Bütindünýä ligasyndaky türk uniwersitetleri: URAP 2025-2026 Meýdanyň sanawy yglan edildi

higherokary okuw jaýlaryny akademiki öndürijilik derňewi bilen ugrukdyrýan URAP gözleg laboratoriýasy, köp garaşylýan 2025-2026 dünýä meýdan sanawyny halka mälim etdi. Uniwersitetleriň güýçli taraplaryny ýüze çykarmaga we global bäsdeşlikdäki ornuny kesgitlemäge taýýarlanan gözlegiň çäginde dünýäniň dürli ýokary okuw mekdepleri 78 dürli ylmy ugurda baha berildi. Soňky 5 ýylda akademiki görkezijilerini barlaýan gözlegde; Makalalaryň sany, resminamalaryň umumy mukdary, sitatalaryň ylym pudagyndaky täsiri we halkara hyzmatdaşlygyň derejesi esasy üstünlik kriteriýalary hökmünde kabul edildi.

Global ölçegdäki ägirtleriň ýaryşy: Hytaý we ABŞ iň ýokarda

Şu ýyl geçirilen giňişleýin gözlegde, 121 dürli ýurtdan 2566 uniwersitet iň azyndan bir ugur boýunça sanawa girmegi başardy. Öňki ýyllarda bolşy ýaly Hytaý, Amerikanyň Birleşen Ştatlary (ABŞ) we Hindistan dünýä sanawynda birinji orunda durýar. Akademiki maýa goýumlary bilen ünsi çeken Hytaý, geçen ýyl 2024-2025 reýtingindäki 411-den şu ýyl 422-e çenli uniwersitetleriň sanyny 411-den köpeltmek bilen liderligini güýçlendirdi. ABŞ 293 uniwersitet bilen ikinji orunda bolsa, Hindistan 146 uniwersitet bilen üçünji orny eýeledi.

Ylym ugurlarynda liderligiň paýlanyşyna seredenimizde, Hytaýyň uniwersitetleri 78 ugurdan 36-synda birinji orunda durýar. Beýleki tarapdan ABŞ diňe 2 ugurda birinji ýeri eýelemegi başardy. Bu iki ägirt ýurt 9 ugurda öňdebaryjy Angliýa we 5 ugurda iň ýokary orunda barýan Gollandiýa boldy. Garward uniwersiteti institusional esasda 78 ylmy ugurdan 19-synda dünýäde birinji orny eýeledi. Garwardda 15 ugurda birinji orunda durýan Hytaýyň abraýly instituty Tsinghua uniwersiteti we 8 ugurda birinji orny eýelän Angliýanyň Oksford uniwersiteti bar. Gollandiýaly Amsterdam uniwersiteti 4 dürli ugurda dünýäde iň gowusy saýlandy. Mundan başga-da, ABŞ-dan, Angliýadan, Kanadadan, Gollandiýadan we Awstraliýadan iň bolmanda bir uniwersitet baha berlen 78 ugur boýunça sanawda bolmagy başardy.

Türkiýe 48 ugurda wekilçilik etdi: Medisina we in Engineeringenerçilik aýratynlygy

Geçen ýyl yglan edilen meýdan reýtinginde 89 uniwersitet bolan Türkiye bu ýyl üstünligini bir ädim öňe sürdi we azyndan bir ylym ugrunda 90 uniwersitet bilen dünýä arenasynda wekilçilik etdi. Türk uniwersitetleri bahalandyrylan 78 ylym pudagynyň 48-sinde ýer tapdy. Türkiýäniň iň güýçli we iň köp uniwersitet tarapyndan wekilçilik edilýän ugurlary, öňki ýyllardaky ýaly lukmançylyk-saglyk ylymlary we in engineeringenerçilik ugurlarydyr.

Maglumatlara görä, Türkiýeden lukmançylyk we saglyk ylymlary boýunça 82 uniwersitet dünýä sanawyna girmegi başarmak bilen uly güýç görkezdi. In engineeringenerçilik pudagynda 36 sany türk uniwersiteti dünýä derejesinde bäsleşdi. Beýleki görnükli ugurlarda 26 türk uniwersiteti biologiýa, 24 tehnologiýa, 19 matematika we 12 fizika we material ylymlary sanawyna girizildi.

ITU we Hacettepe tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän türk uniwersitetleriniň global reýtingi

Reýtinge giren Türkiýe uniwersitetleriniň arasynda Stambul Tehniki Uniwersiteti (İTÜ) 28 dürli ylmy ugurda ýerleşdirilip, köp ugurda üstünlik gazanan türk uniwersiteti boldy. ITU-dan soň 21 ylym ugry bolan Hacettepe Uniwersiteti , 20 ylym ugry bilen Eastakyn Gündogar Tehniki Uniwersiteti (METU) we 19 ylym ugry bilen ıldyldyz Tehniki Uniwersiteti bar.

Beýleki üstünlikli uniwersitetlerimiz we olaryň ylym ugurlary aşakdaky ýaly sanalandyr: 17-si bolan Ankara uniwersiteti, Gazi uniwersiteti we 16-sy bilen Atatürk uniwersiteti, 15-si bilen Koç uniwersiteti, 13-si bilen Stambul uniwersiteti, 11-si bilen Stambul uniwersiteti, 11-si bilen Ege uniwersiteti we Fyrat uniwersiteti, 9-sy bilen Marmara uniwersiteti, Saglyk ylymlary uniwersiteti we Erik uniwersiteti. ýasaldy.

Türk uniwersitetleriniň gazanan iň ajaýyp derejeleri akademiki dünýäde uly täsir galdyrdy. ITU polimer ylymlary boýunça dünýäde 73-nji orny eýeläp, taryhy üstünlik gazandy. Stambul Tehniki Uniwersiteti şeýle hem suw baýlyklary boýunça 139-njy, deňiz ylymlary boýunça 141-nji, raýat in engineeringenerçiligi boýunça 151-nji, geologiýa boýunça 207-nji, emeli intellekt boýunça 223-nji we robot we akylly ulgamlarda 268-nji orny eýeledi.

Saglyk we jemgyýetçilik ylymlary pudagynda-da möhüm üstünlikler hasaba alyndy. Hacettepe uniwersiteti stomatologiýa boýunça dünýäde 116-njy, çaga lukmançylygynda 129-njy we bilim ylymlarynda 243-nji ýerde durýar. METU energiýa we ýangyç pudagynda dünýäde 253-nji, polimerde 270-nji we gurluşyk in engineeringenerçiliginde 291-nji orny eýeledi. Ydyldyz Tehniki Uniwersiteti binagärlik pudagynda dünýäde 231-nji, Koç uniwersiteti syýasy ylymda 222-nji, kliniki newrologiýa boýunça 286-njy orny eýeledi.

Ankara uniwersiteti stomatologiýa boýunça dünýäde 103-nji, çaga lukmançylygynda 212-nji orny eýeledi. Stambul uniwersiteti çaga lukmançylygy ugrunda 194-nji, stomatologiýa boýunça 215-nji orunda durýar; Stambul uniwersiteti-Cerrahpaşa çaga lukmançylygy pudagynda dünýäde 233-nji orny eýeledi, Marmara uniwersiteti bolsa lukmançylyk biliminiň hilini dünýä derejesinde dünýä derejesinde 204-nji orny eýeledi.