Gysgaça
- Halkara Energetika Guramasynyň hasabatyna görä, awgust aýynda dünýädäki nebit üpjünçiligi günde 1,6 million barrele çenli 100,1 million barrele çenli azaldy.
- Bu pese gaçmakda, Saud Arabystanynyň umumy nebit önümçiliginde günde 2 million 600 müň barrele çenli düýpli pese gaçmagy esasy kesgitleýji faktor boldy.
Halkara Energetika Guramasy (IEA) tarapyndan çap edilen Awgust nebit bazary hasabatyna görä, dünýädäki nebit üpjünçiligi geçen aý bilen deňeşdirilende günde 1 million 600 müň barrele çenli azaldy we 100 million 100 müň barrele çenli azaldy. Bu pese gaçmakda, Saud Arabystanynyň umumy nebit önümçiliginde günde 2 million 600 müň barrele çenli düýpli pese gaçmagy esasy kesgitleýji faktor boldy.
Saud Arabystanynda önümçiligiň peselmeginiň sebäpleri näme?
Saud Arabystanynyň çig nebit üpjünçiligi, howpsuzlyk töwekgelçiliginiň ýokarlanmagy sebäpli günbatar kenarlaryndan eksportyň çäklendirilmegi netijesinde günde 6 million barrele çenli azaldy. Bu görkeziji 30 ýyldan gowrak wagtyň içinde ýurtda iň pes önümçilik derejesi hökmünde hasaba alyndy. Productionurtda önümçiligiň bu ýitmegi, global üpjünçilik balansyna gönüden-göni täsir eden iň uly faktorlaryň biri hökmünde tapawutlandy.
OPEK + toparynda awgust aýyndaky önümçilik maglumatlary nähili üýtgedi?
OPEK + toparynyň umumy önümçiligi awgust aýynda geçen aý bilen deňeşdirilende günde takmynan 1 million 840 müň barrele azaldy we 38 million 780 müň barrele çenli azaldy. Saud Arabystanyndaky ýitgilerden başga-da, ABŞ tarapyndan girizilen deňiz gabawy sebäpli Eýranyň nebit üpjünçiliginiň çäklendirilmegi peseldi. Beýleki tarapdan, OPEK däl ýurtlaryň önümçiligi günde 240 müň barrele çenli artyp, 61 million 320 müň barrele ýetdi; ABŞ we Birleşen Arap Emirlikleriniň önümçilik mukdarynyň ýokarlanmagy bu ösüşde aýgytly rol oýnady.
Awgust aýynda Aýlag sebtinde öndürijileriň umumy üpjünçiligi günde takmynan 2 million barrele azaldy we 21 million 900 müň barrele çenli azaldy. Bu mukdar ABŞ / Ysraýyl-Eýran söweşinden öň günde önümçilik derejesinden 10 million 100 müň barrele çenli pesdi. IEA Aýlagda önümçiligiň dikeldilmegine bolan garaýşyny 2027-nji ýyla çenli yza süýşürse-de, dünýädäki nebite bolan islegiň geçen ýyl bilen deňeşdirilende şu ýyl her gün 2 million 500 müň barrele çenli azaljakdygyny we 102 million 400 müň barrele çenli azaljakdygyny çaklaýar.
Global energiýa bazarlary bilen ýakyndan baglanyşykly bu maglumatlar IEA-nyň awgust aýyndaky hasabaty bilen halka mälim edildi. Bu edara ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky gepleşiklerde öňegidişligiň ýoklugy we ýangyç bahalarynyň rekord derejä ýetmegi sebäpli isleg baradaky çaklamalaryna aşakda garasa-da, geljek ýyl Aýlag sebtinde önümçiligiň dikeldilmegi bilen üpjünçiligiň 108 million 700 müň barrele çenli ýokarlanjakdygyny çaklaýar.
Netije
Global nebit bazarlarynda üpjünçiligiň gysylmagy geosyýasy töwekgelçilikleriň energiýa howpsuzlygyna göni täsirini görkezýär. Önümçilik kuwwatynyň, esasanam Aýlag sebtinde, uruşdan öňki derejeden has pes bolmagy we dikeldiş garaşyşynyň uzak möhletleýin dowam etmegi, bazarlardaky gowşaklygyň dowam edýändigini görkezýär.
IEA-nyň maglumatlary üpjünçilik çäklendirmeleriniň diňe önümçilik bilen çäklenmän, eksport kanallaryndaky howpsuzlyk töwekgelçiliginiň global energiýa akymyny düýpli bozýandygyny subut edýär. Talaplary kanagatlandyrmakda kynçylyk çekýän bu döwürde, energiýa bahalarynyň üýtgemeginiň dowam etjekdigini çaklamak mümkin.
Mümkin täsirler
Nebit üpjünçiliginiň bu azalmagy, ýangyç we energiýa çykdajylarynyň bütin dünýäde ýokary bolmagyna sebäp bolup biler. Önümçilikdäki üznüksiz bökdençlikler, daşary söwda balansyna we energiýa importyna bagly ýurtlaryň inflýasiýa derejesine ýaramaz täsir edip biler.
Beýleki tarapdan, üpjünçilik çäklendirmeleri dowam etse, energiýa bazarlarynda alternatiw çeşmelere tarap tendensiýanyň çaltlaşmagyna we gaýtadan dikeldilýän energiýa maýa goýumlarynyň strategiki ähmiýetiniň hasam artmagyna garaşylýar. Mundan başga-da, öndürýän ýurtlaryň eksport çäklendirmeleri global logistika çykdajylaryny ýokarlandyryp biler.
Çeşme: Anadolu Ajansı
Bu habar çeşme habaryndan emeli aňyň goldawy bilen taýýarlandy we türk dilinden maşyn terjimesi arkaly terjime edildi. Biz nähili işleýäris?
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!