Tarım Alanlarındaki Kaçak Yapılar İçin Yıkım Süreci Başlatıldı, Yetkililer Uyardı

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Yönetmeliği, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu yönetmelik ile Türkiye’nin toprak ve arazi varlığının korunması ve kullanımı için gerekli düzenlemeler yapılmıştır.

Yönetmelik kapsamında, tarımsal amaçlı ya da tarım dışı arazi kullanımlarında izin alınması zorunludur ve toprak koruma projelerine uyulması gerekecektir. İzinsiz yapıların yıkılması ve arazilerin tarımsal üretim için uygun hale getirilmesi, belediye veya il özel idarelerine bildirilecektir. İlgili kurumlar, bir ay içinde yıkımı gerçekleştirecek ve arazinin tarımsal üretime uygun hale getirilmesini sağlayacaktır.

Eğer bir ay içinde belediye veya il özel idareleri yıkımı gerçekleştirmezse, Bakanlık devreye girerek yıkımı gerçekleştirebilir veya yaptırabilir.

Hukukçular, Anadolu Ajansı muhabirine yönetmelikle ilgili merak edilen konulara açıklık getirdi.

Gayrimenkul Hukuku Enstitüsü Başkanı Ali Yüksel, 2005 yılında yürürlüğe giren Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’nun amacının toprak yapısını korumak ve tarımsal arazileri sürdürülebilir şekilde yönetmek olduğunu belirtti.

Yüksel, kanuna rağmen tarımsal alanlardaki kaçak yapılaşmanın arttığını, özellikle Kovid-19 döneminde bu alanlara bağ evi, köy evi, kooperatif hissesi gibi yapıların yoğunlaştığını ifade etti.

“İzinsiz yapılan ve ‘tarım alanı gecekonduları’ olarak adlandırılan bu yapıların, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın tüm uyarılarına rağmen alınıp satıldığını görüyoruz. 2017 yönetmeliği tarım arazilerindeki işgal ve kötü kullanımı engelleyemedi, bu yüzden iki yeni yönetmelik yayımlandı. Artık tarım alanlarında bina, apartman, villa gibi yapılar yapılamayacak. 2005 öncesi yapılan binaların kazanılmış hakları korunacak.”

Yüksel, yeni yönetmeliğin tarımsal amaca yönelik tesislere izin verdiğini belirterek, en verimsiz arazilerde özel izinle maden ve enerji tesislerinin yapılabileceğini söyledi.

Ali Yüksel, tarım dışı kullanım amaçlı talepler için Toprak Koruma Kurulu kararının gerektiğini ve kuru marjinal tarım arazilerindeki tarım dışı kullanım taleplerinin valilik iznine bağlanacağını açıkladı.

Yönetmeliğe aykırılık durumunda, kaçak yapının yıkılacağını ve para ile hapis cezalarının uygulanacağını belirten Yüksel, “Kaçak yapıyı yıkma görevi belediye ve kaymakamlıklara aittir. Eğer işlem yapılmazsa Bakanlık müdahale edebilir. Arazinin her bir metrekaresi için idari para cezası uygulanacak ve projeye uygunluğu sağlamak için iki ay süre verilecektir.” dedi.

Sürenin sonunda aykırılıklar devam ederse, faaliyetin durdurulacağını ve idari para cezasının üç katına çıkacağını vurgulayan Yüksel, yıkım ve temizlik masraflarının sorumlulardan tahsil edileceğini ifade etti.

Yüksel, bu bedelin tahsil edilememesi durumunda belediyelere ve il özel idarelerine yapılacak devlet ödemelerinden kesinti yapılacağını söyledi. Yönetmeliğe uyulması durumunda sınırlamalar kaldırılacaktır.

Ali Yüksel, emlak firmalarının tarım arazilerini yönetmeliğe aykırı şekilde satmalarının ve izinsiz yapıların inşasına destek verenlerin cezalandırılacağını belirtti.

Gayrimenkul Hukuku Derneği Başkanı Ali Güvenç Kiraz, amacın tarımsal alanların korunması ve mevzuata aykırı yapılaşmanın önlenmesi olduğunu belirterek, yönetmeliğin kırsal alanlarda yapılabilecek yapı türlerini tanımladığını söyledi.

Kiraz, Türkiye’de turizm, şehircilik ve tarımsal amaçlı arazilerin kullanımına ilişkin yasaların ihlallerinin arttığını ve imar mevzuatına aykırı uygulamaların ortaya çıktığını ifade etti.

“Ekolojik tarım arazilerindeki yapıların ve hobi bahçelerinin imar mevzuatını deldiği ve tarım arazilerinin gizli şekilde imara açıldığı görülüyor. Bu durum, tarım arazilerinin tarımsal amaçlı kullanımdan uzak kalmasına yol açıyor. Üç bakanlık, Çanakkale ve Balıkesir’de imar mevzuatına aykırı yapıları önlemek için genelgeler yayımlamıştır.”

Ali Güvenç Kiraz, yönetmeliğin tarımsal amaçlı kullanım dışı yapılaşma konusunda esasları belirlediğini ve istisnai kullanımların sınırlarını çizdiğini belirtti.

Tüm hobi bahçesi veya bungalov tarzı yapıların kanuna aykırı kabul edileceğini belirten Kiraz, “Bu tür yapılara devam edenler, idari para cezaları ve yıkım kararları ile karşılaşacak, savcılıklara suç duyurusunda bulunulacak. Vatandaşlar, bu yapıları satışa çıkarmamalı ve mevcut olanları yıkmalıdır.” uyarısında bulundu.

Kiraz, tarımsal amaçlı kullanımlar için yapılaşma izni hakkında il özel idarelerinden bilgi alınabileceğini ve af beklentisi içinde olunmaması gerektiğini belirtti.