitesi ekleyerek gelişmiş ekonomilerle aynı seviyeye ulaşması bekleniyor. Çin, yaklaşık 2 bin 550 gigavatlık katkıyla liderliğini korusa da, ülke payının tahmin dönemi boyunca ortalama yüzde 53'e gerileyeceği öngörülüyor. Hindistan ise dünyanın en büyük ikinci büyüme pazarı olarak öne çıkıyor.

IEA raporuna göre, 28 Şubat'ta başlayan savaşın enerji piyasalarındaki etkileri, Hindistan, Güneydoğu Asya, Afrika ve Orta Doğu'da yenilenebilir enerji kapasitesinin daha hızlı yaygınlaşmasını sağlıyor. Buna karşın, dünya genelinde şebeke bağlantısı bekleyen projelerin kapasitesinin geçen yıl yüzde 60 artması ve şebeke kısıtlarının gelişmiş ekonomilerdeki büyümeyi yavaşlatma riski, sektörün önündeki temel zorluklar olarak öne çıkıyor.

Uluslararası Enerji Ajansı tarafından yayımlanan bu veriler, enerji politikalarında çevresel kaygılardan ziyade enerji güvenliği odaklı bir döneme girildiğini gösteriyor. IEA Başkanı Fatih Birol, yenilenebilir enerjinin dünya genelinde elektrik üretiminin üçte birini karşıladığını belirterek, önümüzdeki 5 yıl içinde bu oranın yarıya yaklaşmasının beklendiğini ifade etti.

Çıkarılacak sonuç

Yenilenebilir enerji artık çevresel bir tercih olmaktan çıkıp, ülkelerin dışa bağımlılığı azaltmak için kullandığı stratejik bir enerji güvenliği aracına dönüşmüştür. Maliyetlerin düşmesi ve teknolojinin yaygınlaşması, bu kaynakları küresel elektrik sektörünün temel direği haline getirmiştir.

Şebeke altyapısındaki gecikmeler ve bağlantı sorunları, bu hızlı büyümenin önündeki en büyük yapısal engel olarak varlığını sürdürmektedir. Yatırımların verimli olması için şebeke modernizasyonuna yönelik politikaların, kapasite artışıyla eş zamanlı yürütülmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Muhtemel etkiler

Enerji güvenliği endişeleriyle artan yenilenebilir enerji yatırımları, ithal yakıtlara bağımlı ülkelerin ekonomik kırılganlıklarını azaltabilir. Özellikle gelişmekte olan bölgelerde enerji arzının çeşitlenmesi, fiyat dalgalanmalarına karşı bir koruma kalkanı oluşturabilir.

Şebeke kısıtları nedeniyle projelerin devreye alınamaması, kısa vadede enerji maliyetlerinde beklenen düşüşü yavaşlatabilir. Ayrıca, ulaştırma sektöründe yenilenebilir enerjinin payının artması, fosil yakıtlara olan genel talebi uzun vadede baskılayabilir.