Trump'tan İngiltere'nin İsrail Yaptırımlarına Yeşil Işık: Tel Aviv ile Diplomatik Kriz Büyüyor

Washington ve Londra hattında hareketli günler yaşanırken, ABD Başkanı Donald Trump'ın, İngiltere öncülüğünde İsrail'e yönelik hayata geçirilen yeni yaptırım kararlarına sessiz kaldığı ortaya çıktı. İsrail merkezli Kanal 12 televizyonunun diplomatik kaynaklara dayandırdığı habere göre, iki ülke arasındaki bu sessiz mutabakat, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hükümetinin işgal altındaki Filistin topraklarındaki faaliyetlerine karşı uluslararası alanda yeni bir dönemin başladığına işaret ediyor.

Trump ve Burnham Arasındaki Kritik Görüşme

İngiltere Başbakanı Andy Burnham'ın, yaptırım kararını resmen açıklamadan önce ABD Başkanı Trump ile doğrudan bir görüşme gerçekleştirerek süreç hakkında detaylı bilgi verdiği belirtildi. Görüşmenin içeriğine vakıf iki farklı kaynak, Trump'ın bu hamleye karşı hiçbir itirazda bulunmadığını ve Burnham'dan kararından vazgeçmesini talep etmediğini aktardı. Bu diplomatik sessizlik, Beyaz Saray'ın Netanyahu hükümetinin işgal altındaki Batı Şeria politikalarından duyduğu derin rahatsızlığın en somut göstergesi olarak yorumlanıyor.

Öte yandan, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun, Florida eyaletinin Miami kentinde Kolombiya'ya hareket etmeden önce gazetecilerin konuya ilişkin sorularını yanıtlarken İngiltere'nin kararını kınamaktan özellikle kaçınması dikkat çekti. Batılı diplomatlar ve ABD'li yetkililer, Trump yönetiminin, İngiltere'nin gasbedilen Filistin topraklarındaki yasa dışı yerleşimlere yönelik yeni yaptırımlarını engellemek için hiçbir girişimde bulunmadığını doğruladı.

Büyükelçi Huckabee'nin Çıkışına Beyaz Saray'dan Set

Kriz sürecinde ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, İngiliz yayın kuruluşu BBC'ye verdiği mülakatta İngiltere'nin yaptırım kararını sert sözlerle eleştirmişti. Kararı "mantık dışı ve Yahudi halkına karşı ayrımcılık" olarak nitelendiren Huckabee, "İngiltere samimiyse Kuzey Kore, Çin ve Rusya'ya yönelik yaptırımlar nerede?" diyerek tepki göstermişti.

Ancak Huckabee'nin bu çıkışı Beyaz Saray'da karşılık bulmadı. Kanal 12'ye konuşan üst düzey bir Beyaz Saray yetkilisi, "Büyükelçi Huckabee'nin ifadeleri Beyaz Saray veya Dışişleri Bakanlığı ile koordine edilmemiştir" açıklamasını yaparak, büyükelçinin sözleriyle yönetim arasına net bir mesafe koydu. ABD'li yetkililerin, yaptırım paketini doğrudan ve resmi olarak onaylamasalar bile, Netanyahu hükümetinin agresif genişleme politikalarına yönelik endişelerini İngiliz mevkidaşlarıyla paylaştıkları öğrenildi.

E1 Projesi ve Genişleyen Yaptırım Koalisyonu

Batılı ülkelerin bu sert adımı, Netanyahu hükümetinin işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan kritik E1 bölgesinde gasbedilen Filistin toprakları üzerinde yeni bir yasa dışı yerleşim inşa etme planına karşı doğrudan bir misilleme niteliği taşıyor. İşgal altındaki Doğu Kudüs ile Batı Şeria'yı fiziken birbirinden ayırarak gelecekte kurulması planlanan bağımsız Filistin Devleti'nin toprak bütünlüğünü tamamen imkansız kılacak olan E1 projesine, ABD'de hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat yönetimler geçmişten bu yana karşı çıkıyordu. Buna karşın Netanyahu, işgal altındaki Batı Şeria'yı fiilen ikiye bölecek olan "E1 Projesi"ni Eylül 2025'te Trump görevdeyken onaylamıştı.

İsrail'in bu tek taraflı adımına karşı İngiltere'nin yanı sıra Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya ve İsveç dışişleri bakanları ortak hareket etme kararı aldı. Bu ülkeler, yasa dışı yerleşim birimlerinden gelen ürünlerin ticaretini tamamen yasaklayacaklarını duyurdu.

İsrail'den İngiltere'ye Diplomatik Misilleme

İsrail hükümeti, Batılı ülkelerin ticari yaptırımlarına çok sert bir diplomatik yanıtla karşılık verdi. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, İngiltere'nin işgal altındaki Doğu Kudüs'te bulunan ve Filistin nezdinde faaliyet gösteren konsolosluğunu kapatma kararı aldıklarını açıkladı.

Bakan Saar, konsolosluğun kapatılmasının yanı sıra, Kiryat Gat'taki Gazze'de ateşkesin denetlenmesi amacıyla kurulan Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi'nden İngiltere temsilcilerinin derhal çıkarılacağını duyurdu. Ayrıca, İngiltere'nin işgal altındaki Batı Şeria'da Filistin yönetimine bağlı güçlerin eğitimine yönelik yürüttüğü faaliyetlerin de durdurulduğu belirtildi. İsrail yönetimi, "İsrail karşıtı faaliyetlere karıştıkları" gerekçesiyle, büyük çoğunluğu milletvekillerinden oluşan 12 İngiliz vatandaşının ülkeye girişini yasakladığını ilan etti.