Demirci'de Halı Dokumacılığı Yok Olma Tehlikesiyle Karşı Karşıya

Manisa'nın Demirci ilçesinde yüzyıllardır sürdürülmekte olan el dokuma halıcılık, yeni neslin ilgisizliği ve ucuz iş gücü rekabeti nedeniyle sona yaklaşmış durumda. Geleneksel olarak anneden kızlarına aktarılan bu meslek, binlerce yıl öncesine dayanan bir miras olarak yaşatılıyor. Ne yazık ki, gençlerin modern iş kollarını tercih etmesi ve işgücü maliyetlerinin artması, bu kültürel değerin sürdürülebilirliğini tehdit ediyor. Eskiden evlerde yapılan halı dokuma işi, artık atölyelere taşınmış durumda. Kadınlar burada hem geleneği yaşatıyor hem de ailelerine maddi katkı sağlıyor.

İhracatla Ayakta Kalma Mücadelesi

Demirci ilçesinin el dokuma halıları, yüzde 100 yün iplikle dokunarak yurtdışına ihraç edilmekte ve önemli bir pazar payına sahip. Bu haliyle, daha çok el emeği gerektiren ve sanata dönüşen halılar, ilçenin kadınları için bir gurur kaynağı olmayı sürdürüyor. Ancak makineli üretim ve ucuz iş gücünün etkisiyle bu mesleğin son temsilcileri yok olma korkusuyla yaşıyor. Özellikle Pakistan, Hindistan, Mısır ve Çin gibi ülkelerdeki düşük maliyetli rekabet koşulları, Demirci'nin pazardaki konumunu tehlikeye sokuyor.

Tezgah Sayısı Dramatik Bir Şekilde Azaldı

Demirci'de halıcılığın en yoğun döneminde 25 bin olan tezgah sayısı, günümüzde 3 binlere kadar düştü. Bu durum, kültürel mirasın devamını tehlikeye sokarken, yerel halk da geçim kaynakları konusunda zorlanıyor. El dokuma işi, butik üretimle sınırlı kalarak tüketici taleplerine göre şekilleniyor. Kadınlar, yaşlarına rağmen bu kültürü yaşatmaya çalışıyor ancak bu direnç ne kadar sürdürülebilir bilinmiyor.

Gençlerin İlgi Alanları Değişiyor

Demirci Atölye Halıcılığı Geliştirme Derneği Üyesi Kazım Aysan, gençlerin bu alana ilgisizliğinden ve ucuz iş gücü rekabetinden şikayetçi. Kültür Bakanlığı'nın teşvikleriyle bu mesleğin yeniden canlandırılabileceğini savunan Aysan, teşviklerin elzem olduğuna dikkat çekiyor. Gençler artık halı tezgahları yerine fabrikalarda çalışmayı tercih ediyor; bu da el dokuma halıcılığını can çekişir hale getiriyor.

Son Temsilciler Görev Başında

Halı Dokuma Ustası Esma Kasılmaz, 11 yaşından beri bu işte çalıştığını ve halı dokumacılığının son temsilcisi olarak hissediyor. Günde 6 bin düğüm atarak evine katkı sağlamaya çalışan Kasılmaz, geçim sıkıntısına rağmen bu işi sevgiyle sürdürdüğünü belirtiyor. Gençlerin bu işe yönelmemesi nedeniyle bu mesleğin geleceği belirsiz.

Ekonomik koşullar nedeniyle başka seçenekleri olmadığını söyleyen Kasılmaz, halı dokuma işinin birkaç yıl daha sürebileceğini ama sonrası için umutlu olmadığını ifade ediyor. .

Kaynak: IHA