Orta Doğu Krizi Enerji Fiyatlarını Tetikledi: Petrol, Gaz ve Kömür Zirve Yaptı

Küresel enerji piyasaları, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları sonrası sert dalgalanmalarla karşı karşıya kaldı. Brent petrol fiyatları, iki hafta içinde yüzde 42'den fazla artış göstererek 100 doların üzerine çıkarken, Avrupa'da doğal gaz fiyatları yüzde 57, kömür fiyatları ise yaklaşık yüzde 16 oranında yükseldi.

28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a başlattığı saldırıların etkisiyle, enerji piyasalarında dalgalanmalar ve fiyat yükselişleri dikkat çekici bir düzeye ulaştı. Petrol, doğal gaz ve kömür fiyatları bu süreçte önemli artışlar gösterdi.

Verilere göre, 27 Şubat'ta 72,48 dolar seviyesinde kapanan Brent petrolün vadeli varil fiyatı, sonraki iki haftada büyük dalgalanmalara sahne oldu.

"17 Mart 2022'den Bu Yana En Yüksek Günlük Artış"

İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in de hayatını kaybettiği saldırılar sonrası ilk işlem günü olan 2 Mart'ta Brent petrol, jeopolitik risklerin artmasıyla 82,37 dolara yükseldi ve günü 77,74 dolardan kapadı. Bu, Brent petrol için 17 Mart 2022'den bu yana en güçlü günlük artış anlamına geliyordu.

"Savaş Tehdidi Poliçeleri Askıya Aldırdı"

Hürmüz Boğazı'na yönelik tehditler ve enerji ticaretinde yaşanabilecek aksamalar fiyatların yükselmesine neden oldu. İran'ın ABD üslerine ve enerji tesislerine misilleme saldırıları, sigorta şirketlerinin savaş riskine karşı poliçeleri askıya almasına, bazı tanker ve konteyner firmalarının geçişleri durdurmasına ve üreticilerin güvenlik nedeniyle üretimi kısmalarına yol açtı. Bu gelişmelerle petrol fiyatları 78 ila 86 dolar arasında işlem gördü.

ABD yönetimi, Hint rafinerilerinin Rus petrolü alımına geçici muafiyet tanıyarak yükselen fiyatları dengelemeye çalıştı. Ancak Brent petrolün fiyatı 6 Mart'ta 94,64 dolara kadar çıkarken haftayı 92,69 dolardan kapadı. Bu da Brent petrol için Nisan 2020'den bu yana en hızlı yükseliş anlamına geliyordu.

"Savaşın Yakında Bitebileceğine Dair Açıklamalar"

İkinci hafta da dalgalanmalarla geçti. Brent petrolün vadeli varil fiyatı 9 Mart'ta yüzde 28,9 artarak 119,5 dolara ulaştı. Bu, 29 Haziran 2022'den bu yana gördüğü en yüksek seviyeydi. Ancak G7 ülkelerinin stratejik rezervleri açabileceği ve ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la savaşın yakında sona erebileceği açıklamaları fiyatları düşürdü ve gün 98,96 dolardan kapandı.

"Boğaz'a Mayın Döşeme İddiaları"

10 Mart'ta satış baskısı arttı. ABD Enerji Bakanı Chris Wright'ın ABD donanmasının Hürmüz Boğazı'nda bir tankere eşlik ettiği açıklaması, daha sonra silinmesine rağmen belirsizliği artırdı. Brent petrol gün içinde 81,16 dolara kadar düştü, ancak İran'ın Boğaz'a mayın döşediğine dair haberler sonrası günü 87,8 dolardan kapattı. Bu, Brent petrolün varil fiyatında bir günde yaklaşık yüzde 11,3 düşüşle son dört yılın en sert günlük gerilemesi oldu.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin ABD ile görüşmelerin gündemde olmadığını açıklaması fiyatların tekrar yükselmesine neden oldu. IEA'nın stratejik rezervleri kullanma kararı artışı sınırlandırsa da Basra Körfezi'nde petrol tankerlerine saldırılar Brent petrolün 12 Mart'ta yeniden 100 doları aşmasına yol açtı.

Trump'ın devam eden saldırılara ilişkin açıklamaları, bölgedeki gerilimin kısa sürede sona ereceğine dair umutları zayıflattı. İki haftanın sonunda Brent petrol fiyatı, saldırılar öncesine oranla yüzde 42,3 artarak 103,14 dolardan kapandı.

"Küresel LNG Arzını Tehdit Eden Riskler"

Bölgedeki lojistik sorunlar sadece petrol piyasasını değil, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretini de etkiledi. Katar, Ras Laffan tesislerinde güvenlik nedeniyle üretimi durdurarak "mücbir sebep" ilan etti ve bu durum, küresel LNG arzının yaklaşık beşte birini tehdit edebilecek riskleri gündeme getirdi.

Avrupa doğal gaz piyasasında fiyat dalgalanmaları arttı. Hollanda merkezli TTF'te işlem gören doğal gaz kontratları, jeopolitik gelişmelere bağlı olarak sert hareketler sergiledi.

27 Şubat'ta megavatsaat başına 31,9 avrodan kapanan nisan vadeli TTF kontratı, saldırılar sonrası 2 Mart'ta yüzde 39 artışla 44,5 avroya yükseldi.

"Arz Güvenliği Endişeleri Artıyor"

Yükseliş eğilimi ikinci haftada da sürdü. Arz güvenliği endişelerinin artmasıyla kontrat fiyatı 9 Mart'ta 56,4 avroya çıkarak saldırıların başlangıcından bu yana en yüksek kapanışını yaptı. İki haftanın sonunda Avrupa doğal gaz fiyatları, saldırı öncesi seviyelerine göre yüzde 57 artarak 50,1 avrodan haftayı kapadı.

"Enerji Piyasasındaki Hareketlilik Kömüre de Yansıdı"

Enerji piyasasındaki hareketlilik kömür fiyatlarını da etkiledi. Asya'daki Newcastle kömürünün nisan vadeli kontratı, saldırılar öncesi 27 Şubat'ta ton başına 118,5 dolardan kapanmıştı.

Saldırılar sonrası 2 Mart'ta yüzde 8,6 artışla 128,7 dolara yükselen kontrat, 9 Mart'ta 143,8 dolara çıkarak iki haftalık dönemin en yüksek seviyesini gördü.

Newcastle kömür kontratı, saldırı öncesine göre yüzde 15,8 artarak haftayı ton başına 137,3 dolardan kapadı.