Liman Tepe'de Tarihi Keşif: 5 Bin Yıllık Antik Drenaj Sistemi Gün Yüzüne Çıkarıldı

İzmir'in Urla ilçesinde yer alan ve tarihi yaklaşık 7 bin yıl öncesine dayanan Liman Tepe arkeolojik alanında yürütülen kazı çalışmaları, ezber bozan yeni keşiflerle devam ediyor. İzmir Büyükşehir Belediyesinin desteklediği, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Ankara Üniversitesi ortaklığında yürütülen kazılarda, 35 kişilik uzman bir ekip görev alıyor. Hem karada hem de 2000 yılından bu yana deniz altında sürdürülen araştırmalar, antik liman kentinin bilinmeyen yönlerini gün ışığına çıkarıyor. Bu yılki kazılarda, yaklaşık 5 bin yıllık bir yerleşimin sokakları, surları, savunma sistemleri, "uzun evler" olarak adlandırılan konut yapıları ve en önemlisi gelişmiş bir su tahliye sistemi keşfedildi.

Ege Arkeolojisinde Bir İlk: 5 Bin Yıllık Taş Kanallar

Ankara Üniversitesi Deniz Arkeolojisi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ve Liman Tepe Kazı Başkanı Prof. Dr. Vasıf Şahoğlu, 1992 yılından bu yana kesintisiz devam eden kazıların bu yılki en heyecan verici bulgusunun antik su sistemi olduğunu belirtti. Farklı kotlarda inşa edilmiş teraslar arasında, taşlar kullanılarak oluşturulmuş özel kanallar tespit ettiklerini açıklayan Şahoğlu, bu sistemin içme suyu taşımaktan ziyade bir drenaj hattı olduğunu düşündüklerini aktardı. Şahoğlu, "Yerleşimin merkezine doğru eğim gösteren bu yapının, ani ve yoğun yağışlar sonucu biriken yağmur sularını güvenli bir şekilde tahliye etmek amacıyla inşa edildiğini öngörüyoruz. Batı Anadolu'da benzerine neredeyse hiç rastlamadığımız, Ege genelinde ise son derece nadir olan bu taş drenaj sistemini çok daha detaylı bir şekilde inceleyeceğiz" dedi.

"Uzun Evler" ve Antik Dönemin Üretim Merkezleri

Kazılarda ortaya çıkarılan ve "uzun evler" olarak literatüre geçen mimari yapılar hakkında da yeni bulgulara ulaşıldı. Ege coğrafyasında bilinen en büyük antik konut örnekleri arasında yer alan bu evlerin giriş bölümlerinde, zemine gömülerek sabitlenmiş devasa boyutlarda çömlekler bulundu. Bu büyük kapların su, tahıl ya da benzeri tarımsal ürünlerin depolanması amacıyla kullanıldığı tahmin ediliyor. Çömleklerin iç çeperlerinden alınacak organik örneklerin laboratuvar ortamında uzmanlarca incelenmesiyle, dönemin beslenme ve depolama alışkanlıklarına dair kesin bilgilere ulaşılması hedefleniyor. Prof. Dr. Vasıf Şahoğlu, bu yapıların sadece birer barınak olmadığını, aynı zamanda aktif birer üretim merkezi olarak da kullanıldığını vurguladı.

Kiklad Seramikleri ve Antik Ege'nin Ticaret Ağı

Liman Tepe, sadece gelişmiş mimarisi ve altyapısıyla değil, binlerce yıl boyunca Ege Denizi'ndeki en aktif ticaret limanlarından biri olmasıyla da öne çıkıyor. Bu yıl gerçekleştirilen su altı ve kara kazılarında, Kiklad Adaları kökenli olduğu belirlenen çok özel seramik parçalarına rastlandı. Anadolu'daki arkeolojik merkezlerde oldukça nadir görülen bu Kiklad seramikleri, Liman Tepe'nin döneminin küresel deniz ticareti ağındaki stratejik rolünü bir kez daha kanıtlıyor. Türkiye'nin ilk su altı liman kazılarına da ev sahipliği yapan bölgede, limanın mendirek yapısının tam inşa tarihini netleştirmek amacıyla yürütülen su altı araştırmaları da eş zamanlı olarak devam ediyor.