IMF: Çatışmalar Ekonomik Kaybı Kalıcı Hale Getiriyor

Uluslararası Para Fonu (IMF), 14 Nisan'da yayımlanacak olan Dünya Ekonomik Görünüm Raporu'nun bazı bölümlerini önceden paylaştı. Bu rapor, özellikle savunma harcamaları, çatışmalar ve ekonomik toparlanma üzerinde duruyor.

Raporda, savaşların uzun süredir küresel ekonominin bir parçası olduğu belirtilirken, aktif çatışmaların sayısının İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en yüksek seviyelere ulaştığı ifade edildi.

Silahlı çatışmaların yalnızca insani kayıplara değil, aynı zamanda derin ekonomik etkilere de neden olduğu vurgulandı. Çatışmaların yaşandığı ülkelerde büyük ve kalıcı üretim kayıplarına yol açarken, diğer ülkelerde de önemli etkiler gösterdiği aktarıldı.

Bu kayıpların, finansal krizler veya doğal afetlerden kaynaklanan kayıpları aştığı belirtildi. Ayrıca, parasal, mali ve dış sektörlerde keskin dengesizliklere neden olduğu ve kalıcı izler bıraktığı ifade edildi.

Ortalama bir çatışma ekonomisinde, çatışmaların başlangıcında üretimin hızla düştüğü ve beş yıllık süreçte kümülatif kayıpların yaklaşık yüzde 7'ye ulaştığı belirtildi. Üretim kayıplarının on yıl sonra bile etkisini sürdürdüğü ifade edildi.

Savaş sonrası ekonomik toparlanmanın yavaş ve düzensiz olduğu, barışın kalıcılığına bağlı olarak değiştiği vurgulandı. Barış sürdüğünde ekonomik çıktının arttığı, ancak savaş dönemi kayıplarının tamamen telafi edilemediği aktarıldı.

Çatışma sonrası ortamların kırılgan olduğu ve çatışmanın yeniden başlaması halinde toparlanmanın durabileceği dile getirildi. Ayrıca savunma harcamalarındaki hızlı artışa dikkat çekildi.

Son beş yılda ülkelerin yaklaşık yarısının askeri bütçelerini artırdığı ve büyük savunma firmalarının silah satışlarının reel olarak iki katına çıktığı belirtildi. Jeopolitik gerilimlerle birlikte bu eğilimin devam edeceği öngörüldü.

Özellikle yükselen piyasa ve gelişmekte olan ekonomilerde savunma harcamalarının daha sık arttığı vurgulandı. Tipik bir 'patlama' döneminde savunma harcamalarının GSYH'nin yaklaşık 2,7 puanı kadar arttığı ifade edildi.

Bu artışın büyük ölçüde daha yüksek bütçe açıklarıyla finanse edildiği belirtildi. Savunma birikimleri tüketim ve yatırımı artırsa da enflasyonu geçici olarak yükselttiği ve orta vadede zorluklar yarattığı belirtildi.

Birikim döneminin başlamasından sonraki üç yıl içinde mali açıkların GSYH'nin yaklaşık 2,6 puanı kadar kötüleştiği ve kamu borcunun yaklaşık 7 puan arttığı kaydedildi.