İsrail Mahkemesinden Tartışmalı E1 Projesine Onay: 1234 Yasa Dışı Konut İhalesi Durdurulmadı

İsrail yargısı, işgal altındaki Doğu Kudüs'ün geleceğini ve iki devletli çözüm umutlarını derinden sarsacak kritik bir karara imza attı. Kudüs Merkez Mahkemesi, bölgedeki Filistin topraklarını parçalamayı hedefleyen tartışmalı "E1" projesi kapsamında açılan 1234 konutluk ilk ihalenin durdurulması yönündeki ihtiyati tedbir başvurusunu reddetti. Karar, bölgede barış çabalarını baltalayacağı gerekçesiyle uluslararası alanda büyük tepki çekiyor.

STK'ların İtirazı Mahkeme Tarafından Geri Çevrildi

İsrailli sivil toplum kuruluşları "Ir Amim", "Bimkom" ve "Peace Now" (Barış Şimdi) tarafından yapılan ortak açıklamada, E1 bölgesindeki inşaat ihalesinin dondurulması ve planların durdurulması talebinin mahkemece kabul görmediği duyuruldu. Mahkemenin ret gerekçesi olarak, davanın henüz erken bir aşamada bulunmasını ve ihalenin açılması ile fiili inşaatın başlaması arasında uzun bir zaman dilimi olmasını göstermesi dikkat çekti.

Kararı sert bir dille eleştiren STK'lar, yaklaşan seçim atmosferine işaret ederek, E1 ihalesinde atılacak adımların bölgedeki ilhakı derinleştireceğini, siyasi çözüm ihtimalini tamamen ortadan kaldıracağını ve binlerce Filistinli için etnik temizlik anlamına gelebilecek ağır sonuçlar doğuracağını vurguladı.

E1 Projesi Nedir ve Neden Kritik Önem Taşıyor?

Tarihsel olarak Doğu Kudüs'ün ayrılmaz bir parçası olan ancak Ayrım (Utanç) Duvarı nedeniyle Batı Şeria sınırlarında kalan Filistin mahallesi Ayzeriye yakınlarında konumlanan "Maale Adumim" Yahudi yerleşim birimini Batı Kudüs'e bağlamak amacıyla tasarlanan E1 Projesi, bölgenin jeopolitik yapısını tamamen değiştirmeyi hedefliyor.

Projenin hayata geçirilmesi durumunda, işgal altındaki Batı Şeria'nın kuzeyi ile güneyi arasındaki coğrafi bağlantı tamamen kopacak ve Doğu Kudüs Filistin topraklarından tamamen izole edilmiş olacak. Bu doğrultuda, 1999 yılında 12 bin dönüm Filistin toprağı gasbedilerek bölgeye 4 binden fazla yasa dışı konut ve otel inşa edilmesi planlanmıştı.

Netanyahu Hükümetinin Genişleme Politikası ve Uluslararası Tepkiler

Geçmişteki ABD yönetimlerinin yoğun baskıları nedeniyle uzun süre dondurulan E1 Projesi, Başbakan Binyamin Netanyahu tarafından Eylül 2025'te yeniden onaylanmıştı. Netanyahu liderliğindeki koalisyon hükümeti, 2022 yılının sonlarında göreve gelmesinden bu yana yerleşim faaliyetlerini hız kesmeden sürdürüyor. Bu süreçte 104 yeni yasa dışı yerleşim birimine onay verilirken, Batı Şeria'da 160 kaçak yerleşim yeri inşa edildi.

İsrail hükümetinin, daha önce verdiği taahhütleri ihlal ederek ve hak sahiplerine önceden bildirimde bulunmaksızın 1234 konutluk ilk ihale ilanını yayımlaması uluslararası kamuoyunda infiale yol açtı. İngiltere, İtalya, Fransa ve Almanya gibi Avrupa ülkeleri, İsrail'in E1 planlarını "kabul edilemez" olarak nitelendirerek sert bir dille kınadı.