Türk Üniversiteleri Dünya Liginde: URAP 2025-2026 Alan Sıralaması Açıklandı

Akademik performans analiziyle yükseköğretim kurumlarına rehberlik eden URAP Araştırma Laboratuvarı, merakla beklenen 2025-2026 yılı dünya alan sıralamasını kamuoyuna duyurdu. Üniversitelerin güçlü yönlerini ortaya koymak ve küresel rekabetteki konumlarını belirlemek amacıyla hazırlanan çalışma kapsamında, dünya genelindeki yükseköğretim kurumları 78 farklı bilim alanında değerlendirildi. Son 5 yıllık akademik performans verilerinin incelendiği araştırmada; makale sayısı, toplam doküman hacmi, atıfların bilim alanındaki etkisi ve uluslararası işbirliği oranları temel başarı kriterleri olarak esas alındı.

Küresel Ölçekte Devlerin Yarışı: Çin ve ABD Zirvede

Bu yıl gerçekleştirilen kapsamlı çalışmada, 121 farklı ülkeden tam 2 bin 566 üniversite en az bir bilim alanında listeye girmeyi başardı. Küresel sıralamanın zirvesinde, geçmiş yıllarda olduğu gibi yine Çin, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Hindistan yer aldı. Akademik yatırımlarıyla dikkat çeken Çin, geçen yıl 2024-2025 sıralamasındaki 411 olan üniversite sayısını bu yıl 422'ye yükselterek liderliğini pekiştirdi. ABD 293 üniversiteyle ikinci sırada yer alırken, Hindistan ise 146 üniversiteyle üçüncü sıradaki yerini korudu.

Bilim alanlarındaki liderlik dağılımına bakıldığında, 78 alanın 36'sında Çin üniversiteleri ilk sırada yer alarak büyük bir üstünlük kurdu. ABD ise sadece 2 alanda birincilik elde edebildi. Bu iki dev ülkeyi 9 alanda lider olan İngiltere ve 5 alanda zirveye yerleşen Hollanda takip etti. Kurumsal bazda ise Harvard Üniversitesi, 78 bilim alanının 19'unda dünya birincisi olarak küresel liderliğini sürdürdü. Harvard'ı, 15 alanda birinci olan Çin'in prestijli kurumu Tsinghua Üniversitesi ve 8 alanda zirvede yer alan İngiltere'den Oxford Üniversitesi izledi. Hollanda'dan Amsterdam Üniversitesi ise 4 farklı alanda dünyanın en iyisi seçildi. Ayrıca ABD, İngiltere, Kanada, Hollanda ve Avustralya'dan en az bir üniversite, değerlendirmeye alınan 78 alanın tamamında listeye girmeyi başardı.

Türkiye 48 Alanda Temsil Edildi: Tıp ve Mühendislik Öne Çıkıyor

Geçtiğimiz yıl açıklanan alan sıralamasında 89 üniversitesi bulunan Türkiye, bu yıl başarısını bir adım daha ileriye taşıyarak en az bir bilim alanında 90 üniversiteyle küresel arenada temsil edildi. Türk üniversiteleri, değerlendirilen 78 bilim alanının 48'inde kendilerine yer buldu. Türkiye'nin en güçlü olduğu ve en fazla üniversiteyle temsil edildiği alanlar, geçmiş yıllarda olduğu gibi yine tıp-sağlık bilimleri ve mühendislik oldu.

Açıklanan verilere göre, tıp-sağlık bilimleri alanında Türkiye'den tam 82 üniversite dünya listelerine girmeyi başararak büyük bir gövde gösterisi yaptı. Mühendislik alanında ise 36 Türk üniversitesi küresel ölçekte rekabet etti. Diğer öne çıkan alanlarda ise biyolojide 26, teknolojide 24, matematikte 19, fizik ve malzeme bilimlerinde ise 12'şer Türk üniversitesi listelerde kendilerine yer buldu.

İTÜ ve Hacettepe Öncülüğünde Türk Üniversitelerinin Küresel Dereceleri

Türkiye'den sıralamaya giren üniversiteler arasında İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) 28 farklı bilim alanında yer alarak en çok alanda başarı gösteren Türk üniversitesi oldu. İTÜ'yü 21 bilim alanıyla Hacettepe Üniversitesi, 20 bilim alanıyla Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) ve 19 bilim alanıyla Yıldız Teknik Üniversitesi takip etti.

Diğer başarılı üniversitelerimiz ve yer aldıkları bilim alanı sayıları ise şu şekilde sıralandı: Ankara Üniversitesi 17, Gazi Üniversitesi ve Atatürk Üniversitesi 16'şar, Koç Üniversitesi 15, İstanbul Üniversitesi 13, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 11, Ege Üniversitesi ve Fırat Üniversitesi 10'ar, Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Üniversitesi ve Yakın Doğu Üniversitesi 9'ar, Erciyes Üniversitesi ve Sakarya Üniversitesi ise 8'er bilim alanıyla listelerde temsil edildi.

Türk üniversitelerinin elde ettiği en çarpıcı bireysel dereceler ise akademik dünyada büyük ses getirdi. İTÜ, polimer bilim alanında dünya 73'üncüsü olarak tarihi bir başarıya imza attı. İstanbul Teknik Üniversitesi ayrıca su kaynaklarında 139'uncu, deniz bilimlerinde 141'inci, inşaat mühendisliğinde 151'inci, jeolojide 207'nci, yapay zekada 223'üncü ve robotik ile akıllı sistemlerde 268'inci sırada yer aldı.

Sağlık ve sosyal bilimler alanında da önemli başarılar kaydedildi. Hacettepe Üniversitesi, diş hekimliği alanında dünya 116'ncısı, pediatride 129'uncu ve eğitim bilimlerinde 243'üncü oldu. ODTÜ, enerji ve yakıt alanında dünya genelinde 253'üncü, polimerde 270'inci ve inşaat mühendisliğinde 291'inci sırada yer alarak gücünü kanıtladı. Yıldız Teknik Üniversitesi mimarlık alanında dünya 231'incisi olurken, Koç Üniversitesi siyaset biliminde 222'nci ve klinik nörolojide 286'ncı sırada kendine yer buldu.

Ankara Üniversitesi diş hekimliğinde dünya 103'üncüsü ve pediatride 212'nci olma başarısı gösterdi. İstanbul Üniversitesi pediatri alanında 194'üncü, diş hekimliğinde ise 215'inci sırada yer alırken; İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa pediatri alanında dünya 233'üncüsü, Marmara Üniversitesi ise yine pediatri alanında dünya 204'üncüsü olarak küresel ölçekte tıp eğitiminin kalitesini tescilledi.