Mayıs Ayı Enflasyonunu Düşüren Etkenler ve Gelecek Öngörüleri

Mayıs ayı enflasyon rakamları, beklentilere uygun bir şekilde açıklandı ve özellikle gıda fiyatlarındaki düşüşle dikkat çekti. Enflasyondaki değişimlerin ardındaki ana faktörler ve gelecek projeksiyonları merak konusu olmaya devam ediyor.

Gıda Fiyatlarındaki Gerilemenin Etkisi

Mayıs ayı enflasyon verileri, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklandığında, aylık enflasyonun yüzde 1,71, yıllık enflasyonun ise yüzde 32,61 olarak gerçekleştiği görüldü. Bu rakamlar, gıda fiyatlarındaki gerilimin etkisiyle beklentilere paralel bir seyir izledi. Bilgi Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu ise bu verileri değerlendirerek, gıda fiyatlarının yılın ilk aylarında yüksek seyrettiğini, ancak mayıs ayındaki düşüşle birlikte baz etkisinin görüldüğünü belirtti.

Aslanoğlu ayrıca, işlenmemiş gıda fiyatlarındaki düşüşün enflasyonu aşağı çektiğini vurguladı. Özellikle taze sebze ve meyve fiyatlarındaki gerileme, domates ve salatalık gibi ürünlerin fiyatlarının düşmesiyle, enflasyona önemli bir katkı sağladı.

Küresel Koşullar ve Petrol Fiyatlarının Rolü

Küresel ekonomide yaşanan dalgalanmalar ve petrol fiyatlarındaki artış, enflasyon üzerinde belirleyici bir rol oynuyor. Aslanoğlu, özel kapsamlı TÜFE'nin, yani enerji ve gıda hariç kalemlerin aylık enflasyonunun yüzde 3 seviyelerine yaklaştığını belirtti. Bu durum, mevcut küresel koşullar göz önüne alındığında makul bir tablo olarak değerlendirildi.

Yıllık enflasyonun etkisinin sürdüğünü ve üretici fiyatlarındaki artışın, küresel emtia ve hammadde fiyatlarındaki yükselişi yansıttığını ifade eden Aslanoğlu, petroldeki artışın önümüzdeki aylarda da devam edebileceğine işaret etti. Bu artışın, özellikle eğitim ve yeme-içme gibi hizmet sektörlerinde fiyatların yükselmesine neden olabileceği öngörülüyor.

İç Talepteki Yavaşlamanın Enflasyona Etkisi

ABD-İran savaşı gibi uluslararası gelişmeler, petrol fiyatlarını ve dolayısıyla enflasyonu etkiliyor. Ancak Aslanoğlu, iç talepteki yavaşlamanın bu etkileri sınırlandırdığını belirtiyor. Restoran, otel, enerji ve konut sektörlerinde savaşın ikincil etkilerinin hissedildiğini, fakat talep koşullarındaki gerileme nedeniyle bu etkinin sınırlı kaldığını dile getiriyor.

Özellikle otomobil satışları ve tüketim malı ithalatındaki düşüş, iç talepteki yavaşlamanın bir göstergesi olarak öne çıkıyor. Buna ek olarak, giyim sektöründe savaş kaynaklı talep artışının etkisi hissediliyor ve bu ay giyimde yüzde 11'lik bir artış gözlemlendi.

Gıda Fiyatlarında Olumlu Seyrin Devamı

Gıda fiyatlarındaki olumlu seyrin, hava şartlarının iyi gitmesi nedeniyle sürebileceği belirtiliyor. Ancak işlenmemiş gıdada, gübre maliyetleri ve küresel gelişmeler nedeniyle sonbahar aylarında yeniden yukarı yönlü riskler oluşabilir.

Aslanoğlu, petrol fiyatlarının ve savaşın seyrinin enflasyon açısından belirleyici olmaya devam edeceğini vurguluyor. Eğer savaş sona ererse, petrol fiyatlarındaki gerilemeyle birlikte enflasyonda aşağı yönlü bir sürecin güçlenmesi mümkün olabilir.

Küresel petrol piyasalarında yaşanan gelişmeler, Hürmüz Boğazı'nda alarm durumuna geçilmesine neden olabilir ve fiyatların 150 doları görmesi bekleniyor.