Netanyahu'nun New York Ziyareti Öncesi "Mamdani" Krizi: Güvenlik Alarmı ve Tutuklama Tartışmaları

Uluslararası Ceza Mahkemesinin (UCM) Gazze'de işlenen savaş suçları gerekçesiyle hakkında tutuklama emri çıkardığı İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Amerika Birleşik Devletleri ziyareti öncesinde sular durulmuyor. New York Belediye Başkanı Mamdani'nin, Netanyahu için "Yeri Lahey" ifadesini kullanmasıyla başlayan gerilim, iki ülke diplomatik ve güvenlik koridorlarında geniş yankı uyandırdı. İsrailli yetkililer Mamdani'ye sert tepki gösterirken, Netanyahu'nun ziyareti büyük bir güvenlik ve protesto cenderesinin gölgesinde gerçekleşecek.

Havalimanı Değişikliği ve "Siyon Kanadı" Güvenlik Alarmı

BM 81. Genel Kurulu'na katılmak üzere 23 Eylül Çarşamba günü New York'a gelmesi planlanan Netanyahu'nun seyahat planlarında dikkat çekici değişiklikler yaşanıyor. İsrail Başbakanı'nı taşıyan "Siyon Kanadı" adlı resmi uçağın, alışılagelmişin aksine New York JFK Havalimanı yerine New Jersey sınırları içindeki Newark Havalimanı'na iniş yapacağı öğrenildi. Bu radikal rota değişikliği, New York Belediye Başkanı Mamdani'nin Netanyahu'nun tutuklanması yönündeki çağrıları ve uçağın JFK'de kalmasının engellenebileceğine dair İsrailli güvenlik birimlerinin duyduğu endişelerle ilişkilendiriliyor.

İsrail merkezli Walla haber sitesinin ABD'li diplomatik kaynaklara dayandırdığı bilgilere göre, durumun havalimanı yönetimiyle yürütülen rutin güvenlik koordinasyonundan ibaret olduğu iddia edilse de sahada olağanüstü önlemler alınıyor. Netanyahu'nun şahsi koruma ekibi ve İsrail Başbakanlık Ofisi yetkililerinden oluşan öncü bir heyet, hazırlıkları tamamlamak üzere bir hafta öncesinden ABD'ye ulaştı. Ziyaret boyunca Amerikan Gizli Servisi'nin en üst düzeyde koruma sağlayacağı belirtildi.

Çifte Standart Tartışması ve Vize Engeli Krizi

Netanyahu, UCM tarafından sivilleri aç bırakmayı bir savaş yöntemi olarak kullanmak ve kasıtlı saldırılar düzenlemek gibi ağır suçlamalarla karşı karşıya olmasına rağmen BM kürsüsünde konuşma yapmaya hazırlanırken, Filistin kanadında ise vize engeli krizi yaşanıyor. Toprakları işgal ve soykırım tehdidi altında bulunan Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve beraberindeki heyet, Washington yönetiminin vize engeli nedeniyle bu yıl da New York'a fiziki katılım sağlayamıyor.

Bu durum, ABD'nin üye ülke temsilcilerinin New York'a girişini engellememesini öngören 1947 tarihli BM Merkez Anlaşması'nın açık bir ihlali olarak değerlendiriliyor. ABD'nin ev sahibi ülke konumunu Filistin üzerinde bir baskı aracı olarak kullanmasına tepki gösteren BM Genel Kurulu, özel bir oturum düzenledi. ABD, İsrail ve Paraguay'ın ret oylarına karşın, 152 üye ülkenin ezici çoğunluğuyla Abbas'ın Genel Kurul'a önceden kaydedilmiş video mesaj yoluyla hitap etmesine izin veren özel karar kabul edildi.

Batı dünyasının Ukrayna savaşı sürecinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin hakkındaki UCM kararını hararetle savunup, konu Netanyahu olduğunda mahkemeyi yok sayması uluslararası kamuoyunda "iki yüzlülük" eleştirilerini beraberinde getiriyor. Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü gibi küresel kuruluşlar Netanyahu'nun derhal tutuklanması çağrısını yinelerken, ABD'de yapılan kamuoyu araştırmaları da halkın bu konudaki bölünmüşlüğünü ortaya koyuyor. The Economist ve YouGov ortaklığıyla 25-27 Temmuz tarihlerinde 18 yaş üzeri 1559 kişiyle yapılan ankete katılanların yüzde 49'u Netanyahu'nun ABD topraklarında tutuklanması gerektiğini savunurken, yüzde 27'si buna karşı çıkıyor, yüzde 23'ü ise kararsız olduğunu belirtiyor.

New York Sokaklarında Protesto Dalgası ve Kamuoyu Görüşü

Netanyahu'nun 24 Eylül Perşembe günü listenin 20. sırasında yapacağı konuşma esnasında, BM Genel Kurul salonunda büyük bir diplomatik boykotun yaşanması bekleniyor. Geçtiğimiz Eylül 2025'teki toplantıda olduğu gibi, onlarca ülke delegasyonunun Netanyahu kürsüye çıktığı an salonu terk etmesi öngörülüyor. Diplomatik boykotun yanı sıra sokaklarda da kitlesel eylemler için hazırlıklar tamamlandı. Filistin Gençlik Hareketi New York Şubesi öncülüğündeki savaş karşıtı koalisyonlar, hem BM Genel Merkezi önünde hem de Netanyahu'nun kalacağı otel çevresinde devasa protestolar düzenleyecek.

İsrail'in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon ise New York'taki barışçıl protesto hazırlıklarını "kışkırtma" olarak niteleyerek, asıl tutuklanması gereken kişinin Belediye Başkanı Mamdani olduğunu iddia etti. Danon, İsrail'in antisemitizm suçlamalarını eleştirilere karşı bir kalkan olarak kullanıp kullanmadığı sorusuna ise ülkesinin bir "demokrasi" olduğunu savunarak yanıt vermekten kaçındı.

Tartışmaların odağındaki New York Belediye Başkanı Mamdani, Netanyahu'nun bir savaş suçlusu olduğunu ve yerinin Lahey olduğunu yinelemekle birlikte, belediye olarak federal hükümetin yetki alanına giren doğrudan bir tutuklama yetkilerinin bulunmadığını ifade etti. ABD Başkanı Donald Trump ise sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Mamdani'nin ismini doğrudan anmadan Netanyahu'nun ABD ziyareti sırasında kesinlikle güvende olacağını ve herhangi bir tutuklama girişimine izin verilmeyeceğini taahhüt etti.