Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara'dan Tarihi Açıklamalar: Türkiye'nin Arabuluculuğu ve İsrail ile Güvenlik Görüşmeleri

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Katar merkezli Al Jazeera televizyonuna verdiği özel röportajda, Şam yönetiminin yeni dönem dış politika vizyonunu, bölgesel güvenlik stratejilerini ve uluslararası ilişkilerini değerlendirdi. Cumhurbaşkanı Şara; ABD yaptırımlarının kaldırılması sürecinden Rusya ile askeri ortaklığın geleceğine, İsrail ile yürütülen diplomatik temaslardan terör örgütü YPG dosyasına kadar birçok kritik başlıkta çarpıcı açıklamalarda bulundu.

Ankara ve Riyad'ın Yaptırımları Kaldırma Girişimi ve ABD ile İlişkiler

Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Suriye'ye yönelik uluslararası yaptırımların kaldırılması sürecinde bölgesel aktörlerin üstlendiği diplomatik rollere dikkat çekti. ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin yaptırımların kaldırılması sürecinde yapıcı adımlar attığını belirten Şara, bu süreçte Türkiye ve Suudi Arabistan'ın son derece kritik bir arabuluculuk rolü üstlendiğini açıkladı. Şara, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın bizzat ABD nezdinde devreye girerek yaptırımların esnetilmesi ve kaldırılması yönünde önemli diplomatik girişimlerde bulunduğunu ifade etti.

Suriye'ye uygulanan ağır yaptırımların büyük bir kısmının devrik Beşşar Esed rejiminin işlediği insanlık suçları nedeniyle yürürlüğe girdiğini hatırlatan Şara, "Eski rejimden kurtulmuş olan Suriye halkının, aynı cezalandırıcı yaptırımlara maruz kalmaya devam etmesi adil ve makul değildi" dedi. Şara, ABD'nin Sezar Yasası kapsamındaki yaptırımlarının yanı sıra, Suriye'nin 1979 yılından bu yana yer aldığı "teröre destek veren devletler" listesinden çıkarılmasının ülke ekonomisi için hayati önem taşıdığını vurguladı. Bu doğrultuda ABD Dışişleri Bakanlığı ve Kongre nezdindeki yasal süreçlerin devam ettiğini belirten Suriye lideri, resmi itiraz süresinin tamamlanmasının ardından kararın yürürlüğe girmesini beklediklerini kaydetti.

Rusya ile İlişkilerde Yeni Sayfa ve Askeri Üslerin Geleceği

Moskova yönetimi ile ilişkilere de değinen Şara, Rusya ile temasların Esed rejiminin devrilmesinden aylar önce başladığını açıkladı. Yeni dönemde Moskova-Şam hattındaki ilişkilerin karşılıklı çıkarlar ve devletler arası eşitlik ilkesine dayalı olarak yeniden yapılandırıldığını belirten Şara, "Rusya ile ilişkilerimizde yepyeni bir sayfa açıyoruz" değerlendirmesinde bulundu. Rusya'nın tarihi bağlarının şahıslarla veya eski rejimle sınırlı olmadığını, Sovyetler Birliği döneminden bu yana doğrudan Suriye devletiyle kurulduğunu hatırlattı.

Ülkedeki Rus askeri varlığına ilişkin yürütülen müzakerelere de açıklık getiren Şara, Suriye topraklarında bulunan çok sayıdaki Rus askeri noktasının tek bir ana üs çatısı altında birleştirilmesi konusunda tarafların mutabakata vardığını söyledi. Bu kapsamda, stratejik öneme sahip Hımeymim Hava Üssü ile Tartus askeri liman tesislerinin gelecekteki statüsüne ilişkin detaylı görüşmelerin sürdüğünü aktardı.

Lübnan'ın İstikrarı ve İsrail ile Güvenlik Temasları

Komşu Lübnan'ın güvenliğinin Suriye'nin doğrudan milli güvenlik çıkarlarıyla örtüştüğünü ifade eden Şara, iki ülke arasında sarsılmaz bir stratejik bağ olduğunu dile getirdi. Lübnan'ın uzun yıllar boyunca İsrail tehdidi ile iç savaş tehlikesi kıskacında kaldığını belirten Şara, Lübnan hükümetiyle istikrarı güçlendirecek ortak formüller üzerinde çalıştıklarını kaydetti. Devlet dışı silahlı yapıların bölge için ciddi bir istikrarsızlık kaynağı olduğunu savunan Şara, savaş ve barış kararı alma yetkisinin yalnızca meşru devlet otoritesinde olması gerektiğini vurguladı. Hizbullah'ın Suriye'deki iç savaşta aktif rol oynadığını ve halen silahlı yapısını koruduğunu belirten Şara, Şam yönetiminin Lübnan'a askeri bir müdahalede bulunmayı kesinlikle düşünmediğini ancak Lübnan devlet kurumlarının otoritesini tesis etmesi için her türlü kolaylığı sağlayacaklarını ifade etti.

İsrail ile yürütülen görüşmeler hakkında da önemli mesajlar veren Şara, Lübnan-İsrail müzakereleri ile Suriye-İsrail güvenlik temaslarının tamamen ayrı kulvarlarda ilerlediğini belirtti. Bölgesel güvenliğin tesisi için İsrail ile güvenlik düzeyindeki diplomatik temasların sürdüğünü doğrulayan Şara, "İsrail ile ilişkilerde aşamalı bir ilerleme kaydedilmesi mümkündür" dedi. Ancak bu temasların, Suriye'nin işgal altındaki Golan Tepeleri üzerindeki meşru ve egemen haklarından taviz vereceği anlamına gelmeyeceğinin altını kalın çizgilerle çizdi. İran ve İsrail arasındaki gerilime de değinen Şara, mevcut çatışma dinamiklerinin kontrolsüz bir bölgesel savaşı tetikleme riski barındırdığını, Suriye'nin bu süreçte Arap Birliği'nin ortak kararları doğrultusunda hareket edeceğini açıkladı.

Körfez Yatırımları, Irak ile Entegrasyon ve Kürt Dosyası

Irak ile ilişkilerin olumlu bir ivmeyle geliştiğini kaydeden Şara, Şam'ın her zaman meşru devlet kurumlarıyla muhatap olduğunu belirtti. İki ülke arasındaki köklü sosyal ve ekonomik bağlara atıfta bulunarak, stratejik öneme sahip Kerkük-Baniyas petrol boru hattının yeniden faaliyete geçirilmesi gibi enerji projelerinin masada olduğunu söyledi. Suriye'nin yeniden imarı sürecinde Körfez ülkeleriyle mükemmel bir işbirliği iklimi yakalandığını ifade eden Şara; Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri başta olmak üzere Körfez sermayesinin Suriye'deki enerji, havacılık, gayrimenkul ve turizm sektörlerine yoğun ilgi gösterdiğini; Şam, Halep, Lazkiye ve Tartus'ta büyük ölçekli altyapı projelerinin planlandığını müjdeledi.

İç politikada Kürt nüfusunun statüsüne dair de net mesajlar veren Şara, Kürtlerin Suriye toplumunun asli ve onurlu bir unsuru olduğunu vurguladı. Eski rejim döneminde ellerinden alınan vatandaşlık haklarının iade edildiğini, kültürel hakların güvence altına alındığını ve Nevruz'un resmi bayram ilan edildiğini hatırlatan Şara, "Kürt vatandaşlarımız ile SDG/YPG yapılanması tamamen farklı konulardır" diyerek net bir ayrım yaptı. Terör örgütü YPG ile yapılan güvenlik odaklı mutabakatların uygulanmasında geçmişte sorunlar yaşansa da, son dönemde varılan uzlaşmanın daha sağlam temellere dayandığını belirtti. Ülkeyi yeni çatışmalara sürükleyecek her türlü senaryodan kaçınacaklarını ifade eden Şara, demokratikleşme adımları kapsamında Halk Meclisi'nin çalışmalarına başladığını ve Suriye halkının kendi yöneticilerini özgürce seçeceği, kendi anayasal düzenini belirleyeceği bir siyasi modeli inşa etmekte kararlı olduklarını sözlerine ekledi.