Srebrenitsa Kasabı Ratko Mladic'in Cenazesi Balkanlar'ı Karıştırdı: Bosna Hersek'ten Sırbistan'a Diplomatik Muhtıra

Srebrenitsa Soykırımı'nın baş mimarlarından savaş suçlusu Ratko Mladic'in Sırbistan'da resmi törenle toprağa verilmesi, Balkanlar'da büyük bir diplomatik krizi tetikledi. Bosna Hersek Dışişleri Bakanı Elmedin Konakovic, yaşanan bu skandal gelişmenin ardından Sırbistan ile olan diplomatik ilişkileri "en düşük" seviyeye indireceklerini resmen ilan etti. Saraybosna-Belgrad hattındaki gerilim, son yılların en yüksek seviyesine ulaştı.

Saraybosna'dan Belgrad'a Sert Tepki: İlişkiler En Düşük Seviyeye İndirilecek

Bosna Hersek Dışişleri Bakanı Elmedin Konakovic, başkent Saraybosna'da düzenlediği basın toplantısında, Temmuz 1995'te gerçekleştirilen ve en az 8 bin 372 Boşnak sivilin katledildiği Srebrenitsa Soykırımı'nın baş sorumlusu olan Mladic'in cenaze törenine sert tepki gösterdi. Sırbistan'da devlet erkanının katılımıyla düzenlenen resmi törenin kabul edilemez olduğunu belirten Konakovic, "Eğer yetkim olsaydı, hiç düşünmeden Sırbistan ile tüm diplomatik ilişkileri keserdim. Ancak bu yetkiye sahip değilim. Yapabileceğim en somut adım, Sırbistan ile diplomatik ilişkileri en düşük seviyede tutmaktır ve bunun üzerinde kararlılıkla çalışacağım" dedi.

Bakan Konakovic, diplomatik yaptırımların detaylarını da paylaştı. Bosna Hersek'in Belgrad Büyükelçiliği'ndeki hukuki karmaşıklığa rağmen geri çekilebilecek tüm personeli çekeceklerini açıklayan Bakan, konsolosluk işlemlerinin ise Zagreb, Podgoritsa ve Novi Pazar gibi çevre şehirlerdeki temsilciliklere kaydırılacağını duyurdu. Görev süresi boyunca Sırbistan ile hiçbir ikili görüşmeye katılmayacağını ve hiçbir ekonomik işbirliği masasına oturmayacağını vurgulayan Konakovic, iki ülke arasındaki köprülerin tamamen atıldığının sinyalini verdi.

Tribünlerdeki Provokasyon Bardağı Taşıran Son Damla Oldu

Krizin sadece siyasi arenayla sınırlı kalmadığını belirten Konakovic, spor müsabakalarında yaşanan provokasyonlara da değindi. Çekya temsilcisi Viktoria Plzen ile Sırbistan'ın köklü kulübü Kızılyıldız arasında oynanan futbol maçında, Kızılyıldız taraftarlarının savaş suçlusu Ratko Mladic lehine koreografi yapması ve soykırımın yaşandığı Potoçari'yi hedef alarak "Doğru Potoçari'ye" yazılı pankartlar açması büyük tepki topladı. Dışişleri Bakanı Konakovic, tribünlerdeki bu ırkçı ve nefret dolu gösterilerin "bardağı taşıran son damla" olduğunu ifade etti.

İnsanlığa karşı işlediği suçlar nedeniyle ömür boyu hapis cezasına çarptırılan ve cezasını çektiği Hollanda'nın Lahey kentindeki cezaevinde 27 Ağustos'ta ölen Mladic'in naaşı, Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da çok sayıda üst düzey Sırp yetkilinin katıldığı bir törenle gömüldü. Bir savaş suçlusunun devlet töreniyle uğurlanması, uluslararası kamuoyunda ve özellikle kurban yakınlarında derin yaralar açtı.

16 Yıl Boyunca Saklanan Savaş Suçlusu Ratko Mladic Kimdir?

Balkanlar'ı kana bulayan "Bosna Kasabı" lakaplı Ratko Mladic, 1942 yılında Bosna Hersek'in doğusundaki Kalinovik yakınlarında bulunan Bozanovici köyünde dünyaya geldi. Belgrad'da askeri eğitim alan Mladic, eski Yugoslav Halk Ordusu'nda (JNA) hızla yükselerek aktif görevler üstlendi. Bosna Savaşı'nın patlak vermesinin ardından, Mayıs 1992'de yeni kurulan Sırp Cumhuriyeti Ordusu Genelkurmay Başkanlığı görevine getirildi ve bu görevi 1996 yılına kadar sürdürdü. Bu süreçte gerçekleştirilen tüm katliamların ve kuşatmaların arkasındaki askeri deha ve uygulayıcı olarak tarihe geçti.

Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) tarafından ilk kez 24 Temmuz 1995'te hakkında soykırım iddianamesi hazırlanan Mladic, savaşın sona ermesiyle birlikte sırra kadem bastı. Sırbistan makamlarının "Mladic'in nerede olduğunu bilmiyoruz" yönündeki resmi savunmalarına rağmen, onun yıllarca Sırp devlet mekanizmaları ve istihbarat içindeki bazı odaklar tarafından korunduğu iddiaları hep sıcaklığını korudu.

Kaçak olduğu dönemde bile oldukça rahat bir yaşam sürdüğü daha sonra ortaya çıkan görüntülerle kanıtlandı. Yerel televizyon kanallarında yayınlanan video kayıtlarında, Mladic'in arandığı yıllarda kalabalık davetlere katıldığı, insanlarla eğlendiği ve hiçbir güvenlik kaygısı gütmeden fotoğraflar çektirdiği görüldü. Yaklaşık 16 yıl süren kaçış macerası, 26 Mayıs 2011 tarihinde Sırbistan'ın Zrenjanin kenti yakınlarındaki Lazarevo köyünde yakalanmasıyla son buldu. 31 Mayıs 2011'de yargılanmak üzere Lahey'deki uluslararası mahkemeye sevk edilen Mladic'in davası 16 Mayıs 2012'de başladı. Hakkındaki hiçbir suçlamayı kabul etmeyen ve pişmanlık belirtisi göstermeyen "Bosna Kasabı", özellikle Temmuz 1995'te 8 bin 372 Boşnak sivilin hunharca katledildiği Srebrenitsa Soykırımı'nın baş azmettiricisi olarak müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Son dönemde yaşadığı ciddi sağlık sorunlarının ardından 27 Ağustos'ta hücresinde ölen Mladic, arkasında çözülemeyen diplomatik krizler ve dinmeyen bir acı bıraktı.