Kazakistan'da Aral Gölü'nün Çevresel Tehditleri Masaya Yatırıldı

Kazakistan'ın başkenti Astana, Uluslararası Aral'ı Kurtarma Fonu Devlet Başkanları Zirvesi'ne ev sahipliği yaptı.

Cumhurbaşkanlığı Sarayı Akorda'da gerçekleştirilen zirveye, ev sahibi Tokayev'in yanı sıra, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov, Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman ve Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov katıldı.

Tokayev, zirvenin açılış konuşmasında, sürdürülebilir kalkınma ve ortak çevre politikalarının önemine vurgu yaptı.

Aral Havzası'nın uluslararası öneme sahip olduğunu belirten Tokayev, bu bölgenin korunmasının küresel bir sorumluluk olduğunu ifade etti.

Uluslararası Aral'ı Kurtarma Fonu'nun Orta Asya'da su ve çevre konularında tek koordinasyon platformu olduğuna dikkat çeken Tokayev, fon çatısı altında 30'dan fazla projenin yürütüldüğünü belirtti.

Fonun Birleşmiş Milletler gibi uluslararası kuruluşlarla işbirliğini artırdığını belirten Tokayev, 2026-2029 dönemine ilişkin yeni bir sağlık ve çevre yol haritası hazırlandığını açıkladı.

Aral Gölü'nün Kazakistan kıyısındaki su hacminin 18,9 milyar metreküpten 23,5 milyar metreküpe çıkmasının balıkçılık ve ekonomiye olumlu katkı sağladığını ifade etti.

Buna rağmen, Aral Havzası'ndaki çevresel tehditlerin artmaya devam ettiğini belirten Tokayev, bölgede sıcaklıkların 2-2,5 derece arttığını ve bunun kuraklık ile toz fırtınalarını beraberinde getirdiğini söyledi.

Aral Gölü'nün kuruyan tabanından yayılan milyonlarca ton tuz ve kimyasalın atmosferi etkilediğini ve bu durumun yalnızca bölgeyi değil, daha geniş alanları da tehdit ettiğini vurguladı.

Tokayev, su konusunun stratejik önemine dikkat çekerek, BM çatısı altında uluslararası bir su örgütü kurulmasını önerdi.

Sırderya ve Amuderya havzalarında dijital su izleme sistemi geliştirilmesi ve Aral Gölü için uluslararası bir farkındalık günü ilan edilmesi önerisini sundu.

Zirve sonunda 26 Mart'ın "Uluslararası Aral Gölü Günü" olarak ilan edilmesi karara bağlandı ve liderler Astana Bildirisi'ni imzaladı.

1993'te kurulan Uluslararası Aral'ı Kurtarma Fonu, Aral Gölü havzasındaki ekolojik felaketleri önlemek amacıyla çalışmalarını sürdürüyor. Bu çalışmalar arasında Aralkum Çölü'nün ağaçlandırılması, kum fırtınalarının engellenmesi ve su yönetiminin iyileştirilmesi yer alıyor.