Parşömen Sanatının Son Ustası İsmail Araç Hayatını Kaybetti

Türkiye'nin en önemli kültürel miraslarından biri olan parşömen sanatının son ustalarından İsmail Araç, yaşamını yitirdi. 90 yaşındaki Araç, yaşlılığa bağlı sağlık sorunları ve solunum yetmezliği nedeniyle Bergama'daki evinde vefat etti. Araç'ın ölümü, ailesi, sevenleri ve kültür-sanat dünyasında derin bir üzüntü yarattı. Cenazesi, Bergama Yeni Cami'de düzenlenen törenin ardından Bergama Mezarlığı'na defnedildi.

Parşömen Sanatının Tarihi ve İsmail Araç'ın Rolü

Antik dönem yazı malzemelerinden biri olan parşömen, Bergama Krallığı döneminde M.Ö. 2. yüzyılda geliştirildi. İsmail Araç, bu kadim sanatı günümüze taşıyan önemli bir isimdi. 1933 yılında Bergama'da doğan Araç, 1953'te başladığı dericilik mesleğini tam 71 yıl boyunca sürdürdü. Geleneksel yöntemlerle parşömen üretimi yaparak, hiçbir kimyasal madde kullanmadan oğlak ve keçi derilerini işledi.

Kültürel Miras Taşıyıcısı ve UNESCO Onurlandırması

Araç'ın, geleneksel Türk el sanatlarına yaptığı katkılar, 2017 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 'Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı' unvanı ile ödüllendirildi. Bunun yanında, 2021 yılında UNESCO tarafından 'Yaşayan İnsan Hazinesi' unvanına layık görüldü. Bu unvanlar, onun kültür mirasına olan bağlılığını ve katkılarını tescilleyen önemli belgelerdir.

Geleneksel Yöntemlerle Sürdürülen Bir Meslek

Araç, ağır fiziksel emek gerektiren parşömen yapımında, 'kavaleto' adı verilen bıçaklarla çalışarak, yerli ve yabancı araştırmacıların ilgisini çekti. Mesleğini, modern teknolojinin etkilerini en aza indirerek sürdüren Araç, bu alandaki son temsilcilerden biri olarak kabul ediliyordu. Onun çalışmaları, Bergama'nın kültürel hafızasında önemli bir yere sahip oldu.

Mesleğin Gelecek Kuşaklara Aktarılması

İsmail Araç, parşömen sanatını genç nesillere aktarmayı hedefleyen bir usta olarak, yaşamının son dönemlerinde bu hayalini gerçekleştirdi. Demet Sağlam Tokbay ve Nesrin Ermiş Pavlis'i yetiştirerek, bu geleneksel sanatın devamlılığını sağladı. Düzenlenen 'peştemal kuşatma' töreniyle, çıraklarına ustalık icazeti vererek onlara mesleğin inceliklerini öğretti.

Ölümsüz Bir Miras

İsmail Araç'ın vefatı, parşömen sanatı açısından büyük bir kayıp olsa da, onun yetiştirdiği çıraklar sayesinde bu kadim gelenek yaşamaya devam edecek. Parşömenin kültürel önemi ve sanatsal değeri, Araç'ın katkılarıyla daha da anlam kazandı. Gelecekte, bu sanatın daha geniş kitlelere ulaşması ve korunması için yeni adımlar atılması bekleniyor.