Suriye'de Yeni Dönem: Deyrizor'da Devrik Rejime Ait Tonlarca Nükleer Madde Bulundu

Suriye'de yaşanan yönetim değişikliğinin ardından, ülkenin geçmiş nükleer faaliyetlerine dair kritik bir gelişme yaşandı. Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi, başkent Şam'da düzenledikleri ortak basın toplantısında, Deyrizor ilinde devrik rejim döneminden kalan ve daha önce erişilemeyen bir sahada "birkaç ton nükleer madde" tespit edildiğini duyurdu.

UAEA Denetçileri Deyrizor'daki Gizemli Sahaya Girdi

UAEA Başkanı Rafael Mariano Grossi, söz konusu depolama alanının kapılarının kurum denetçilerine açıldığını belirterek, Suriye Atom Enerjisi Komisyonu ekipleriyle birlikte bölgede yoğun bir çalışma başlatacaklarını açıkladı. Sahadaki mevcut duruma ilişkin bilgi veren Grossi, "Sahaya ulaştık, gözlemlerimizi yaptık ancak önümüzde yapılması gereken çok iş var. Buradaki tüm nükleer maddelerin envanterini çıkarmak ve güvenli bir şekilde muhafaza edilmesini sağlamak adına titizlikle çalışacağız" ifadelerini kullandı. Bu adımın Suriye için "yeni bir sayfa" niteliği taşıdığını vurgulayan Grossi, sürecin geçmişi unutmak değil, aksine "geçmişle yüzleşmek" anlamına geldiğinin altını çizdi. Ayrıca Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ve Suriye Atom Enerjisi Komisyonu’nun ajansla iş birliği yapma konusundaki kararlılığını takdir ettiğini belirtti.

Nükleer Faaliyetler Silahla Değil Barışçıl Alanlarla Anılacak

UAEA Başkanı Grossi, Suriye ile yürütülecek ortak çalışmalar neticesinde ülkedeki nükleer faaliyetlerin artık askeri veya silahlanma konularıyla ilişkilendirilmeyeceğini ifade etti. Nükleer teknolojinin asıl amacına uygun olarak kullanılması gerektiğini belirten Grossi, "Nükleer teknoloji bundan böyle tıp, enerji, gıda ve su yönetimi gibi hayati alanlarla anılacak. Olması gerektiği gibi. Dolayısıyla söylediğim gibi, bugün gerçekten iyi bir gün" şeklinde konuştu.

Yeni Yönetimden Şeffaflık ve İş Birliği Mesajı

Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ise bulunan nükleer mirasın devrik rejime ait olduğunu ve yeni devletin yönetim vizyonunu kesinlikle yansıtmadığını dile getirdi. Yapılan teknik incelemeler doğrultusunda bu maddelerin herhangi bir güvenlik tehdidi oluşturmadığını belirten Şeybani, nükleer unsurların Suriye'nin ulusal sorumluluğunda kalacağını ve UAEA'nın güvence denetimleri mekanizması altında tutulacağını doğruladı.

Şeybani, "Ajansı sahada inceleme ve doğrulama yapması için bizzat davet ettik. Heyetin bölgeye güvenli erişimi için tüm imkanları seferber ettik. Genel Direktör ve ekibi bu sabah sahayı ziyaret ederek gerekli numuneleri aldı. Bu karar, dışarıdan bir dayatma olmaksızın kendi özgür irademizle atılmış bir adımdır" şeklinde konuştu. Suriye'nin şeffaf bir tutum sergilediğini ve gerçekleri beyan ettiğini savunan Şeybani, UAEA Guvernörler Kurulunun eylül ayındaki oturumunda, 2011 yılından bu yana askıda olan "uyumsuzluk" dosyasının tamamen kapatılmasını beklediklerini kaydetti. Ayrıca Suriye'nin tıp, tarım ve elektrik üretimi gibi barışçıl nükleer enerji haklarına sadık kalacağını belirterek, uluslararası bir destek grubu kurma hazırlığında olduklarını açıkladı. Şeybani son olarak, İsrail'in Ebu Zuhur Havaalanı'na yönelik gerçekleştirdiği saldırıyı da en sert ifadelerle kınadıklarını sözlerine ekledi.