TBMM'de Suudi Yatırımına Vergi Muafiyeti Tartışması

Suudi Arabistan'ın Türkiye'de enerji yatırımları için imzaladığı anlaşma, TBMM Genel Kurulu'nda yeniden gündeme geliyor. Sivas ve Karaman'da kurulacak iki güneş enerji santrali ile ilgili yapılan anlaşma, daha önce yeterli çoğunluğun sağlanamaması nedeniyle onaylanmamıştı. CHP Eskişehir Milletvekili ve TBMM Dışişleri Komisyonu Üyesi Utku Çakırözer, bu anlaşmanın Türkiye için ekonomik bağımsızlık açısından sakıncalı olduğunu belirtti ve AKP ile MHP milletvekillerine anlaşmaya 'hayır' oyu vermeleri çağrısında bulundu.

CHP'den Gelen Eleştiriler

CHP'li Utku Çakırözer, anlaşmanın yeniden oylamaya sunulmadan önce yaptığı açıklamada, yerli yatırımcılara sağlanmayan avantajların Suudi şirketlere verildiğini iddia etti. Çakırözer, Türkiye'nin enerji geleceğinin tehlikeye atıldığını vurguladı ve anlaşmanın alelacele geçirilmeye çalışıldığını belirtti. Bu durumun Türkiye'nin enerji bağımsızlığını zedeleyeceğini ifade etti.

Yabancı Yatırımcılara Sağlanan Ayrıcalıklar

Sivas ve Karaman'da yapılacak projeler için Türkiye'nin ücretsiz arazi tahsisi yapacağını ve yatırımcılara vergi muafiyeti sağlanacağını ifade eden Çakırözer, 30 yıl boyunca Euro bazlı alım garantisi verileceğini de ekledi. Ancak projelerde yerli işgücü ve ekipman kullanımına dair zorunluluk olmadığını belirtti. Ayrıca, uyuşmazlıklar durumunda Türk hukukunun devre dışı bırakılacağını öne sürdü.

Yeni Kapitülasyon Eleştirisi

Çakırözer, anlaşmanın Türkiye için birçok risk taşıdığını söyleyerek, yerli üreticiler için öngörülen yükümlülüklerin yabancı yatırımcılara tanınmadığını belirtti. Bu durumun Türkiye için büyük riskler yaratabileceğini ifade etti. Anlaşmanın komisyonda yeterince tartışılmadan Genel Kurul'a getirildiğini ve uyarılarına rağmen dikkate alınmadığını söyledi.

30 Yıllık Alım Garantisi

Çakırözer, Sivas ve Karaman'da kurulacak enerji santrallerinin devlet, yerel halk ve yerli mühendisler için yeterli fayda sağlamayacağını savundu. Anlaşmanın 30 yıl boyunca Euro bazlı alım garantisi sunduğunu ve bu sürenin sonunda santrallerin devlete devredileceğini belirtti. Ancak bu durumun ekonomik açıdan sürdürülebilir olmadığını dile getirdi.

Yerli İşgücü ve Ekipman Kullanımı

Anlaşmada yerli ekipman ve işgücü kullanımına yönelik bağlayıcı maddeler bulunmadığını ileri süren Çakırözer, bu durumun yerli mühendis ve işçilerin projelerde çalışmasının önünde engel oluşturduğunu belirtti. Yabancı yatırımcılara tahsis edilen mera alanlarının yerli halk için değerli olduğunu vurguladı.

Vergi Muafiyetleri Sağlanıyor

Suudi yatırımcıya sağlanan vergi muafiyetlerinin yerli yatırımcılara verilmediğini dile getiren Çakırözer, bu durumun adaletsiz olduğunu belirtti. Kurumlar vergisi, KDV ve ÖTV muafiyetleri sağlandığını, hatta damga vergisinin dahi istisna tutulduğunu ifade etti. Bu tür ayrıcalıkların yerli üreticileri zor durumda bıraktığını savundu.

Türk Hukukunun Devre Dışı Bırakılması

Çakırözer, anlaşmazlık durumunda Türk hukukunun devre dışı bırakılmasının en tartışmalı konulardan biri olduğunu belirtti. Anlaşmazlıkların Londra tahkim mahkemelerinde çözüleceğini ve bu durumun Türkiye'nin hukuki egemenliğini zedeleyeceğini dile getirdi. Anlaşmanın hangi koşullarda iptal edilebileceği ya da yeni bir yatırımcının nasıl belirleneceği konusunda da netliğin olmadığını ifade etti.

CHP'den 'Red' Çağrısı

Anlaşmanın geri çekilmesi gerektiğini savunan Çakırözer, bu haliyle devlet, yerli üretici ve vatandaşın kazanç sağlamadığını belirtti. 30 yıl sonra teknoloji açısından eskiyen santrallerin devlete kalacağını ve bunun fayda sağlamayacağını dile getirdi. Anlaşmanın derhal geri çekilmesi gerektiğini belirten Çakırözer, bu hafta yapılacak oylamada AKP ve MHP'li milletvekillerine red oyu vermeleri çağrısında bulundu.