Sanayide Yeşil ve Dijital Dönüşüm Hamlesi: 165,5 Milyar Liralık Yatırım Yolda

Türkiye, imalat sanayisinde rekabet gücünü artırmak ve yüksek katma değerli üretime geçmek amacıyla yeşil ve dijital dönüşüm süreçlerini hızlandırıyor. 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı doğrultusunda yürütülen "ikiz dönüşüm" çalışmaları kapsamında, Eylül 2026 itibarıyla Yeşil Dönüşüm Programı'na 186 başvuru yapılırken, Dijital Dönüşüm Programı'nda ise 85 işletmenin yatırımı bulunuyor. Toplamda 186,5 milyar lirayı bulan bu yatırımlarla sanayinin sürdürülebilir ve teknoloji odaklı bir yapıya kavuşturulması hedefleniyor.

İşletmelerin yapay zeka araçlarına erişimi nasıl desteklenecek?

İmalat sanayisinde yapay zeka, büyük veri analitiği ve ileri otomasyon teknolojilerinin üretim süreçlerine entegrasyonu teşvik ediliyor. KOBİ'lerin dijital olgunluk seviyelerini artırmak amacıyla danışmanlık hizmetleri sunulurken, Avrupa Dijital İnovasyon Merkezleri aracılığıyla finansmana erişim ve eğitim destekleri sağlanıyor. Ayrıca, GO Dijital Cüzdan üzerinden sunulan KOSGEB Yapay Zeka Kredi Programı ile Teknogirişim Rozeti sahibi işletmelerin güvenli veri saklama ve yüksek performanslı işlem kaynaklarına erişimi kolaylaştırılıyor.

Yeşil dönüşüm projeleri için ne kadarlık yatırım planlanıyor?

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, KOSGEB, TÜBİTAK ve Dünya Bankası iş birliğiyle yürütülen Türkiye Yeşil Sanayi Projesi, 450 milyon dolarlık bir bütçe ile sanayinin emisyonlarını azaltmasını ve kaynak verimliliği sağlamasını destekliyor. Eylül 2026 itibarıyla Yeşil Dönüşüm Programı kapsamındaki 186 aktif başvuru, yaklaşık 165,5 milyar liralık bir yatırım büyüklüğüne ulaştı. Benzer şekilde, makine, otomotiv, tekstil ve kimya gibi sektörlerden gelen dijital dönüşüm başvuruları ise 21 milyar liralık bir yatırım hacmi oluşturuyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, KOSGEB ve TÜBİTAK tarafından yürütülen bu programlar, kimya, ilaç, makine, otomotiv ve elektronik gibi öncelikli sektörlerdeki işletmelerin sürdürülebilir üretim teknolojilerine geçişini hedefliyor. Eylül 2026 verilerine göre, yeşil dönüşüm için 165,5 milyar lira, dijital dönüşüm için ise 21 milyar lira tutarında yatırım başvurusu değerlendiriliyor.

Dönüşüm süreçlerine dahil olmak isteyen işletmeler, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile KOSGEB tarafından açılan çağrıları takip ederek destek programlarına başvuru yapabiliyor. Projelerin kabulü, yatırımın niteliğine ve stratejik önemine göre belirlenen "Stratejik Hamle Programı" veya "öncelikli yatırımlar" kapsamında değerlendirilerek finansal destek sağlanıyor.

Çıkarılacak sonuç

Türkiye'nin sanayi politikasında "ikiz dönüşüm" olarak adlandırılan yeşil ve dijitalleşme hamlesi, sadece çevresel sürdürülebilirliği değil, aynı zamanda küresel rekabetçiliği de hedefleyen yapısal bir değişimdir. Yatırımların büyük ölçekli işletmelerin yanı sıra KOBİ'ler düzeyinde de yoğunlaşması, dönüşümün tabana yayıldığını ve sanayinin genelinde verimlilik artışının hedeflendiğini göstermektedir.

Özellikle yapay zeka ve dijitalleşme araçlarına sağlanan erişim kolaylıkları, geleneksel üretim yöntemlerinden teknoloji odaklı üretim modellerine geçişi hızlandıracak bir kaldıraç görevi görmektedir. Belgelendirme süreçlerinin yapay zeka ile desteklenecek olması, sanayide şeffaflığı ve uluslararası standartlara uyumu artıracak önemli bir adım olarak öne çıkmaktadır.

Muhtemel etkiler

Bu yatırımların hayata geçmesiyle birlikte, öncelikli sektörlerde enerji ve kaynak verimliliğinin artması, üretim maliyetlerinin uzun vadede düşmesi beklenebilir. Özellikle güneş enerjisi ve atık yönetimi gibi alanlarda yapılan yatırımlar, işletmelerin karbon ayak izini azaltarak ihracatta yeşil mutabakat uyumunu kolaylaştırabilir.

Dijital dönüşüm desteklerinin ise KOBİ'lerin operasyonel süreçlerini iyileştirerek, iş gücü verimliliğini artırması ve hata paylarını düşürmesi muhtemeldir. Teknoloji transferi ve AR-GE faaliyetlerine verilen destekler, yerli sanayinin teknolojik bağımsızlığını güçlendirebilir ve yüksek katma değerli ürün ihracatını destekleyebilir.