Küresel Petrol Arzında Büyük Deprem: Ağustos Ayında Günlük 1,6 Milyon Varillik Kesinti

Küresel enerji piyasalarında jeopolitik gerilimler ve stratejik üretim kesintileri dengeleri kökten değiştirmeye devam ediyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yayımlanan son Petrol Piyasası Raporu, ağustos ayında küresel petrol arzında çok ciddi bir daralma yaşandığını ortaya koydu. Rapora göre, dünya genelindeki petrol arzı bir önceki aya kıyasla günlük 1 milyon 600 bin varil azalarak 100 milyon 100 bin varil seviyesine kadar geriledi. Bu sert düşüşün arkasında yatan temel nedenlerin başında ise Suudi Arabistan'ın üretimindeki tarihi gerileme ve Körfez bölgesindeki güvenlik riskleri geliyor.

Suudi Arabistan'da 30 Yılın En Düşük Seviyesi ve Güvenlik Krizleri

Küresel arz daralmasının merkez üssü konumunda olan Suudi Arabistan, ağustos ayında üretimini günlük yaklaşık 2 milyon 600 bin varil düzeyinde düşürdü. Raporda yer alan detaylara göre, artan güvenlik riskleri sebebiyle ülkenin batı kıyısından gerçekleştirilen petrol ihracatı ciddi kısıtlamalarla karşı karşıya kaldı. Yaşanan bu lojistik ve güvenlik engelleri neticesinde, Suudi Arabistan'ın ham petrol arzı günlük 6 milyon varile kadar çekildi. Bu rakam, ülkede son 30 yılı aşkın süredir kaydedilen en düşük üretim seviyesi olarak kayıtlara geçti.

OPEC+ Cephesinde Daralma ve ABD-İran Gerilimi

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun toplam üretimi de ağustos ayında sert bir düşüş kaydetti. Grubun üretimi, bir önceki aya göre günlük yaklaşık 1 milyon 840 bin varil azalarak 38 milyon 780 bin varile indi. Bu gerilemede, Suudi Arabistan'ın yaşadığı kayıpların yanı sıra ABD'nin deniz ablukası uygulamaları nedeniyle İran'ın petrol arzının ciddi şekilde sekteye uğraması belirleyici rol oynadı.

Buna karşılık, OPEC+ dışındaki ülkelerin üretimi ise yükseliş trendini sürdürdü. Bu gruptaki ülkelerin üretimi günlük yaklaşık 240 bin varil artışla 61 milyon 320 bin varil seviyesine ulaştı. Söz konusu artışta, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) sıvı petrol üretimi ile Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) üretim kapasitesini artırması öne çıkan unsurlar oldu.

Körfez Bölgesinde Toparlanma Beklentisi 2027'ye Ertelendi

Ağustos ayında Körfez bölgesindeki üreticilerin toplam petrol arzı, bir önceki aya kıyasla günlük yaklaşık 2 milyon varil azalarak 21 milyon 900 bin varil seviyesine kadar geriledi. Bu üretim hacmi, ABD/İsrail-İran Savaşı öncesindeki dönemin günlük tam 10 milyon 100 bin varil altında kaldı. Yaşanan bu yapısal kriz nedeniyle IEA, Körfez bölgesindeki üretimin eski seviyelerine dönmesine yönelik toparlanma beklentisini 2027 yılına erteledi.

Ajans, bu yıl küresel petrol arzının geçen yıla kıyasla günlük 5 milyon 700 bin varil azalarak ortalama 100 milyon 700 bin varil seviyesinde gerçekleşeceğini öngörüyor. Ancak 2025 yılında Körfez bölgesindeki üretimin yeniden canlanmasıyla birlikte, küresel petrol arzının bu yıla göre günlük yaklaşık 8 milyon varil artarak 108 milyon 700 bin varile ulaşması bekleniyor.

Küresel Petrol Talebinde Aşağı Yönlü Revizyon

Enerji piyasalarındaki yüksek fiyatlar ve jeopolitik belirsizlikler, küresel talep tahminlerini de doğrudan etkiledi. IEA; ABD ile İran arasındaki diplomatik müzakerelerde somut bir ilerleme kaydedilememesi, Körfez bölgesindeki sevkiyat aksamalarının devam etmesi ve akaryakıt fiyatlarının rekor seviyelere ulaşması nedeniyle bu yıla ilişkin talep öngörüsünü günlük 940 bin varil aşağı yönlü revize etti.

Yapılan yeni değerlendirmelere göre, küresel petrol talebinin bu yıl geçen yıla kıyasla günlük 2 milyon 500 bin varil azalarak yaklaşık 102 milyon 400 bin varil seviyesine gerileyeceği tahmin ediliyor. Gelecek yıl ise küresel talebin yeniden toparlanarak günlük yaklaşık 2 milyon 600 bin varil artışla 105 milyon varil sınırına ulaşacağı öngörülüyor.