Suriye'de Yeni Müfredat: Osmanlı ve Türkiye Karşıtı İfadeler Ders Kitaplarından Çıkarıldı

Suriye'de Beşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından, 2025-2026 eğitim öğretim yılı için hazırlanan yeni ders kitaplarında Türkiye ve Osmanlı Devleti'ne yönelik olumsuz ifadelerin çıkarıldığı bildirildi. Eğitim materyallerini inceleyen IMPACT-se kuruluşu tarafından yayımlanan raporda, önceki dönemlerde "işgalci" olarak nitelendirilen Osmanlı Devleti'nin yeni müfredatta daha farklı bir yaklaşımla ele alındığı belirtildi.

Suriye ders kitaplarında Osmanlı anlatımı nasıl değişti?

Esad dönemi müfredatında yer alan ve 1916-1918 yılları arasındaki Arap Ayaklanması'nı "Büyük Arap Ayaklanması" olarak tanımlayan ifadeler, yeni baskıda yer almadı. Söz konusu olay, yeni kitaplarda "Hüseyin bin Ali'nin isyan hareketi" olarak tanımlanırken, isyanın amacı da "Arap topraklarını Osmanlı Devleti'nden koparmak" şeklinde güncellendi. Ayrıca, Birinci Dünya Savaşı dönemini anlatan bölümlerde yer alan "halkları Türklerin zulmünden kurtarmak" şeklindeki ifadeler, "Osmanlıları bölgeden çıkarmak" ifadesiyle değiştirildi.

Hatay haritalarında hangi güncellemeler yapıldı?

Yeni müfredat kapsamında dikkat çeken bir diğer değişiklik ise coğrafya ve tarih kitaplarındaki haritalarda yaşandı. IMPACT-se raporuna göre, güncellenen ders kitaplarında Hatay, Türkiye sınırları içerisinde gösterildi. Bu adım, Suriye'nin Hatay üzerindeki tarihsel toprak iddialarından uzaklaştığına dair bir işaret olarak değerlendirildi. Öte yandan, eylül ayında gündeme gelen Türkçenin seçmeli derslerden çıkarılması tartışmaları, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın 13 Eylül'de Şam'da yaptığı görüşmelerle netlik kazanmış, Suriyeli yetkililer Türkçenin okutulmasında bir sorun olmadığını belirtmişti.

Suriye'de Beşar Esad yönetiminin sona ermesiyle birlikte, 2025-2026 eğitim öğretim yılı için hazırlanan ders kitaplarında köklü değişikliklere gidildi. IMPACT-se raporu, Türkiye ve Osmanlı Devleti'ne karşı kullanılan olumsuz ifadelerin çıkarıldığını, Hatay'ın Türkiye sınırları içinde gösterildiğini ve bölge ülkelerine yönelik anlatıların yeniden düzenlendiğini ortaya koydu.

Eğitim müfredatındaki bu güncellemeler, Suriye Milli Eğitim Bakanlığı'nın yeni eğitim politikaları doğrultusunda şekilleniyor. Geçmiş dönemde uygulanan müfredatın yerini alan bu yeni içerikler, bölgedeki diplomatik ilişkilerin normalleşme sürecine paralel olarak tarihsel anlatıların revize edilmesi sürecini yansıtıyor. İlgili kurumlar ve eğitim otoriteleri, müfredatın uygulanması ve içeriğin güncellenmesi konusundaki süreci takip etmeye devam ediyor.

Çıkarılacak sonuç

Suriye'deki müfredat değişikliği, ülkenin yeni yönetiminin bölgesel ilişkilerde daha yapıcı bir dil benimseme eğiliminde olduğunu göstermektedir. Özellikle Türkiye ile olan tarihsel ve güncel meselelerde, ders kitaplarındaki söylemin yumuşatılması, diplomatik bir normalleşme arayışının eğitim alanına yansıması olarak değerlendirilebilir.

Hatay'ın Türkiye sınırları içinde gösterilmesi ve Osmanlı Devleti'ne yönelik "işgalci" gibi ithamların kaldırılması, Suriye'nin Türkiye ile olan sınır ve tarihsel algısını yeniden tanımlama çabasını ortaya koymaktadır. Bu durum, iki ülke arasındaki ilişkilerin geleceği açısından sembolik bir adım olarak kabul edilebilir.

Muhtemel etkiler

Müfredattaki bu değişikliklerin, Suriye'deki yeni nesil öğrencilerin Türkiye'ye ve Osmanlı tarihine bakış açısını olumlu yönde etkilemesi beklenebilir. Ders kitaplarındaki ideolojik söylemlerin azaltılması, uzun vadede iki ülke halkları arasındaki toplumsal algının iyileşmesine katkı sağlayabilir.

Ayrıca, bu adımın diğer bölge ülkeleriyle olan ilişkilerde de benzer bir "tarihsel revizyon" sürecini tetikleyebileceği öngörülebilir. Suriye'nin bölgesel politikalarında daha pragmatik bir yaklaşım izlemesi, eğitim materyallerinin içeriğini daha da değiştirebilir ve bölgedeki diplomatik tansiyonun düşmesine yardımcı olabilir.