İran'da protestolara katılan 3 kişiye idam cezası infaz edildi

İran yargı kurumuna bağlı Mizan Online internet sitesinin paylaştığı bilgilere göre, Hassan Divband, Hamid Kazemi ve Reza Zanganeh isimli üç kişi hakkında verilen idam cezaları Yargıtay tarafından onanmasının ardından 8 Kasım 2026 sabah saatlerinde infaz edildi.

İnfaz edilen kişilere yöneltilen suçlamalar nelerdir?

İran yargı makamları, söz konusu kişilerin protestolar esnasında İsrail, ABD ve çeşitli düşman gruplar adına operasyonel faaliyetlere katıldıklarını gerekçe gösterdi. Mizan Online tarafından yapılan açıklamada, bu kişilerin Tahran’ın batısında yer alan Karaj kentinde molotof kokteyli, el bombası, kesici ve ateşli silahlar kullandıkları, ayrıca kamu tesislerine zarar vererek ateşe verdikleri belirtildi.

Davadaki diğer sanıklar için hangi cezalar verildi?

Aynı dava süreci kapsamında yargılanan diğer sanıklar hakkında da çeşitli hapis cezalarına hükmedildi. Yargı makamları, davada ismi açıklanmayan diğer sanıkların beş ila 10 yıl arasında değişen sürelerle hapis cezasına çarptırıldığını duyurdu.

İran'da yüksek yaşam maliyetleri nedeniyle Aralık ayında başlayan ve kısa sürede hükümet karşıtı gösterilere dönüşen protestolar, 8 ve 9 Ocak tarihlerinde en üst seviyeye ulaşmıştı. Yetkililer, ülke genelindeki şiddet olaylarında 3 binden fazla kişinin hayatını kaybettiğini açıklarken, yaşananları dış kaynaklı terör eylemleri olarak nitelendirdi.

İran hukuk sisteminde idam kararları, Yargıtay tarafından onanmasının ardından infaz edilmektedir. Benzer davalarda yargı süreci, yerel mahkemelerin kararları ve Yargıtay incelemesiyle nihai hale gelmekte olup, sanıkların uluslararası hukuk ve yerel mevzuat çerçevesindeki itiraz hakları sürece bağlı olarak değerlendirilmektedir.

Çıkarılacak sonuç

İran yönetiminin protestolara yönelik tutumu, yargı kararları üzerinden sert bir şekilde uygulanmaya devam etmektedir. Olayların "terör eylemi" olarak tanımlanması ve buna bağlı ağır cezaların verilmesi, ülkedeki toplumsal muhalefetin bastırılması noktasında yargı organlarının aktif bir araç olarak kullanıldığını göstermektedir.

Dava sürecinde sanıklara verilen farklı hapis cezaları, suç kapsamının geniş bir yelpazede değerlendirildiğini ortaya koymaktadır. İnfazların gerçekleşmesi, hükümetin kamu düzenini tehdit eden eylemlere karşı tavizsiz bir duruş sergileme stratejisinin bir parçası olarak değerlendirilebilir.

Muhtemel etkiler

Gerçekleştirilen infazlar, İran içindeki protesto hareketlerinin seyri üzerinde caydırıcı bir etki oluşturabilir. Ancak bu durum, uluslararası arenada İran'a yönelik insan hakları eleştirilerinin artmasına ve diplomatik gerilimlerin tırmanmasına neden olabilir.

Benzer davalarda yargılanan diğer sanıklar için verilen hapis cezaları, toplumsal huzursuzluğun devam ettiği bölgelerde güvenlik önlemlerinin sıkılaştırılacağını işaret etmektedir. Bölgedeki siyasi atmosferin, bu tür hukuki süreçlerle daha da kutuplaşması beklenebilir.