Piyasalarda Dalgalanmalar Altına Olan İlgiyi Artırdı

İstanbul'dan İsmail Şahin ve Duygu Erdoğan bildiriyor - Geçtiğimiz hafta altın fiyatlarındaki gerileme, yeni işlem gününde beklenmedik bir şekilde hız kazandı. Bankaların satış kanallarında gram altın 6 bin liranın altını görerek açılış yaptı ve yatırımcılar arasında farklı beklentiler oluşmasına neden oldu. Kuyumcular haftaya hızlı bir başlangıç yaparken, müşteriler ‘gram ve çeyrek altın bulunur mu’ sorusuyla kuyumculara akın etti. Ancak ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik saldırıları 5 gün ertelediği haberinin ardından altının ons fiyatı gün içinde 4,260 dolardan 4,390 dolara kadar yükseldi.

Yeni yılın başında 4,321 dolar seviyesinde olan altının onsu, 29 Ocak’ta 5,600 doların üzerine çıkarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşmıştı. Ancak ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının dördüncü haftasına girmesi ve petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde seyretmesi, piyasalardaki faiz indirimi beklentilerini tersine çevirdi. Enflasyon endişeleri ve küresel faiz artışı beklentilerinin güçlenmesi ile altının ons fiyatı haftaya yüzde 6’dan fazla değer kaybederek 4,200 doların altına düştü. Gün içi toparlanma ile yeniden 4,350 dolar seviyesine çıktı.

Gümüş ons fiyatı ise güne 61 dolardan başlayarak 67 dolara kadar yükseldi. Brent petrol ise 110 doların üzerindeki seyrini 90 dolara kadar düşürdü; ancak açıklamaların etkisi azaldıktan sonra yeniden 100 dolar civarında dengelendi.

Yatırımcılar Altın İçin Döviz Bozdurdu

Yurt içi piyasalarda yatırımcılar altın piyasasındaki gelişmeleri anlık olarak takip ederek hızlı hareket etti. Dün sabah saatlerinde yılbaşından bu yana en hızlı düşüşünü yaşayan altın piyasasında fırsat görenler, Kapalıçarşı’ya koşarak önce dövizlerini bozdurdu, ardından altın almak için sıraya girdi. Büyük altın üreticilerinin önünde 30 metreye ulaşan uzun kuyruklar oluştu. Kuyrukta bekleyen bir vatandaş, alım fırsatı gördüğü için gram altın almaya geldiğini belirtti. Bir başka vatandaş ise “Dolar çok değerlendi, elimdeki dövizleri satıp altına yatırmaya karar verdim” dedi.

Hoşgör Pırlanta’nın sahibi Ceyhan Hoşgör, savaş ortamında altının normalde yükselmesi gerektiğini belirterek, “Ancak yaşadığımız bu savaş petrol savaşı ve petrolü satın almak için başta ABD merkez bankası elindeki altını satıyor. Şu anda bir alım fırsatı var ve bireysel yatırımcı bunu değerlendiriyor. Yıl başında 5 bin dolar seviyelerinde olan ons altın savaşla birlikte büyük bir düşüş yaşadı. Ancak ben yıl sonunda 5,700-6,200 dolar bandında olacağına inanıyorum. Çünkü bu savaşın sürdürülebilir bir yanı yok, birkaç aya kadar sona ermesini bekliyorum” diye konuştu.

Gümüş Takı Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (GÜMSİAD) Başkan Yardımcısı Mustafa Özcan ise, zirveden yarı yarıya düşen gümüşte satış baskısının altından daha fazla hissedildiğini dile getirdi. Özcan, “Aralık ayında gümüş aşırı yükselişe geçti. Altınla fark kapandı ama şu anda merkez bankaları petrol almak için elindeki değerli madenlerin hepsini satıyor, bu yüzden altının yanı sıra gümüş, platin gibi diğer değerli madenler de yükseliyor” dedi.

Asya’dan ABD ve Avrupa’ya Güçlü Etkiler

Ortadoğu’daki çatışmalar dördüncü haftasına girerken, ABD ve İran'ın enerji tesislerine yönelik yeni saldırı tehditleriyle piyasalar haftaya sert düşüşlerle başladı. Japon Nikkei 225 endeksi yüzde 4.8, Güney Kore’nin Kospi endeksi ise yüzde 5.5’ten fazla geriledi. Değerli metaller, yükselen petrole olan ilgi nedeniyle satış baskısıyla sert düşüşler yaşadı ve son 4 ayın en düşük seviyesini gördü.

ABD’de enflasyonun hızlanabileceği öngörülerinin artmasıyla para piyasalarındaki fiyatlamalarda bu yıl için ABD Merkez Bankası'na (Fed) yönelik faiz indirimi beklentileri ortadan kalktı. Çatışmaların uzayabileceği senaryolarının güç kazanmasıyla piyasa fiyatlamaları sıkılaşma olasılıklarına kaymaya başladı. Enerji fiyatlarından kaynaklı artan enflasyon endişesi Avrupa’da merkez bankalarının politika adımlarına yönelik “şahin” öngörüleri güçlendirdi. Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) gelecek ayki toplantısında faiz artırımına gidebileceği beklentileri yüzde 78 ihtimalle fiyatlanmaya başladı. Artan enflasyon endişeleri bölge tahvil piyasalarında yukarı yönlü baskı yaratmaya devam ediyor.

Altın, Likidite Kaynağı Olarak Kullanılıyor

Analistler, hisse senedi piyasalarındaki sert düşüşlerin, yatırımcıları diğer varlıklardaki teminat açıklarını kapatmak için yüksek likiditeye sahip altın pozisyonlarını nakde dönüştürmeye zorladığını belirtiyor. Bu süreçte altının, geleneksel bir ‘güvenli liman’ olmaktan ziyade acil bir ‘likidite kaynağı’ olarak kullanıldığı vurgulanıyor.

Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması nedeniyle Brent petrolün varil fiyatı uluslararası vadeli piyasalarda bir süre 110 doların üzerinde seyretti, bu da nakliye ve üretim maliyetlerini artırarak enflasyonist baskıyı besledi. Merkez bankalarının faiz oranlarını öngörülenden daha yüksek seviyelerde tutabileceği endişesi doları güçlendirirken, altın ve gümüş gibi faiz getirisi olmayan varlıkların cazibesini azaltıyor.

Küresel Ekonomi Tehdit Altında

Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, Ortadoğu’daki savaşın yol açtığı enerji krizinin küresel ekonomiyi “büyük bir tehdit” altına aldığını belirterek, “hiçbir ülke bu etkilerden muaf olmayacak” uyarısında bulundu. Avustralya’nın başkentindeki Ulusal Basın Kulübü’nde konuşan Birol, mevcut enerji krizini 1970’lerdeki krizlerle ve Rusya’nın 2022’deki Ukrayna işgalinin etkileriyle karşılaştırdı: “Mevcut durumdaki bu kriz, iki petrol krizi ve bir doğal gaz krizinin birleşimi gibi.” Birol, bölgedeki en az 40 enerji tesisinin dokuz ülkede ciddi veya çok ciddi şekilde hasar gördüğünü söyledi.

Piyasaların Beklentileri

Analistler, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki enerji santrallerine yönelik tehditlerini hayata geçirip geçirmemesine bağlı olarak, altının kısa vadede teknik nedenlerle bir sıçrama yapmaya hazır olduğunu söyledi. Kapalıçarşı bölgesi kuyumcularından Nazar Özsahakyan, 3 aylık süreçte altında fiyatın düşüş seyrinde yatay bir yön izleyeceğini tahmin ettiklerini söylüyor. Özsahakyan, “Ancak altında küresel bir gerçek vardır, ‘altın kaybetmez, yine eski rekorunu bulur ve geçer’, bu nedenle altın yatırımının beklemesi olmaz. Daha az ve daha çok kârı olur. Dün alan da kârda, bugün alan da” dedi.

Brent Petrolde Dalgalanmalar

Cuma günü 107.37 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 106.41 dolardan tamamlamıştı. Haftaya 113 dolardan başlayan Brent petrol, gün içinde 90 dolar seviyesine kadar düştü. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 87.75 dolardan alıcı buldu. Petroldeki düşüşte, Trump’ın Savaş Bakanlığı’na, İran enerji santrallerine ve enerji altyapısına yönelik her türlü askeri saldırıyı beş günlüğüne erteleme talimatı verdiğine yönelik açıklaması etkili oldu. Ancak ardından piyasada yeniden 100 dolar civarında fiyatlanma devam etti.