Rusya ve Çin'in Artışıyla Küresel Sera Gazı Emisyonları Zirve Yaptı

Londra

ABD merkezli iklim araştırma grubu Climate TRACE, yapay zeka, uydu görüntüleri ve uzaktan algılama teknolojisinin yardımıyla hazırladığı küresel sera gazı emisyonları veri tabanının 2025 yılı sonuçlarını paylaştı.

Bu kapsamlı veri tabanı, 10 ana ve 64 alt sektör üzerinden, dünyanın dört bir yanındaki 9 binden fazla şehirde yer alan 744 milyon tesisten elde edilen sera gazı emisyonlarını içeriyor.

AA muhabirinin bu veri tabanından derlediği bilgilere göre, 2025 yılında dünya genelinde sera gazı emisyonları yıllık %0,5 artış göstererek 303,2 milyon ton karbondioksit emisyonuna ulaştı.

Bu artış, küresel sera gazı emisyonlarının 60,63 milyar ton karbondioksit eşdeğerine çıkarak rekor kırmasına yol açtı.

Çin ve ABD Emisyonlarda Zirvede

Çin, toplam sera gazı emisyonlarında 17,4 milyar tonla başı çekiyor. 2025'te Çin'deki emisyonlar, yıllık bazda 48,8 milyon ton karbondioksit eşdeğeri (%0,28) yükseldi.

ABD ise 7 milyar ton sera gazı emisyonu ile ikinci sırada yer alırken, bu ülkedeki emisyonlar geçen yıl 16,2 milyon ton (%0,23) arttı.

Hindistan, 4,22 milyar ton karbondioksit eşdeğeri emisyonla üçüncü sırada yer alsa da, bu dönemde emisyonlarını 27,5 milyon ton (%0,65) azaltmayı başardı. Bu düşüş, ağırlıklı olarak elektrik üretim sektöründeki emisyonların azalmasından kaynaklandı.

Rusya, 3,2 milyar tonluk emisyonla dördüncü sırada yer alırken, yıllık bazda en keskin artışı yaşayan ülke oldu. Rusya'daki emisyon artışı, 51,6 milyon ton karbondioksit eşdeğeri (%1,64) seviyesine ulaştı.

Emisyon miktarlarına göre, Endonezya 1,55 milyar tonla beşinci sırada bulunurken, Brezilya 1,38 milyar tonla, İran ve Japonya 1,28'er milyar tonla, Suudi Arabistan 1,05 milyar tonla ve Kanada 950 milyon tonla takip etti.

Suudi Arabistan, toplam emisyonlarda dokuzuncu sırada yer almasına rağmen, %2,14 artışla emisyonlarda oransal olarak en yüksek artışı kaydetti.

Türkiye'nin 2025 yılı sera gazı emisyonları, yıllık bazda %1,4 artarak 623,1 milyon ton karbondioksit eşdeğeri olarak ölçüldü.

Hindistan'ın yanı sıra Meksika, Avustralya, Japonya, Ukrayna, Yunanistan, Fransa, Polonya, Ekvator ve Almanya, geçen yıl emisyonlarını azaltan ülkeler arasında yer aldı.

Fosil Yakıtlar Emisyon Artışında Önde Geliyor

Sera gazı emisyonlarındaki artışta, 10 ana sektör arasında fosil yakıtlar, özellikle de kömür, petrol ve doğal gaz, en büyük paya sahip olmaya devam ediyor. Bu yakıtlardan kaynaklanan emisyonlar, geçen yıl 151,7 milyon ton karbondioksit eşdeğeri (%1,56) arttı.

Bu artışın büyük kısmı, Rusya'nın petrol ve gaz üretiminden kaynaklanırken, Kazakistan, Çin, Suudi Arabistan ve Brezilya gibi ülkelerde de artış gözlendi. Özellikle Brezilya'da bu emisyonlar %29 oranında arttı.

Elektrik sektöründen kaynaklanan emisyonlar, 2025 yılında %20,3 milyon tonla (%0,13) düşüş gösterdi. Bu düşüşte, Hindistan ve Çin'in elektrik sektörlerinde temiz enerjiye geçişleri etkili oldu.

Buna rağmen, elektrik sektörü 2025 yılında da %26 payla en büyük emisyon kaynağı olmaya devam etti.

Temiz Enerji, Elektrik Emisyonlarını Azaltıyor

Dünyada rüzgar ve güneş gibi temiz enerji kaynakları, elektrik üretiminde en çok kullanılan kaynaklar arasında yer alıyor. Bu yenilenebilir kaynaklara yönelen ülkelerde, elektrik sektöründen kaynaklanan emisyonlar azalma eğilimine girdi.

Bu bağlamda Çin ve Hindistan, elektrik sektöründen kaynaklanan emisyonları azaltmada lider konumda bulunuyor.

Çin'in elektrik sektöründeki emisyonları 2025'te %0,4 oranında azalırken, bu azalma 2015'ten beri ilk kez gerçekleşti. Hindistan'da ise bu oran %2,6 olarak kaydedildi.

Ulaşım sektöründen kaynaklanan emisyonlar son 10 yılda %11,2 artış gösterse de, elektrikli araçların yaygınlaştığı Nordik ülkelerinde, bu sektördeki emisyonlar %6,2 azaldı.