Liman Tepede taryhy açyş: 5 müň ýyllyk gadymy zeýkeş ulgamy açylmady

Izmiriň Urla etrabynda ýerleşýän we takmynan 7 müň ýyl töweregi Liman Tepe arheologiki ýadygärliginde geçirilen gazuw-agtaryş işleri täze açyşlar bilen dowam edýär. 35 adamdan ybarat hünärmenler topary Izmir şäher häkimligi tarapyndan goldanylýan we Medeniýet we syýahatçylyk ministrligi we Ankara uniwersiteti bilen bilelikde geçirilen gazuw-agtaryş işlerine gatnaşýar. 2000-nji ýyldan bäri gury ýerde-de, deňizde-de geçirilen gözlegler gadymy port şäheriniň näbelli taraplaryny açýar. Bu ýylky gazuw-agtaryş işlerinde köçeler, diwarlar, goranyş ulgamlary, "uzyn jaýlar" diýlip atlandyrylýan ýaşaýyş jaýlary we iň esasysy, takmynan 5 müň ýyl töweregi şäherçäniň ösen suw zeýkeş ulgamy tapyldy.

Ege arheologiýasynda ilkinji: 5 müň ýyllyk daş kanallary

Ankara uniwersitetiniň Deňiz arheologiýasy amaly we gözleg merkeziniň müdiri we Liman Tepe gazuw-agtaryş bölüminiň müdiri Prof. Doktor Wasıf Şahoğlu 1992-nji ýyldan bäri üznüksiz dowam edýän şu ýylky gazuw-agtaryş işleriniň iň tolgundyryjy tapyşynyň gadymy suw ulgamydygyny aýtdy. Dürli belentliklerde gurlan teraslaryň arasynda daş ulanyp döredilen ýörite kanallary tapandyklaryny düşündirip, Şahoğlu bu ulgamyň agyz suwuny däl-de, zeýkeş liniýasydygyny pikir edýändigini aýtdy. Şahoğlu: "Biz şäherçäniň merkezine eňňit bolan bu desganyň duýdansyz we güýçli ýagyşlar netijesinde ýygnanan ýagyş suwlaryny ygtybarly akdyrmak üçin gurlandygyny çaklaýarys. Günbatar Anadolyda asla görmedik we Egeýde gaty seýrek duş gelýän bu daş drena system ulgamyny gözden geçireris"

"Uzyn jaýlar" we gadymy döwrüň önümçilik merkezleri

Gazuw-agtaryş işleri wagtynda gazylan we edebiýatda "uzyn jaýlar" hökmünde ýazylan binagärlik gurluşlary barada hem täze tapyndylar tapyldy. Ege geografiýasynda belli bolan gadymy rezidensiýalaryň iň uly mysallarynyň biri bolan bu jaýlaryň girelgelerinde ýere berkidilen ullakan küýzeler tapyldy. Bu uly gaplaryň suw, däne ýa-da şuňa meňzeş oba hojalyk önümlerini saklamak üçin ulanylandygy çak edilýär. Hünärmenler tarapyndan küýzeleriň içki diwarlaryndan alnan organiki nusgalary gözden geçirip, döwrüň iýmitleniş we saklamak endikleri barada takyk maglumat almak maksat edinilýär. Prof. Doktor Wasıf Şahoğlu bu binalaryň diňe bir gaçybatalga bolman, eýsem işjeň önümçilik merkezleri hökmünde hem ulanylýandygyny aýtdy.