TBMM'de Kritik Yükseköğretim ve Öğrenci Affı Mesaisi: Akademik Sahteciliğe Ağır Cezalar Geliyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, yükseköğretim sisteminde köklü reformlar öngören ve binlerce öğrenci ile akademisyeni yakından ilgilendiren yeni yasa teklifini masaya yatırıyor. Haftalık mesaisine 28 Temmuz Salı günü başlayacak olan Genel Kurul, "Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" kapsamında öğrenci affından akademik sahtecilikle mücadeleye kadar pek çok kritik düzenlemeyi yasalaştırmak için bir araya gelecek. Siyasi partilerin grup toplantılarının da salı ve çarşamba günleri yapılacağı Meclis haftasında, eğitim dünyasını dönüştürecek maddeler tek tek oylanacak.

Binlerce Öğrenciye Geri Dönüş Yolu: Öğrenci Affı ve İntörn Kolaylığı

Yeni yasa teklifinin en çok dikkat çeken maddelerinden birini öğrenci affı oluşturuyor. Yükseköğretim kurumlarında hazırlık sınıfları dahil olmak üzere önlisans, lisans, lisans tamamlama ve lisansüstü düzeyde eğitim alırken belirli sebeplerle ilişiği kesilen öğrencilere yeni bir şans tanınacak. Daha önce çıkarılan öğrenci aflarından yararlanmamış olanlar, başvuru yapmaları durumunda 2026-2027 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine kaldıkları yerden başlayabilecekler. Bunun yanı sıra, teorik derslerini başarıyla tamamlamış ancak uygulamalı eğitimlerini veya intörnlük süreçlerini bitirememiş ya da bu aşamalarda başarısız sayılmış öğrencilere de bu eksikliklerini tamamlayarak mezun olabilme imkanı sunulacak.

Akademik Sahteciliğe Geçit Yok: Unvanlar Geri Alınacak

Eğitim kalitesini ve akademik dürüstlüğü korumak adına yasa teklifinde oldukça sert yaptırımlar yer alıyor. Kendi emeğine ve birikimine dayanmayan, başkalarına ücretli ya da ücretsiz olarak kısmen veya tamamen yazdırılan tez, makale, kitap veya projelerle önlisans, lisans veya lisansüstü derece alan ya da akademik unvan kazanan kişilere yönelik tavizsiz bir mücadele yürütülecek. Bu tür usulsüzlükleri yapanlar, bu çalışmalara aracılık edenler veya başkaları adına bu işleri yürütenler üniversite öğretim mesleğinden ihraç edilecek. Ayrıca, sahtecilik yoluyla elde edilen tüm akademik unvanlar ve dereceler de geriye dönük olarak iptal edilecek.

48 Üniversiteye Yeni Kadro ve Devlet Üniversitelerine Yurt Dışı Yetkisi

Yükseköğretim kurumlarının niteliğini artırmak amacıyla kadro yapılanmasında da önemli adımlar atılıyor. Özellikle tıpta uzmanlık eğitimi kontenjanlarındaki araştırma görevlisi ihtiyacı başta olmak üzere, öğretim elemanı açığını kapatmak amacıyla tam 48 üniversiteye profesör, doçent, doktor öğretim üyesi ve araştırma görevlisi kadroları ihdas edilecek. Bir diğer önemli reform ise devlet üniversitelerinin uluslararası alanda güçlenmesini sağlayacak. Cumhurbaşkanı kararıyla, Türkiye'deki devlet yükseköğretim kurumları yurt dışında yerleşke, akademik birim, program ve bu kapsamda ihtiyaç duyulan diğer tesisleri kurabilecek.

Vakıf üniversitelerini de yakından ilgilendiren düzenlemede, personel ücretlerinden kesilen gelir vergisinin iadesine yönelik teşvik şartları kolaylaştırılıyor. Mevcut yasada yer alan, teşvikten yararlanabilmek için toplam öğrenci sayısının en az yüzde 50'sinin tezli yüksek lisans ve doktora öğrencilerinden oluşması şartı tamamen kaldırılıyor. Bu sayede vakıf üniversitelerinin finansal teşviklerden daha rahat faydalanabilmesi amaçlanıyor.