Mısır ve Etiyopya Arasındaki Hedasi Barajı Müzakereleri İç Çatışmalar Nedeniyle Başlayamıyor

Mısır ile Etiyopya arasında Nil Nehri üzerinde inşa edilen Hedasi Barajı'nın işletilmesi ve doldurulması konusundaki müzakereler, Etiyopya'daki iç çatışmalar ve bölgesel krizler nedeniyle yeniden başlayamıyor. 2011 yılında yapımına başlanan barajla ilgili üç ülke arasındaki görüşmeler 3 yıllık aranın ardından 2023'te yeniden başlamış ancak 2024 yılında tekrar askıya alınmıştı.

Mısır ve Sudan, barajın doldurulma ve işletme kurallarına yönelik hukuki açıdan bağlayıcı üçlü bir anlaşma imzalanmasını talep ederken, Etiyopya ise bağlayıcı bir anlaşmaya gerek olmadığını savunuyor. Etiyopyalı ve Mısırlı uzmanlar, Etiyopya'da ordu ile Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) dahil 7 silahlı grup arasında 23 Eylül'de yeniden başlayan çatışmaların ve artan gerilimin müzakerelerin önündeki en büyük engeller olduğunu belirtiyor.

İç Gerilimler ve Uluslararası Gündem Müzakereleri Geciktiriyor

Etiyopyalı araştırmacı Zahid Zeydan, Addis Ababa yönetiminin iç gelişmelerle meşgul olması sebebiyle müzakere komitelerini oluşturamadığını ve çözümün bölgesel krizlerin yatışmasından sonraya kalabileceğini ifade etti. Mısır Dış İlişkiler Konseyi Üyesi Muhammed Hicazi ise su konusunun Mısır için varoluşsal bir mesele olduğunu vurgulayarak, "Çözüm her iki tarafı da memnun edecek bağlayıcı yasal bir anlaşmaya varmaktan geçiyor." dedi. Hicazi, yasal bir anlaşmanın Etiyopya'nın kalkınmasına engel olmayacağını, Mısır'ın Tanzanya'daki baraj inşasına verdiği desteği örnek göstererek açıkladı.

Uluslararası Önceliklerin Değişmesi ve Arabuluculuk Girişimleri

Mısır Afrika Meseleleri Konseyi Başkan Yardımcısı Salah Halima, daha önce arabuluculuk yapan ABD'nin iç ve dış siyasi gündemler nedeniyle su dosyasına öncelik veremediğini belirtti. Halima, müzakerelerin 2026 sonu veya 2027'de başlayıp başlamayacağının belirsiz olduğunu dile getirdi. Diğer yandan İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, mevkidaşı Bedr Abdulati ile geçen ay düzenlediği toplantıda Roma'da arabuluculuk yapmaya hazır olduklarını açıklamıştı ancak bu teklif için henüz bir tarih belirlenmedi.

Süreç tıkanırken iki ülke arasındaki gerilim de tırmanıyor. Etiyopya Genelkurmay Başkanı Birhanu Jula, ülkedeki silahlı grupların Sudan ve Mısır gibi dış güçlerden destek aldığını iddia etti. Mısır Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nadir Zeki ise bu iddiaları yalanlayarak, Mısır'ın başka ülkelerin iç işlerine karışmadığını vurguladı.