Orta Doğu’daki Gerilim Asya’nın Enerji Güvenliğini Zorluyor

Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilimler, Asya ülkelerinin enerji güvenliği üzerinde ciddi bir test oluşturuyor. Uzmanlar, bu ülkelerdeki stratejik petrol stoklarının miktarının yeterli olmasına karşın ülkeler arasında önemli dengesizlikler bulunduğunu ve bölgedeki rafineri kapasitelerinin de bu durumdan direkt etkilenebileceğini belirtiyor.

ABD ve İsrail ile İran arasındaki çatışmalar, bölgedeki enerji üretimi, petrol nakliyatı ve deniz taşımacılığında ciddi riskler yaratıyor. Bölgedeki büyük üreticiler, güvenlik ve lojistik sorunlar nedeniyle üretimlerini azaltmak zorunda kalırken, bu durum küresel petrol arzı endişelerini artırarak fiyatların 100 doların üzerine çıkmasına neden oldu. Asya, özellikle Orta Doğu’dan petrol ithal eden ülkeler olarak bu durumdan en çok etkilenecek bölgeler arasında yer alıyor.

Çin, Dünyanın En Büyük Stratejik Petrol Rezervine Sahip

Uluslararası veri analitik şirketi Kpler’in Kıdemli Petrol Uzmanı Homayoun Falakshahi, Asya-Pasifik bölgesinin kara depolama tanklarında yaklaşık 1 milyar 780 milyon varil petrol bulunduğunu belirtiyor. Bu miktarın 722 milyon varili stratejik rezervlerde yer alıyor.

Falakshahi, Çin’in en büyük stratejik petrol rezervine sahip olduğunu ve yaklaşık 400 milyon varil rezerv bulundurduğunu ifade ediyor. Japonya’nın 265 milyon, Güney Kore’nin 57 milyon ve Hindistan’ın ise sadece 30 milyon varil stratejik rezervi var.

Asya-Pasifik bölgesinde günlük petrol talebi yaklaşık 25-26 milyon varil seviyesinde olup, bu talebin 21 milyon varili ithalatla karşılanıyor. Bu ithalatın 10,6 milyon varili Basra Körfezi’nden geliyor.

Japonya’nın stratejik rezervlerinden petrol salıverme olasılığı üzerine söylentiler var. Falakshahi, diğer Asya ülkelerinin de benzer adımlar atabileceğini belirtiyor. Ancak ülkeler arasında rezervlerin farklılık gösterdiğini ve Çin’in rezervlerinin 170 gün, Japonya’nın 132 gün, Güney Kore’nin 33 gün, Hindistan’ın ise sadece 11 gün ithalatı karşılayabileceğini ifade ediyor.

Rafineri Kapasitesi Krizden Derinden Etkilenecek

S&P Global Energy Küresel Yakıtlar ve Rafinaj Başkanı Yardımcısı Dan Evans, Orta Doğu’dan yoğun petrol ithal eden Asya ülkelerinin rafineri sektörünün doğrudan etkilenebileceğine dikkat çekiyor. Krizin ne zaman sona ereceği belirsizliğini korurken, hükümetler en kötü senaryolara hazırlık yapıyor.

Evans, rafineri ürünleri ihraç eden ülkeler için iç piyasaya öncelik verilmenin, rafineri çalıştırma oranlarının düşürülmesi ve ihracatın yasaklanmasının gündeme gelebileceğini belirtiyor. Çin, yeni ürün ihracat onaylarını askıya aldı ve Tayland ihracatı durdurdu.

İthalatçı ülkeler açısından bu önlemler kartopu etkisi yaratabilir. Dünyadaki rafinaj kapasitesinin yarısından fazlası doğrudan etkilenecek. Hürmüz Boğazı’nda bulunan günlük 6 milyon varillik kapasite saldırı riskiyle karşı karşıya. Çatışma bölgesine yakın olan veya Orta Doğu petrolünü işleyen rafineriler de tedarik sorunları yaşayabilir.

Geriye kalan küresel kapasite ise piyasa sıkılığı nedeniyle dolaylı olarak etkilenecek. Krizden tamamen etkilenmeyecek ülke veya rafineri olmayacak. Yerli ham petrole erişimi olan veya önemli stratejik stoklara sahip ülkeler daha dayanıklı olabilirken, ithalata bağımlı ve sınırlı stoğa sahip ülkeler daha kırılgan olabilir.