Küresel Piyasada Deprem: ABD'den İran'a Tarihin En Ağır Ekonomik Ablukası

Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasındaki gerilim, diplomatik müzakerelerin çıkmaza girmesinin ardından çok daha agresif bir boyuta taşındı. ABD Başkanı Donald Trump, Tahran yönetimine karşı uzun süredir üzerinde çalışılan strateji değişikliğini resmen ilan ederek, küresel finans sistemini sarsacak büyüklükte bir ekonomik operasyon başlattıklarını duyurdu.

Washington'dan Tahran'a "Eşi Benzeri Görülmemiş" Finansal Kuşatma

Beyaz Saray'da yaptığı açıklamada İran'a uzlaşı için daha önce birçok kez fırsat sunulduğunu ancak bu fırsatların değerlendirilmediğini belirten Trump, bugüne kadar hiçbir ülkeye uygulanmamış sertlikte bir yaptırım dalgasının devreye sokulduğunu açıkladı. Bu adımı "eşi benzeri görülmemiş ölçekte bir ekonomik savaş ve izolasyon" olarak nitelendiren ABD Başkanı, Tahran'a can simidi olmaya çalışacak her ülkenin de ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalacağını vurguladı. Trump; petrol kaçakçılığı, swap hatları, nakit transferleri, paravan şirketler, döviz büroları ve gemi sicil faaliyetleri dahil olmak üzere tüm finansal boşlukların derhal kapatılması talimatını verdi.

Körfez'de Ticaret Hatları Kopuyor: BAE 30 Milyar Dolarlık Kapıyı Kapattı

ABD'nin bu sert çıkışı, küresel piyasalarda ve bölge ülkelerinde anında karşılık buldu. Resmi açıklamalarda doğrudan Çin'in adı geçmese de İran petrolünün en büyük alıcısı konumundaki Çinli firmalar ve Tahran'ın finansal işlemlerinde köprü görevi gören Dubai finans piyasası hedef tahtasına oturtuldu. Gelişmeler üzerine acil bir karar alan Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), İran ile olan tüm ticari ve finansal ilişkilerini tamamen askıya aldığını duyurdu. BAE'nin bu kararla İran ile olan 30 milyar dolarlık ticaret hacmini sıfırlaması, Tahran'ın dış dünyaya açılan en hayati finansal koridorlarından birinin tamamen kapanması anlamına geliyor.

Ekonomik ablukanın yıkıcı etkileri İran cephesinde de hissedilmeye başlandı. İran Merkez Bankası Başkanı Abdulnasır Himmeti, ülkenin petrol ihracatının tamamen kesildiğini itiraf etti. Himmeti, Katar gibi bölge ülkelerinin yurt dışındaki finansal rezervlerini kullanabildiğini ancak ABD engeli nedeniyle kendilerinin bu rezervlere hiçbir şekilde ulaşamadığını belirtti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise ABD'nin bu hamlesini "Ekonomik D-Day Operasyonu" olarak tanımlayarak, Washington'ın kendi iç borç ve yüksek faiz krizini gizlemek amacıyla bu yola başvurduğunu iddia etti. Arakçi, bu politikaların ABD'ye yeni yenilgiler getireceğini ve İran halkının ABD'ye karşı öfkesini daha da tırmandıracağını savundu.

Hürmüz Boğazı'nda Gizli Petrol Koridoru İddiası

Ekonomik savaşın gölgesinde, küresel enerji arz güvenliğini sağlamak amacıyla askeri alanda da gizli operasyonların yürütüldüğü öne sürüldü. Axios'un üst düzey ABD'li yetkililere dayandırdığı iddiaya göre, ABD ordusu Hürmüz Boğazı'nda petrol sevkiyatının kesintisiz sürmesi için gizli bir koridor oluşturdu. Birkaç haftadır devam eden gizli operasyon kapsamında, her gece 15 ila 20 petrol tankerinin Hürmüz Boğazı'nın güney kanalını kullanarak güvenli bir şekilde geçiş yaptığı bildirildi. ABD'li yetkililer, bu gizli koridor vasıtasıyla günlük yaklaşık 10 milyon varil petrolün dünya enerji piyasalarına güvenle ulaştırıldığını ve bu durumun küresel petrol krizini önlemede kritik bir rol oynadığını ifade etti.