İsrail'den Batı Şeria'da Tarihi Adım: Yahudi Yerleşimleri İçin 2,3 Milyar Dolarlık Dev Anlaşma

İsrail hükümeti, işgal altındaki Filistin toprağı Batı Şeria'da Yahudi yerleşim birimlerini kalıcı hale getirmek ve genişletmek amacıyla tarihi bir protokole imza attı. Toplamda 8,5 milyar şekel (yaklaşık 2,3 milyar dolar) bütçeli "çatı anlaşması" kapsamında, bölgeye 12 bin yeni konut inşa edilmesi ve devasa altyapı yatırımlarının hayata geçirilmesi hedefleniyor. Kanal 14 televizyonunun aktardığına göre, bu hamle bölgenin çehresini tamamen değiştirmeyi amaçlayan stratejik bir adım olarak nitelendiriliyor.

Tarihte Bir İlk: Şehir Statüsünde Olmayan Bölgeyle Dev Protokol

Ülke tarihinde ilk kez şehir statüsü taşımayan yerel bir idari birimle böylesine yüksek bütçeli bir anlaşma imzalandı. Sağcı kesim ve Filistin topraklarını gasbeden yerleşimciler için büyük bir zafer olarak görülen bu mutabakat; İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, İsrail Toprak Kurumu (Rami) Genel Müdürü Yehuda Eliyahu ve Batı Şeria'nın kuzeyindeki yasa dışı yerleşimleri temsil eden Şomron Bölge Konseyi Başkanı Yossi Dagan'ın katıldığı resmi bir törenle onaylandı. Anlaşmanın, bölgedeki modernizasyon ve genişleme faaliyetlerine benzeri görülmemiş bir hız kazandırması bekleniyor.

Milyarlarca Şekellik Dev Bütçenin Detayları

Anlaşma kapsamında ayrılan 8,5 milyar şekellik dev kaynağın kullanım planı da netleşti. Bütçenin 1,5 milyar şekeli stratejik üst yapı projeleri ile ana altyapı çalışmalarına aktarılacak. Geriye kalan 7 milyar şekellik aslan payı ise mevcut yerleşim alanlarının modernize edilmesi, yeni kamu binalarının yükselmesi ve çevre düzenleme projeleri için kullanılacak. Bu yatırımlarla birlikte 12 bin yeni konutun yanı sıra geniş sanayi, ticaret ve yeni istihdam alanları kurulacak; bölgedeki ulaşım ağları, kavşaklar ve drenaj sistemleri baştan aşağı yenilenecek.

"Hedefimiz Kuzey Şomron'da 1 Milyon Nüfusa Ulaşmak"

İmza töreninde şükür duası okuyan yerleşimci liderlerden Yossi Dagan, bu anlaşmayı tarihi bir dönüm noktası olarak tanımladı. Batı Şeria'nın kuzey kesimine yönelik kararlılık mesajı veren Dagan, "Kuzey Şomron'da daha önce tahliye edilmiş olanlar da dahil olmak üzere 18 yerleşim birimini yeniden inşa ediyoruz. Bu bölgedeki nihai hedefimiz yerleşik Yahudi nüfusunu 1 milyona ulaştırmaktır" şeklinde konuştu.

Uluslararası Hukuka Aykırı 365 Yasa Dışı Yerleşim

Batı Şeria'daki ilk Yahudi yerleşimi, İsrail'in 1967'deki işgalinin hemen ardından kurulan "Kefar Etzion" olarak biliniyor. O tarihten bu yana Filistin topraklarında yüzlerce yasa dışı yerleşim alanı türetildi. İsrailli sivil toplum kuruluşu Peace Now (Barış Şimdi) tarafından açıklanan 2024 verilerine göre, Doğu Kudüs hariç Batı Şeria'da yaklaşık 3 milyon Filistinli yaşarken, burayı gasbeden İsrailli nüfusu 500 bini aşmış durumda. Bölgede şu an 141 resmi onaylı yasa dışı yerleşimin yanı sıra aşırı sağcı grupların kurduğu ve İsrail yasalarına göre bile kaçak sayılan 224 yerleşim yeriyle birlikte toplam 365 yasa dışı yerleşim bulunuyor. Birleşmiş Milletler (BM) başta olmak üzere uluslararası toplum, bu yerleşim faaliyetlerini uluslararası hukuka tamamen aykırı buluyor ve iki devletli çözüm zeminini dinamitlediği konusunda uyarılarını yineliyor.