Perakende Ticaretin Belgelendirme Süreçlerinde Yapısal Düzenleme

Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından hazırlanan yeni Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, Resmi Gazete'de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi.

GİB yetkililerinin açıklamalarına göre, bu düzenleme perakende ticaretin belgelendirme süreçlerinde önemli yapısal değişiklikler getiriyor.

Bu çerçevede, Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihazlar (YN ÖKC) aracılığıyla e-Arşiv Fatura ve e-Fatura gibi elektronik belgelerin düzenlenmesi mümkün hale gelecek. Böylece, bu cihazları kullanan mükellefler, ek bir donanım veya yazılım ihtiyacı olmadan satış anında cihazlar üzerinden ödeme kaydedici cihaz fişi ve tüm e-belgeleri oluşturabilecekler.

Düzenlemenin bir diğer önemli noktası ise perakende satışlarda yaygın olarak kullanılan "bilgi fişi" uygulamasının kaldırılması oldu.

Mevcutta, fatura düzenleme sınırını aşan satışlarda YN ÖKC'lerden yapılan tahsilatlar karşılığında müşterilere "bilgi fişi" veriliyor ve bu fişe dayanarak daha sonra elektronik fatura düzenleniyordu.

Yeni tebliğle birlikte, fatura gerektiren tahsilatlarda YN ÖKC'lerden artık doğrudan e-fatura veya e-arşiv faturanın düzenlenmesi zorunlu hale gelecek.

Bu uygulamanın zamanlaması, mevcut diğer önemli mevzuatlarla da doğrudan bağlantılı olarak değerlendiriliyor.

509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'ne göre, basit usulde vergilendirilen mükellefler ile işletme hesabına göre defter tutan mükelleflerin 1 Ocak 2027'ye kadar düzenleyecekleri faturaların, vergiler dahil toplam tutarı 3,000 Türk lirasını aşması halinde e-arşiv fatura olarak düzenlemeleri gerekecek. Bu tarihten itibaren ise tutarına bakılmaksızın, tüm faturaların e-arşiv fatura şeklinde düzenlenmesi zorunlu olacak.

GİB, özellikle küçük işletmelerin e-fatura ve e-arşiv fatura sistemine kolayca uyum sağlayabilmelerini sağlamak ve maliyetleri düşürmek amacıyla YN ÖKC'lerden de e-belge düzenlenmesine izin vermeye hazırlanıyor.

YN ÖKC üzerinden e-belge düzenleyecek cihazları üretmek ve satmak isteyen üreticilerin GİB'e başvuruda bulunmaları ve belirlenmiş teknik standartları karşılamaları gerekiyor.

Bu cihazların teknik incelemeleri ise TÜBİTAK, Türk Standardları Enstitüsü (TSE) ve GİB tarafından gerçekleştirilecek.

Onay sürecini başarıyla tamamlayan ve e-belge düzenlemeye uygun bulunan cihaz modelleri, "ynokc.gib.gov.tr" ve "ebelge.gib.gov.tr" adreslerinden kamuoyuna duyurulacak. İzin alan cihaz üreticileri, belgelerin oluşturulması, imzalanması, iletilmesi ve saklanması gibi süreçlerde GİB'den lisans almış özel entegratör firmalarla aynı yasal ve teknik sorumlulukları üstlenecekler.