TBMM, Hürmüz Boğazı'nın Küresel Ekonomideki Rolünü İnceledi

TBMM, ABD ile İsrail'in İran'a yönelik başlattığı askeri harekatların ardından İran'ın Hürmüz Boğazı'nı geçişlere kapattığını duyurması üzerine Boğaz'ın küresel ekonomi için taşıdığı önemi mercek altına aldı.

TBMM Genel Sekreterliği Araştırma Hizmetleri Başkanlığı, "Hürmüz Boğazı'nın Küresel Ekonomi Üzerindeki Etkisi" adlı bir rapor hazırladı. Raporda, dünya enerji ticaretinin yüzde 20'sinden fazlasının bu stratejik boğazdan geçtiği, Boğaz'ın en kritik petrol nakil yollarından biri olduğu belirtildi.

Raporda, Hürmüz Boğazı'nın yönetimi için özel bir uluslararası anlaşma bulunmadığı, ancak genel kabul gören yaklaşımın, Boğaz'ın Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi. Kriz dönemlerinde dahi boğazdan geçişin engellenmesinin uluslararası hukuka aykırı olduğuna dikkat çekildi. Rapor, şu şekilde devam etti:

"Basra Körfezi'ne kıyısı olan Suudi Arabistan, İran, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Kuveyt gibi önde gelen petrol ve doğal gaz üreticisi ülkelerin uluslararası pazarlara hidrokarbon ihracatının ana güzergahı olan Hürmüz Boğazı, Asya pazarlarına ulaşım sağlarken, Süveyş Kanalı üzerinden Avrupa ve Amerika kıtalarına erişim imkanı sunarak küresel ticaret ağının merkezinde yer almaktadır. 2024 yılında boğazdan günlük ortalama 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürünleri geçişi olmuştur. Bu miktar, dünya petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20'sini oluşturmaktadır. Küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yüzde 20'si ve sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) ticaretinin üçte biri Hürmüz Boğazı üzerinden yapılmaktadır."

Bölgedeki ülkelerin ekonomilerinin, Hürmüz Boğazı aracılığıyla yapılan petrol ürünleri ihracatına ve bu boğaz üzerinden sağlanan gıda, sanayi ve sağlık ürünleri ithalatına bağımlı olduğu vurgulandı. Çalışmada, bu ülkelerin Hürmüz Boğazı'na olan ekonomik bağımlılıklarının detayları da paylaşıldı.