Tera Portföy TLY Fonunda Büyük Kaçış: Temerrüt Öncesi 59,6 Milyar TL Nasıl Tahliye Edildi?

Türkiye fon piyasası, son dönemin en büyük tasfiye ve temerrüt krizlerinden biriyle çalkalanıyor. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından tasfiye sürecine alınan Tera Portföy Birinci Serbest Fon’da (TLY) resmi kararlar açıklanmadan hemen önce yaşanan devasa sermaye hareketi, finans kulislerinde geniş yankı uyandırdı. Ekonomim gazetesi yazarı Şebnem Turhan’ın mercek altına aldığı veriler, temerrüt ilanı öncesinde fondan adeta "organize" bir kaçış gerçekleştiğini ortaya koydu. Yapılan hesaplamalara göre, kriz patlak vermeden önce tam 8 bin 560 yatırımcı fondan çıkış yaparken, sistemden çekilen net nakit miktarı 59,6 milyar TL gibi rekor bir seviyeye ulaştı.

Yeni Fon Rehberi Sonrası Tsunami: Gün Gün Kaçışın Haritası

Finansal piyasalarda taşları yerinden oynatan süreç, 28 Ağustos tarihinde yayımlanan yeni fon rehberi ile başladı. Rehberin ilan edilmesinin ardından TLY fonunda yatırımcı profili ve nakit dengesi hızla değişti. Yeni rehberin yayımlanmasını takip eden ilk iş gününde, fondan 6 milyar liranın üzerinde net nakit çıkışı yaşanmasına rağmen yatırımcı sayısının 286 kişi artması dikkat çekici bir anomali olarak kayıtlara geçti. Ancak asıl büyük deprem Eylül ayının ilk günlerinde yaşandı.

Takvimler 1 Eylül’ü gösterdiğinde, fona veda eden 469 yatırımcı ile birlikte tam 28,4 milyar liralık devasa bir nakit çıkışı gerçekleşti. Bu rekor tahliyeyi, 2 Eylül’deki ikinci büyük dalga izledi. Sadece bir günde tam 4 bin 335 yatırımcı TLY fonundan çıkmayı başarırken, sistemden net 21,7 milyar lira daha çekildi. Kaçış trendi 3 Eylül’de 3,8 milyar TL (567 yatırımcı) ve 4 Eylül’de 7,5 milyar TL (527 yatırımcı) ile hız kesmeden devam etti.

Eylül Ayında Durdurulamayan Likidite Çıkışı

Piyasalardaki tedirginlik 7 Eylül haftasında da tırmanmaya devam etti. TLY fonu, yeni haftanın ilk gününde 5,6 milyar liralık net nakit çıkışı ve bin 34 yatırımcı kaybı ile sarsıldı. Finansal erime sonraki günlerde şu seyri izledi:

8 Eylül: 7,5 milyar TL net nakit çıkışı, 567 yatırımcı kaybı.

9 Eylül: 6,9 milyar TL net nakit çıkışı, 743 yatırımcı kaybı.

10 Eylül: 5,2 milyar TL net nakit çıkışı, 198 yatırımcı kaybı.

11 Eylül: 5,9 milyar TL net nakit çıkışı, 339 yatırımcı kaybı.

Yatırım fonu krizinin zirve noktasına ulaştığı 14 Eylül haftasına girildiğinde ise panik havası tescillenmiş oldu. Haftanın ilk günü 3,7 milyar liralık çıkış ve 221 yatırımcı kaybı yaşanırken, 15 Eylül’de ilginç bir gelişme kaydedildi: Fona 154 yeni yatırımcı giriş yapmasına rağmen, fondan gerçekleşen net nakit çıkışı 9 milyar liranın üzerine çıktı. Temerrüde düşme kararının resmen açıklandığı kara gün olan 16 Eylül’de ise yatırımcı sayısında bir değişim yaşanmazken, son dakika hamlesiyle 7,8 milyar liralık bir çıkış daha gerçekleştirildi.

102 Bin Yatırımcının Gözü Kulağı Tasfiye Sürecinde

Tera Portföy Birinci Serbest Fonu’nda (TLY) yaşanan bu 59,6 milyar liralık büyük kaçışın ardından, fon bünyesinde kalan 102 bin 616 yatırımcı büyük bir belirsizlikle baş başa kaldı. Tasfiye sürecinin resmen başlamasını bekleyen bu devasa yatırımcı kitlesinden kaçının, tasfiye kararı öncesinde geçerli bir satış emri verdiği henüz netlik kazanmadı.

Sermaye Piyasası Kurulu ve ilgili portföy yönetim şirketinden tasfiye sürecinin nasıl yürütüleceğine, ödemelerin hangi takvim ve öncelik sırasına göre yapılacağına dair henüz detaylı bir açıklama gelmedi. Fon piyasasında şok etkisi yaratan bu krizin, önümüzdeki günlerde yasal düzenlemeler ve denetim mekanizmaları açısından yeni tartışmaları beraberinde getirmesi bekleniyor.