İran Büyükelçisi Zadeh: Çatışmaya Sadece Geçici Bir Askeri Olay Olarak Bakmamalıyız

İran İslam Cumhuriyeti'nin Ankara Büyükelçisi Mohammad Hassan Habibullah Zadeh, ESAM tarafından düzenlenen 'Çarşamba Sohbetleri' etkinliğine katılım sağladı. Burada 'İran’ın Haklı Savaşı, Bölgesel-Küresel Etkileri ve Adil Yeni Bir Dünya' başlıklı bir konuşma gerçekleştiren Büyükelçi Zadeh, uluslararası sistemin karmaşık yapısının yanı sıra belirleyici meseleleriyle karşı karşıya kalındığını ifade etti. Zadeh, bu durumun yalnızca bir ülkenin değil, tüm bölgenin ve hatta küresel düzenin geleceğiyle bağlantılı olduğunun altını çizdi. Konuşmasında, ABD ve İsrail rejimi tarafından İran'a dayatılan savaşın bölgesel ve küresel etkilerini üç farklı düzlemde değerlendirdiğini belirtti. Savaşın çıkış nedenleri ve meşru müdafaa kavramıyla olan ilişkisinin yanında, bölgesel sonuçları ve Batı Asya'da güvenliğin yeniden tanımlanması gerekliliğine de değindi. Ayrıca komşu ülkelerin rolü ve bu durumdan çıkış için pratik çözümler üzerinde durdu. Zadeh, savaşın nedenlerini anlamak için yalnızca olaylara değil, uluslararası sistemin yapısal dinamiklerine de bakılması gerektiğini vurguladı. Savaşın sadece geçici bir askeri çatışma olarak görülmemesi gerektiğini, aksine bölgesel düzen üzerindeki iki farklı yaklaşımın karşı karşıya gelmesi bağlamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Bir tarafta hegemonya ve üstünlük arayışına dayalı bir yaklaşım, diğer tarafta ise bağımsızlık ve direnişi esas alan bir yaklaşım olduğuna dikkat çekti. İran'ın son yıllarda bağımsız bir aktör olma yolunda adımlar attığını ve bu durumun bazı güçlerin çıkarlarıyla çatıştığını ifade etti.

'İsrail Rejiminin Bu Çatışmadaki Olumsuz Etkisi Dikkat Çekiyor'

Meşru müdafaa konusuna vurgu yapan Zadeh, uluslararası hukukta güç kullanımının yasaklanmasının temel bir ilke olduğunu, ancak tehdide karşı meşru müdafaanın bir istisna teşkil ettiğini belirtti. İran'ın son saldırılara verilen yanıtların bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini dile getirerek, İran'ın savaşın başlatıcısı değil, bir tehdide karşılık veren taraf olduğunu ortaya koymaya çalıştığını söyledi. Zadeh, uluslararası siyasetin gerçek ortamında saldırı ve savunma arasındaki sınırın sık sık tartışıldığını ve her aktörün kendi anlatısını meşru kılmaya çalıştığını ifade etti. Bu bağlamda İsrail rejiminin bu denklemdeki olumsuz etkisinin de dikkat çekici olduğunu belirtti.

'Jeopolitik Rekabetler ve Güç Dengelerini Değiştirme Çabaları Savaşı Tetikledi'

Zadeh, pek çok analizin İsrail rejiminin stratejik üstünlüğünü korumak amacıyla bağımsız bölgesel güçleri sınırlamaya çalıştığını gösterdiğini belirtti. ABD'nin bu yaklaşımı desteklemesinin iki aktör arasında stratejik bir örtüşmeye işaret ettiğini söyledi. Bu savaşın jeopolitik rekabetler, güç dengelerini değiştirme çabaları ve İran'ın artan bölgesel rolüne yönelik endişelerin bir birleşimi olarak ortaya çıktığını ifade etti. Ancak bu yaklaşımın istikrarı azaltmak yerine güvensizlik ve istikrarsızlık döngüsünü beslediğini vurguladı.