Mazmuna geç
19 Noýabr 2026, Penşenbe Garaşsyz habar portaly · Resmi edara däl
DEVLET.TC Ygtybarly habar çeşmesi Garaşsyz habar portaly · Resmi edara däl
Ykdysadyýet

Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasyna Saud Arabystanynyň maýa goýumlary üçin salgytdan boşatmak barada çekişme

Saud Arabystanyna Türkiýede energiýa maýa goýmaga mümkinçilik berýän şertnama Türkiýäniň Milli mejlisinde ara alnyp maslahatlaşylýar. CHP şertnamany ykdysady garaşsyzlyk nukdaýnazaryndan töwekgelçilikli hasaplaýar.

Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasyna Saud Arabystanynyň maýa goýumlary üçin salgytdan boşatmak barada çekişme

Gysgaça

  • Saud Arabystanyna Türkiýede energiýa maýa goýmaga mümkinçilik berýän şertnama Türkiýäniň Milli mejlisinde ara alnyp maslahatlaşylýar.
  • Saud Arabystanynyň Türkiýe energiýa goýumlary üçin gol çeken şertnamasy Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynyň Baş Assambleýasynda ýene-de gün tertibine gelýär.
  • Siwasda we Karamanda guruljak iki gün elektrik stansiýasy baradaky şertnama ýeterlik köplügiň ýoklugy sebäpli öň tassyklanmady.

Saud Arabystanynyň Türkiýe energiýa goýumlary üçin gol çeken şertnamasy Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynyň Baş Assambleýasynda ýene-de gün tertibine gelýär. Siwasda we Karamanda guruljak iki gün elektrik stansiýasy baradaky şertnama ýeterlik köplügiň ýoklugy sebäpli öň tassyklanmady. CHP Eskişehir we Türkiýe Milli Mejlisiniň Daşary gatnaşyklar komissiýasynyň agzasy Utku Çakyrözer bu şertnamanyň ykdysady garaşsyzlyk nukdaýnazaryndan Türkiýe üçin zyýanlydygyny mälim etdi we AKP we MHP deputatlaryny şertnama "ýok" ses bermäge çagyrdy.

CHP-den tankytlar

CHP-iň Utku Çakyrözer , gaýtadan ses bermek üçin şertnama baglaşylmazdan ozal beren beýanatynda Saud Arabystanynyň kompaniýalaryna ýerli maýadarlara berilmeýän artykmaçlyklaryň bardygyny öňe sürdi. Çakyrözer, Türkiýanyň energiýa geljeginiň howp astyndadygyny we şertnamanyň gyssagly kabul edilmäge synanyşandygyny aýtdy. Bu ýagdaýyň, Türkiýäniň energiýa garaşsyzlygyna zyýan ýetirjekdigini aýtdy.

Daşary ýurt maýadarlaryna berilýän ýeňillikler

Çakyrözer, Türkiýanyň Siwasda we Karamanda amala aşyryljak taslamalar üçin mugt ýer bölüp berjekdigini we maýadarlara salgytdan boşadyljakdygyny aýtdy we Euroewro esasly satyn alyş kepilliginiň 30 ýyl beriljekdigini aýtdy. Şeýle-de bolsa, ýerli zähmet we enjamlary taslamalarda ulanmak borjunyň ýokdugyny aýtdy. Şeýle hem, jedeller ýüze çykan halatynda türk kanunlarynyň ýok ediljekdigini öňe sürdi.

Täze kapital tankyt

Çakyrözer şertnamanyň Türkiye üçin köp töwekgelçilik edýändigini aýtdy we içerki önüm öndürijiler üçin göz öňünde tutulan borçnamalaryň daşary ýurt maýadarlary üçin ykrar edilmeýändigini aýtdy. Bu ýagdaýyň Türkiye üçin uly töwekgelçilik döredip biljekdigini aýtdy. Ylalaşygyň komissiýada ýeterlik ara alyp maslahatlaşmazdan Baş Assambleýa getirilendigini we duýduryşlaryna garamazdan hasaba alynmandygyny aýtdy.

30 ýyllyk satyn alyş kepilligi

Çakyrözer, Siwasda we Karamanda guruljak elektrik stansiýalarynyň döwlet, ýerli ilat we ýerli inersenerler üçin ýeterlik peýdany üpjün etmejekdigini öňe sürdi. Ylalaşygyň 30 ýyllap Euroewro esasly satyn alyş kepilligini hödürleýändigini we şu döwrüň ahyrynda elektrik stansiýalarynyň döwlete geçiriljekdigini aýtdy. Şeýle-de bolsa, bu ýagdaýyň ykdysady taýdan durnukly däldigini aýtdy.

Laborerli zähmet we enjamlary ulanmak

Çakyrözer şertnamada içerki enjamlary we işçi güýjüni ulanmak bilen baglanyşykly hökmany maddalaryň ýokdugyny öňe sürdi we bu ýagdaýyň ýerli inersenerlere we işçilere taslamalarda işlemegine päsgelçilik döredendigini aýtdy. Daşary ýurt maýadarlaryna bölünip berlen öri meýdanlarynyň ýerli ilat üçin gymmatlydygyny aýtdy.

Salgyt ýeňillikleri berilýär

Çakyrözer, Saud Arabystanyň maýadarlaryna berilýän salgyt ýeňillikleriniň içerki maýadarlara berilmeýändigini we bu ýagdaýyň adalatsyzdygyny aýtdy. Korporatiw salgyt, salgyt we salgyt töleglerinden boşadylýandygyny, hatda möhür paçlarynyň hem boşadylýandygyny mälim etdi. Şeýle artykmaçlyklaryň içerki öndürijileri kyn ýagdaýa salýandygyny öňe sürdi.

Türk kanunlarynyň berilmegi

Çakyrözer, düşünişmezlik ýüze çykan halatynda türk kanunlaryny ýok etmegiň iň jedelli meseleleriň biridigini aýtdy. Jedelleriň London arbitra courts kazyýetlerinde çözüljekdigini we bu ýagdaýyň Türkiýanyň kanuny özygtyýarlylygyna zyýan ýetirjekdigini aýtdy. Şeýle hem, şertnamanyň haýsy şertlerde ýatyrylyp bilinjekdigi ýa-da täze maýa goýujynyň nädip kesgitlenjekdigi belli däl.

CHP-den

'ret etmek' jaňy

Çakyrözer şertnamanyň ýatyrylmalydygyny öňe sürüp, häzirki ýagdaýynda döwletiň, içerki önüm öndürijileriň we raýatlaryň peýdasynyň ýokdugyny aýtdy. 30 ýyldan soň tehnologiki taýdan könelen elektrik stansiýalarynyň döwletiň elinde galjakdygyny we munuň peýdasyz boljakdygyny aýtdy. Ylalaşygyň haýal etmän ýatyrylmalydygyny aýdyp, Çakyrözer AKP we MHP deputatlaryny şu hepde geçiriljek ses berişlikde ret etmeklige çagyrdy.

Bu habar çeşme habaryndan emeli aňyň goldawy bilen taýýarlandy we türk dilinden maşyn terjimesi arkaly terjime edildi. Biz nähili işleýäris?

Bu habary paýlaş
Devlet.TC habarlar bölümi

Devlet.TC habarlar bölümi

Ähli makalalary görkez

Teswirler (0)

Teswir ýaz

E-poçta salgyňyz çap edilmeýär, diňe moderasiýa üçin ulanylýar. Gizlinlik syýasaty

Teswirler moderatoryň tassyklamasyndan soň neşir edilýär.

Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!

Ykdysadyýet