Küresel Piyasalarda Savaş ve Enflasyon Kıskacı: Gözler Moody'nin Türkiye Kararında

Orta Doğu'da derinleşen jeopolitik riskler, enerji arzına yönelik artan endişeler ve küresel ticaret savaşlarını yeniden tetikleyen gümrük tarifesi hamleleri dünya genelinde piyasaları negatif bir seyre sürüklüyor. Küresel borsalarda satış baskısı derinleşirken, yatırımcılar bir yandan dünya genelinde açıklanacak olan sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerine, diğer yandan ise uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s’in Türkiye hakkında bu akşam açıklayacağı kritik değerlendirmeye odaklandı.

Orta Doğu'da Çatışma Riski Petrol Fiyatlarını Uçurdu

Orta Doğu'da askeri hareketliliğin her geçen gün daha da şiddetlenmesi, piyasalarda yönü belirleyen ana unsur olmaya devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a karşı "kapsamlı bir askeri harekatı ciddi şekilde" değerlendirdiği yönündeki iddialar gündeme bomba gibi düşerken, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) İran'daki askeri hedeflere yönelik yeni operasyonlar başlattığını duyurdu.

İran basını ise ABD füzelerinin Irak sınırına yakın Ahvaz kentini vurduğunu ve kritik Hürmüz Boğazı yakınlarında patlama seslerinin yükseldiğini bildirdi. Küresel enerji sevkiyatının can damarı olan Hürmüz Boğazı’ndaki risklerin Kızıldeniz'e yayılması, petrol fiyatlarında adeta şok etkisi yarattı. Brent petrolün varil fiyatı, dün yüzde 4,7 oranında sert bir yükseliş kaydederek 94,9 dolara kadar ulaştı ve 11 Haziran'dan bu yana en yüksek seviyesini gördü. Bu tırmanış, küresel ölçekte enflasyon endişelerini yeniden tetikledi.

Fed'den Şahin Adımlar Bekleniyor: Tahviller ve Altın Sarsıldı

Akaryakıt maliyetlerindeki artışın enflasyonist baskıyı artıracağı beklentisi, merkez bankalarının sıkı para politikası duruşlarını daha da sertleştireceği endişesini beraberinde getirdi. Para piyasalarındaki fiyatlamalara göre, ABD Merkez Bankasının (Fed) bu yılın sonuna kadar 2 kez daha faiz artırımına gideceği ihtimali oldukça güçlendi. Bankanın eylül ya da ekim toplantılarında yapacağı ilk şahin hamlenin ardından aralık ayında da faiz artışına gideceğine yönelik beklentiler yüzde 78 seviyesine tırmandı.

Bu beklentiler tahvil piyasasında satışları hızlandırdı. ABD 2 yıllık tahvil getirisi yüzde 4,38 ile 12 Şubat 2025'ten bu yana en yüksek seviyeyi test ederken, 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 4,72'ye çıkarak son 17 ayın zirvesine ulaştı. Borçlanma maliyetlerindeki bu artış, yapay zeka başta olmak üzere teknoloji şirketlerinin karlılıklarını tehdit ediyor. ABD borsalarında S&P 500 endeksi yüzde 1,21, Nasdaq yüzde 2,15 ve Dow Jones yüzde 0,97 değer kaybetti. Faiz baskısıyla altının ons fiyatı da dün yüzde 2 düşerek 4 bin 49 dolara gerilemesinin ardından, yeni günde yüzde 0,6 kayıpla 4 bin 27 dolardan işlem görüyor.

ABD'den 60 Ticaret Ortağına Yeni Tarife Darbesi

Küresel ticareti sarsacak bir diğer hamle ise ABD'den geldi. ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), zorla çalıştırma yöntemiyle üretilen ürünlerin ithalatını engellemeyen 60 ticaret ortağına, 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında değişen ek gümrük vergileri uygulanacağını duyurdu. 24 Temmuz itibarıyla geçerli olacak bu vergiler kapsamında; Arjantin, Kanada, Meksika, Hindistan, Endonezya ve Birleşik Krallık gibi ülkeler ile Avrupa Birliği (AB) ve Tayvan menşeli ürünler yüzde 10 vergiye tabi tutulacak. Japonya, Güney Kore ve İsviçre menşeli ürünlere ise yüzde 12,5 oranında vergi uygulanacak. Öte yandan ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvuruları 22 bin kişi azalarak 187 bine geriledi ve 1969'dan bu yana en düşük seviyesine ulaştı.

Avrupa ve Asya Borsalarında Negatif Seyir Hakim

Avrupa borsaları da jeopolitik risklerin gölgesinde günü kayıplarla kapattı. Avrupa Merkez Bankası (ECB) politika faizlerini beklentiler doğrultusunda sabit tutarken, ECB Başkanı Christine Lagarde'ın açıklamaları endişe yarattı. Lagarde, Orta Doğu'daki savaş kaynaklı enerji şokunun enflasyon üzerindeki nihai etkilerinin henüz tam olarak hissedilmediğini vurgulayarak, ikinci tur etkilere karşı son derece temkinli olduklarını belirtti. Gelişmelerin ardından İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,73, Fransa'da CAC 40 yüzde 1,64, İtalya'da FTSE MIB 30 yüzde 2,8 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,56 değer kaybetti.

Asya tarafında ise Japonya'da yıllık enflasyonun haziranda yüzde 1,7'ye, çekirdek enflasyonun ise yüzde 1,6'ya yükselmesi, Japonya Merkez Bankasının (BoJ) yıl sonuna kadar bir faiz artışı yapacağı beklentilerini kesinleştirdi. Bölgedeki satış baskısıyla Nikkei 225 endeksi yüzde 2,8, Güney Kore Kospi endeksi ise yüzde 4,5 oranında sert düştü.

Yurt İçinde TCMB Kararı Sonrası Gözler Moody's Değerlendirmesinde

Yurt içi piyasalarda ise dün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tuttuğunu açıkladı. Gecelik borç verme faizini yüzde 40, borçlanma faizini ise yüzde 35,5'te bırakan TCMB, enflasyonun ana eğiliminin temmuz ayında geçici olarak yükselebileceğine dikkat çekti. Bu kararın ardından BIST 100 endeksi günü yüzde 0,43 azaşışla 14.077,67 puandan tamamladı. Dolar/TL ise yeni güne yüzde 0,2 yükselişle 47,3450 seviyesinden başladı.

Bugün piyasaların ana odağında, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody's'in Türkiye için açıklayacağı not değerlendirmesi yer alıyor. Analistler, teknik olarak BIST 100 endeksinde 14.000 ve 13.900 seviyelerinin destek, 14.200 ve 14.300 puanın ise direnç konumunda olduğunu belirtiyor.

Piyasalarda bugün yakından takip edilecek küresel ekonomik takvim ise şu şekilde:

09.00 Almanya, ağustos ayı GfK tüketici güven endeksi

09.00 İngiltere, haziran ayı perakende satış endeksi

10.00 Türkiye, temmuz ayı finansal hizmetler güven endeksi

10.00 Türkiye, temmuz ayı sektörel enflasyon beklentileri

10.30 Almanya, temmuz ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI

11.00 Avro Bölgesi, temmuz ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI

11.30 İngiltere, temmuz ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI

16.45 ABD, temmuz ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI

17.00 ABD, haziran ayı yeni konut satışları