Suriyada yeni dövr: Deyr əz-Zorda devrilmiş rejimə aid tonlarla nüvə materialı tapıldı

Suriyada administrasiya dəyişikliyindən sonra ölkənin keçmiş nüvə fəaliyyətləri ilə bağlı kritik inkişaf baş verdi. Suriyanın xarici işlər naziriƏsəd Həsən Şeybani və Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (MAQATE) prezidentiRafael Mariano Qrossipaytaxt Dəməşqdə keçirdiyi birgə mətbuat konfransında, Deyr əz-Zor vilayətində daha əvvəl əlçatmaz bir ərazidə "bir neçə ton nüvə materialının" aşkar edildiyini açıqlayıb.

MAQATE müfəttişləri Deyr əz-Zordakı sirli əraziyə daxil olublar

BAEA prezidenti Rafael Mariano Grossi, sözügedən anbar sahəsinin qapılarının qurumun müfəttişlərinin üzünə açıldığını bildirib və Suriya Atom Enerjisi Komissiyası qrupları ilə birlikdə bölgədə intensiv işə başlayacaqlarını açıqlayıb. Sahədəki mövcud vəziyyətlə bağlı məlumat verən Qrossi, "Biz sahəyə çatdıq, müşahidələrimizi etdik, lakin görüləcək çox iş var. Buradakı bütün nüvə materiallarını inventarlaşdırmaq və onların təhlükəsiz şəkildə saxlanmasını təmin etmək üçün vasvasılıqla çalışacağıq" dedi. Bu addımın Suriya üçün “yeni səhifə” olduğunu vurğulayan Qrossi, prosesin keçmişi unutmaq deyil, “keçmişlə üz-üzə gəlmək” mənasına gəldiyinin vurğuladı. O, həmçinin Suriya prezidentiƏhməd Şaranın və Suriya Atom Enerjisi Komissiyasının agentliklə əməkdaşlıq etmək əzmini yüksək qiymətləndirdiyini bildirib.

Nüvə Fəaliyyətləri Silahlarla Yox, Dinc Ərazilərlə Anılacaq

MAQATE prezidenti Qrossi bəyan edib ki, Suriya ilə birgə iş nəticəsində ölkədəki nüvə fəaliyyətləri artıq hərbi və ya silahlanma məsələləri ilə əlaqələndirilməyəcək. Nüvə texnologiyasının əsas məqsədinə uyğun istifadə edilməsi lazım olduğunu bildirən Qrossi, "Bundan sonra nüvə texnologiyası tibb, enerji, qida və su idarəçiliyi kimi həyati əhəmiyyətli sahələrlə əlaqələndiriləcək. Olması lazım olduğu kimi. Ona görə də dediyim kimi, bu gün həqiqətən yaxşı bir gündür" dedi.

Yeni Rəhbərliyin Şəffaflıq və Əməkdaşlıq Mesajı

Suriya xarici işlər naziri Əsəd Həsən Şeybani tapılan nüvə irsinin devrilmiş rejimə aid olduğunu və əlbəttə ki, yeni dövlətin idarəetmə baxışını əks etdirmədiyini bildirib. Aparılan texniki müayinələrə uyğun olaraq bu maddələrin heç bir təhlükəsizlik təhdidi yaratmadığını bildirən Şeybani, nüvə elementlərinin Suriyanın milli məsuliyyətində qalacağını və MAQATE-nin təminat yoxlama mexanizmində saxlanılacağını təsdiqləyib.

Şeybani, "Agentliyi şəxsən sahəni yoxlamaq və yoxlamaq üçün dəvət etdik. Nümayəndə heyətinin bölgəyə təhlükəsiz girişi üçün bütün imkanları səfərbər etdik. Baş direktor və komandası bu gün səhər sahəyə baş çəkib və lazımi nümunələri götürüb. Bu qərar bizim öz istəyimizlə, heç bir kənar təzyiq olmadan atılan addımdır" dedi. Suriyanın şəffaf bir rəftar nümayiş etdirdiyini və faktları açıqladığını müdafiə edən Şeybani, 2011-ci ildən bəri davam edən "uyğunsuzluq" faylının MAQATE İdarə Heyətinin sentyabr iclasında tamamilə bağlanmasını gözlədiklərini qeyd etdi. O, həmçinin Suriyanın tibb, kənd təsərrüfatı və elektrik istehsalı kimi dinc nüvə enerjisi hüquqlarına sadiq qalacağını ifadə edərək, beynəlxalq dəstək qrupu yaratmağa hazırlaşdıqlarını açıqlayıb. Şeybani son olaraq İsrailin Əbu Zuhur hava limanına hücumunu ən sərt şəkildə qınadıqlarını da əlavə edib.