İHA'lar İçin Yeni Güvenlik ve Takip Sistemi Geliştiriliyor

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni bir taslak, Türkiye'de hızla artan İnsansız Hava Araçları (İHA) ile ilgili yeni düzenlemeler getirmeye hazırlanıyor. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün (SHGM) genel görüşe sunduğu bu taslak, İHA'ların tasarımından üretimine, kullanımından Türk hava sahasındaki operasyonlarına kadar birçok alanda yenilikler içeriyor.

İHA Operasyonları İçin Yeni Kategoriler

Taslak, İHA operasyonlarını risk durumuna göre üç ayrı kategoriye ayırıyor: açık, özel ve sertifikalı. Bu kategoriler, güvenlik ve emniyet açısından farklı kurallar ve standartlar içeriyor. Özellikle sertifikalı kategorideki İHA'lar, kalabalık alanlar üzerinde uçabilecek ve hatta insan ya da tehlikeli madde taşıyabilecek kapasitede olacak.

Yabancı Tescilli İHA'lar İçin Yeni Düzenlemeler

Yabancı tescilli İHA'lar, Türkiye'de uçuş yapabilmek için 20 gün önceden izin almak zorunda olacak. Ancak, tarım ve orman bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış İHA sistemleri ile izin verilen bitki koruma ürünlerinin uygulamaları bu kapsamda değerlendirilmeyecek. Bu tür İHA'lar için SHGM tarafından uçuşa elverişlilik sertifikası verilecek.

İHA Trafiği İçin Merkezileştirilmiş Takip Sistemi

SHGM, Türkiye'deki İHA tescil, kayıt ve denetim süreçlerini yönetmekle görevli olacak. Bu kapsamda, İHA trafiğini izlemek ve yönetmek amacıyla İHATTYS (İnsansız Hava Aracı Trafik ve Takip Yönetim Sistemi) kurulacak. Bu sistem sayesinde, İHA'ların anlık konum takibi ve uçuş emniyeti merkezi olarak sağlanacak.

Yasal Yaptırımlar ve Ceza Düzenlemeleri

Taslakta, talimatlara uymayanlara yönelik Türk Sivil Havacılık Kanunu ve ilgili yönetmelik çerçevesinde cezai yaptırımlar öngörülüyor. SHGM, gerekli koşulları yerine getirmeyen işletmelerin sertifikalarını askıya alabilecek veya iptal edebilecek. Ayrıca, izinsiz uçuşlar ve belirlenen alanların dışına çıkılması durumunda idari yaptırımlar uygulanacak.

Gizlilik ve Güvenlik Tedbirleri

İHA'ların terör ve yasa dışı kullanımlarına karşı işletici ve pilotlar önlem almakla yükümlü olacaklar. Mahremiyet ihlali durumunda ise Türk Ceza Kanunu devreye girecek. Açık ve özel kategorilerde İHA kullanan uzaktan pilotlar için asgari yaş sınırı 16 olacak, ancak belirli koşullarda bu sınır aranmayacak.

Yabancı Pilotlar ve Karşılıklılık İlkesi

Başka bir ülkede tescilli İHA'lar Türk hava sahasında operasyon yapabilmek için kendi ülkelerinin otoritelerinden aldıkları yetkilendirmeleri SHGM'ye sunmak zorundalar. SHGM, bu yetkilendirmeleri değerlendirerek operasyonların uygunluğunu teyit edecek ve yerel saha kısıtlamaları hakkında bilgilendirme yapacak.

Kayıt Zorunluluğu ve Tescil Süreci

Özel veya sertifikalı kategorilerde operasyon yapan İHA'lar ile 500 gram üzeri veya kişisel veri kaydedebilen sensörlere sahip İHA'lar için kayıt zorunluluğu getiriliyor. Ayrıca, sertifikalı kategorideki ve 150 kilogram üzeri İHA'lar için tescil işlemleri yapılacak.

Kayıt ve tescil başvuruları, ilgili kurumların onayını takiben SHGM tarafından 15 iş günü içinde sonuçlandırılacak.

Sonuç ve Gelecek Beklentileri

Türkiye'de İHA kullanımının giderek yaygınlaşması, güvenlik ve düzenleme ihtiyacını artırıyor. Yeni düzenlemeler, İHA'ların güvenli ve etkin bir şekilde kullanılmasını sağlamayı hedefliyor. Gelecekte bu alanda daha fazla yenilik ve düzenleme bekleniyor, bu da sektördeki gelişmeleri yakından takip etmeyi önemli kılıyor.