OVP Detayları Belli Oldu: Türk Lirası Mevduatı Destekleyecek Yeni Dönem Başlıyor

Türkiye ekonomisinin yol haritasını çizen 2027-2029 dönemine ilişkin Orta Vadeli Program (OVP), finansal istikrarı güçlendirmeye yönelik kararlı adımları ortaya koydu. Küresel piyasalarda dalgalanmaların ve jeopolitik risklerin öne çıktığı 2026 yılında, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) dezenflasyon sürecini desteklemek amacıyla makroihtiyati politikaları etkin bir şekilde devreye aldı. Bu adımlarla Türk lirasına geçiş süreci hızlandırılırken, kredi büyümesi enflasyon hedefleriyle uyumlu seviyelerde dengelendi.

Kredi Piyasasına Sıkı Takip ve Makroihtiyati Tedbirler

Finansal kaynakların doğru yönlendirilmesi amacıyla 2026 yılı boyunca kritik hamleler yapıldı. Ocak ayında yabancı para (YP) kredilerine yönelik büyüme sınırları daraltılırken, tüketici kredili mevduat hesaplarının (KMH) limitlerine de sınırlandırma getirildi. Mart ayında ise zorunlu karşılık uygulamasındaki muafiyetlerin kapsamı daraltılarak sıkı duruş pekiştirildi. Mayıs ayı sonu itibarıyla ihtiyaç ve taşıt kredileri, KMH limitleri ve TL cinsi ticari kredilerin büyüme sınırlarında aşağı yönlü güncellemeye gidildi. Bu hamlelerin bir sonucu olarak, kur etkisinden arındırılmış yıllıklandırılmış YP ticari kredi büyümesi 28 Ağustos itibarıyla yüzde 11,2 seviyesine kadar geriledi. Ayrıca, TL cinsi yurt dışı repo işlemleri ve dış krediler için zorunlu karşılık oranlarında artışa gidilerek likidite kontrol altına alındı. Sıkı para politikasının etkisiyle reel sektörün borçluluğu tarihi ortalamaların altında kalırken, YP kredilerin büyük ölçekli şirketlerde yoğunlaştığı gözlendi.

Kur Korumalı Mevduat Tamamen Sıfırlandı: TL'nin Payı Zirvede

Finansal piyasalarda normalleşme adımlarının en önemli ayağını oluşturan Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasından çıkış stratejisi başarıyla tamamlandı. Gerçek kişiler için 23 Ağustos 2025 tarihi itibarıyla yeni hesap açılışı ve vade yenileme işlemleri durdurulmuştu. Bu kararın ardından, o dönem 9,6 milyar dolar seviyesinde bulunan gerçek kişi KKM bakiyesi, Ağustos 2026 itibarıyla tamamen sıfırlandı. Tüzel kişiler için ise süreç daha erken, 15 Şubat 2025'te sonlandırılmıştı; Ağustos 2025'te 200 milyon dolar olan tüzel kişi KKM bakiyesi Aralık 2025 itibarıyla sıfıra inmişti. Ağustos 2023'te toplam mevduat içindeki payı yüzde 26,2 ile zirve yapan KKM'nin tasfiyesiyle birlikte, tasarruf sahipleri Türk lirası mevduata yöneldi. Bu yönelimle birlikte, TL mevduatın toplam mevduat içindeki payı 28 Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 61,5 seviyesine ulaştı.

Bankacılık Sektöründe Sermaye Gücü ve Yeni Düzenleme Dönemi

Bankacılık sektörünün aktif kalitesi ve sermaye yapısı, olası risklere karşı bir kalkan vazifesi görmeye devam ediyor. Temmuz 2026 itibarıyla sektörün takibe dönüşüm oranı, KOBİ kredileri, tüketici kredileri ve kredi kartı bakiyelerindeki artışın etkisiyle geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,2'den yüzde 2,9'a yükseldi. Ancak bu oran, tarihsel ortalamaların oldukça altında kalmayı sürdürdü. Ocak 2026'da devreye alınan kredi kartları ve ihtiyaç kredilerine yönelik yeniden yapılandırma imkanı ise bireysel borçluluk risklerini dengeledi. Diğer yandan, Sermaye Yeterliliği Rasyosu (SYR) hesaplamalarındaki geçici esnekliklerin 2026 yılı itibarıyla sonlandırılması rasyolarda teknik bir düşüşe yol açtı. Aralık 2025'te yüzde 19,7 olan sektör SYR'si, Ocak 2026'da yüzde 16,8'e, Temmuz 2026'da ise yüzde 16,6'ya geriledi. Buna rağmen mevcut rasyo, Basel kriterlerine göre belirlenen yüzde 8'lik yasal sınırın ve BDDK'nin yüzde 12'lik hedef oranının oldukça üzerinde seyrediyor.

OVP Döneminde Finansal Reformlar ve Gelecek Projeksiyonu

Önümüzdeki OVP döneminde de Türk lirası cinsinden yatırım araçlarının cazibesini artıracak, YP mevduatın payını azaltacak ve TL mevduat vadelerini uzatacak politikalar kararlılıkla sürdürülecek. Yatırım ve ihracat odaklı faaliyetlerin finansmana erişim koşulları iyileştirilirken, iç talebi dengelemek ve enflasyon beklentilerini çıpalamak adına hedefli olmayan ticari krediler ile bireysel kredilerde sıkı duruş korunacak. Finansal sektör düzenlemelerinde uluslararası standartlara tam uyum hedefleniyor. Bu kapsamda, Basel III Final (Basel IV) düzenlemelerine uyum sağlamak adına AB mevzuatı rehberliğinde bankaların kamuya açıklama yükümlülüklerinde gerekli yasal değişiklikler hayata geçirilecek. Tasarruf finansman şirketlerinin büyüme süreçleri denetim altında tutulurken, kalkınma bankacılığının kurumsal ve organizasyonel yapısı güçlendirilerek etkinliği artırılacak.