Türkiye, İran'ın Gıda Pazarındaki Eksikliği Doldurabilir

İran, özellikle meyve ve sebze ticaretinde önemli bir konuma sahipken, bu alandaki çekilmesi bölgesel pazarda büyük bir boşluk oluşturdu. Rapora göre, İran'ın yıllık 1,4 milyar dolarlık taze meyve ve 260 milyon dolarlık taze sebze ihracatını durdurması, piyasada ciddi bir boşluk yarattı. Özellikle karpuz ve kavun üretiminde dünya sıralamalarında üst sıralarda yer alan İran, bu pazarlardaki yüzde 48'lik payını boş bıraktı. İran'ın çekilmesiyle birlikte, Rusya'nın da tedarik yönünü tamamen Türkiye'ye çevirdiği belirtildi. Rusya, 2023'ün ilk sekiz ayında Türkiye'den 588 milyon dolarlık yaş meyve sebze ithal ederek, Türkiye'nin en büyük ihracat pazarı konumuna geri döndü.

Antalya'dan son 10 gün içinde domates, biber, salatalık ve patlıcan sevkiyatında gözle görülür bir artış yaşandığı raporda belirtiliyor. Geçmişte yaşanan uçak krizi sonrası Rusya'nın Türk domatesine uyguladığı kotalar nedeniyle İran'dan tedarik sağladığı, ancak 2023 itibarıyla Türkiye'nin yeniden en büyük tedarikçi konumuna geldiği vurgulandı. 2026 Mart verilerine göre, Rusya'nın İran'dan uygun fiyatla alım yaptığı dönem sona erdi ve bu durum Türkiye için önemli bir fırsat yarattı. Rusya'nın yıllık 6,8 milyar dolarlık taze sebze ve meyve ithalatı düşünüldüğünde, İran'ın çekilmesiyle oluşan boşluğun boyutu daha iyi anlaşılıyor.

Çiftçilere Üretim Çağrısı

ANSİAD raporunda, yüksek üretim maliyetleri nedeniyle tarımdan çekilmeyi düşünen çiftçilere yönelik önemli bir çağrı yapıldı. Raporda, Nisan 2026 itibarıyla tüm ana ihracat ürünleri için ekim fırsatlarının açık olduğu belirtilerek, çiftçilerin bu fırsatı değerlendirmesi gerektiği vurgulandı.

ANSİAD raporu, Nisan 2026 itibarıyla tarımsal üretimde kritik bir döneme girildiğini ifade ediyor. İran'daki savaş ve çatışma ortamı sona erse bile, tarımsal ihracata geri dönüşün hemen mümkün olmayacağı belirtiliyor. İran'ın liman tesisleri, soğuk zincir altyapısı ve ulaşım ağları ciddi hasar gördüğü için onarım süreçlerinin iyimser bir tahminle 6-12 ay süreceği öngörülüyor. Bu süreçte yeni tedarik ilişkilerinin kurulması, Türk ürünlerinin pazarda kalıcı bir yer edinmesini sağlayabilir.