Jeffrey Sachs: ABD, İran'a Karşı Başarı Sağlayamaz

Ünlü ekonomist ve Columbia Üniversitesi profesörü Jeffrey Sachs, El Cezire için kaleme aldığı analizde, ABD'nin İran'a karşı başlattığı savaşın kaçınılmaz olarak Amerikan geri çekilmesiyle sonuçlanacağını öngördü. Sachs'a göre bu çatışma, Washington için sürdürülemez bir hal aldı.

ABD'nin Savaş Stratejisi Çıkmazda

Sachs'ın analizine göre, ABD'nin İran'a karşı yürüttüğü savaş askeri, siyasi ve ekonomik açıdan kabul edilebilir maliyetlerle kazanılamaz. Bu durum, ABD'nin stratejik hesaplamalarının yetersizliğini gözler önüne seriyor.

Ekonomistin değerlendirmelerine göre, 28 Şubat 2026'da başlayan savaşın ana amacı İran yönetimini devirmekti. Washington, bu hedefe ulaşmak için kapsamlı bir plan geliştirmişti; fakat bu hedefe ulaşmak mümkün görünmüyor.

Trump ve Netanyahu'nun Planı Başarısız Oldu

ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Mossad Direktörü David Barnea tarafından geliştirilen plan, İran'da yönetim değişikliği sağlamak amacındaydı. Ancak bu plan, beklenen sonuçları vermedi ve İran yönetimi daha da güçlendi.

Sachs, Trump yönetiminin İran'ı Venezuela ile kıyaslayarak stratejik bir hata yaptığını belirtiyor. Geçmişte Venezuela'da uygulanan senaryonun İran'da da başarılı olacağını düşünmek, büyük bir yanılgıydı.

İran'ın Dayanıklılığı Gözardı Edildi

İran, tarihsel, askeri ve coğrafi yapısı itibarıyla Venezuela'dan tamamen farklı bir profile sahip. Sachs, İran Devrim Muhafızları'nın komuta yapısının güçlendiğini ve toplumun yönetim etrafında kenetlendiğini vurguluyor.

ABD Geri Çekilmek Zorunda Kalabilir

İkinci ayını dolduran savaşta, Washington hala İran'da kontrol altında bir geçiş hükümeti kuramadı ve Tahran'dan teslimiyet elde edemedi. Bu şartlar altında ABD'nin en gerçekçi seçeneği geri çekilmek gibi görünüyor.

İran, Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisini artırarak küresel enerji piyasalarını tehdit ediyor. Savaşın devam etmesi halinde bölgedeki petrol ve doğal gaz altyapısının zarar görebileceği belirtiliyor.

İran'ın Teknolojik Gücü Hafife Alındı

Washington, İran'ın teknolojik kapasitesini küçümsedi. Ülkenin gelişmiş balistik füze sistemleri ve yerli drone üretimi, yaptırımlara rağmen güçlü bir askeri kapasite oluşturmasını sağladı.

İran'ın düşük maliyetli askeri teknolojileri, ABD'nin milyarlarca dolarlık savunma sistemlerini ekonomik baskı altına alıyor.

Karar Süreci ve Savaşın Geleceği

Jeffrey Sachs, savaş kararının dar bir danışman çevresi içinde alındığını ve Ulusal Güvenlik Konseyi'nin rolünün zayıflatıldığını belirtiyor. Bu süreç, sağlıklı bir kurumlar arası değerlendirmeden geçirilmedi.

Washington'un karar alma mekanizması, yankı odasına dönüşmüş durumda. Sachs, savaşın sonunda İran'ın daha güçlü bir pozisyon elde edebileceğini ifade ediyor.

Savaşın Olası Sonuçları

Sachs'a göre, savaşın sonunda İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü artabilir, caydırıcılık kapasitesi güçlenebilir ve ABD'nin Körfez'deki varlığı zayıflayabilir.

İran'ın nükleer programı ve bölgesel etkisi gibi konularda ise ABD'nin kalıcı bir sonuç elde etmesi zor görünüyor.

ABD'nin Küresel Güç Dengesi Değişiyor

Sachs, analizini ABD'nin artık küresel üstünlüğünü askeri güçle sürdüremediğini belirterek tamamladı. İran savaşı, Washington'un askeri kapasitesinden çok; ekonomik, siyasi ve teknolojik sınırlarını ortaya koydu.